Η γνώσις φυσιοί…

by

Μιλάμε σήμερα για το πανεπιστήμιο, την εκπαίδευση, την παιδεία και την μόρφωση και μιλάμε για το πώς θέλουμε να διαμορφώσουμε όλα αυτά στην ζωή μας και στις ζωές των άλλων, αλλά άραγε πόσο βαθιά ξέρουμε τα δέοντα σε όλα αυτά τα ζητήματα; Ή μήπως έπρεπε να πω: «τα έχουμε ποτέ σκεφτεί σοβαρά»..;

Διότι σήμερα, αν η καριέρα και η «επαγγελματική αποκατάστασή» μας απασχολούν σοβαρότατα, η παιδευτική μας αρματωσιά είναι κάτι σαν ένα κόσμημα, ένα περιδέραιο· εντυπωσιακό ίσως, αλλά άχρηστο. Δεν υπάρχει τίποτα, για να αναρωτηθούμε: όλα θα μας τα μάθει η «ζωή», δηλαδή η κοσμική ζωή, η ζωή που κάνει ο «κόσμος σήμερα» ο πολύς. Και είναι πράγματι δεινό να ζη κανείς σε τέτοιες εποχές, άδειες από ό,τιδήποτε έχει σημασία, έτσι δεν είναι;..

…οι Πατέρες/Μητέρες, ως διαφορετικά άγια πρόσωπα, ,με διαφορετικά ιδιώματα άρα, αντιμετωπίζουν στην ζωή τους το ζήτημα της γνώσης και της απόκτησής της με διαφορετικούς τρόπους. Ο Απόστολος Παύλος, ως γνωστόν, είχε αποκτήσει μια θαυμάσια μόρφωση κοντά στον διδάσκαλο Γαμαλιήλ. Έχει αποκληθεί «ο πιο μεγάλος ελληνιστής», ενώ ο τύραννος Φήστος του είπε χαρακτηριστικά και άκρως συκοφαντικά, θρασύτατα: «τα πολλά γράμματα, Παύλε, εις μανίαν σε περιτρέπει». Κάποιοι έχουν ακόμη αναγνωρίσει δανεισμένες διατυπώσεις, δηλαδή στοιχεία μορφής, στην γλώσσα του από αρχαίους συγγραφείς όπως ο (θεατρικός συγγραφέας) Μένανδρος. Παρ’όλ’αυτά, ο Απόστολος Παύλος είχε γράψει ότι «η γνώσις φυσιοί, η δε αγάπη οικοδομεί». Δηλαδή, η γνώση φουσκώνει(=από υπερηφάνεια), η δε αγάπη μας χτίζει.

   Πάνω και σε αυτό το ρητό και την αλήθεια, και οι πιο ολιγογράμματοι Πατέρες εκτιμούσαν την παιδεία, της έδιναν την θέση που της αρμόζει. Πρώτα έγινε το μυαλό και μετά τα γράμματα, δίδασκε ο Μέγας Αντώνιος κάποιους φιλοσόφους της εποχής του, άρα αν φωτιστεί το μυαλό, τα γράμματα οπωσδήποτε «περισσεύουν». Αλλά, αν και δεν την θεωρούσαν τελείως απαραίτητη, την αποκαλούσαν το σημαντικότερο απόκτημα που μπορεί να έχει κάποιος άνθρωπος σε αυτήν την γη, διαχρονικά, ως τον Άγ. Αθανάσιο τον Πάριο(«Κολλυβάδες», 18ος αιώνας). Η παιδεία, μαζί και η άλλη, η μη-χριστιανική, μπορεί να στρέψει σε θετικές οδούς, αν αποκρούσει κανείς τους πειρασμούς της υπεροψίας, δίνει δρόμους και παραδείγματα, ακόμη δίνει απτές βεβαιώσεις για το λάθος όσων απορρίφτηκαν, δηλαδή διδάσκει αντίστροφα. Από το κακό και το σαθρό αναγνωρίζει κανείς (περισσότερο) το σωστό, τις αλήθειες της πίστης.

Σήμερα, μετά από μια πορεία μεγάλη στην Ευρώπη της οποίας και εμείς εδώ δρέπουμε τους καρπούς, η παιδεία λογίζεται ως ένα αγαθό που βοηθάει στην επικυριαρχία(εργαλειακός ορθολογισμός) ή τουλάχιστον στην κοινωνική ανέλιξη. Για να είμαστε ειλικρινείς, δεν έχει καμία σημασία σήμερα αν αυτά που μαθαίνει κανείς στο πανεπιστήμιο είναι καλά ή κακά, αν είναι, ακόμη, σωστά ή λανθασμένα. Δεν έχει σημασία αν η θεωρία των υπερχορδών είναι σωστή, δεν έχει σημασία αν η θεωρία της μεγάλης έκρηξης είναι σωστή ή ποια προβλήματα στον πραγματικό κόσμο ερμηνεύουν οι μιγαδικοί αριθμοί ή αν ο ναός στον άγνωστο Θεό που είδε ο Παύλος ήταν ναός χτισμένος από κάποιον σοφό ονόματι Απόλλωνα, όπως αναφέρει μια ομιλία που αναφέρει, ψευδώς πιθανότατα, ως συγγραφέα της τον Μέγα Αθανάσιο. Σημασία έχει αν αυτά «σου δίνουν να φας», αν βγάζεις λεφτά με αυτά, δικαίως ή αδίκως, θεάρεστα ή αμαρτωλά ή οπωσδήποτε. Αυτή είναι μια αρκετά παγιωμένη νοοτροπία, στο όνομα του ρεαλισμού βέβαια.

Οι τελευταίες μεταρρυθμίσεις του πανεπιστημίου έχουν μια άλλη βάση: αν αυτά που μαθαίνεις (και ερευνάς) δίνουν κέρδος στους έχοντες το μεγαλύτερο μερίδιο μιας αγοράς, ας πούμε των ηλεκτρικών προϊόντων ή των κατασκευαστικών εταιρειών. Αν δίνουν κέρδος, τότε πράγματι η σχολή αξίζει να υπάρχει. Αν δεν δίνουν κέρδος, τότε πρέπει η σχολή να προσαρμοστεί. Change or die, όπως ξεκινούσε και τις συνεδριάσεις της General Motors ο Τζακ Ουέλτς εκεί στην Αμερική, διότι μην ξεχνάμε πως «έτσι είναι η ζωή, σκληρή».

Αυτά είναι βέβαια φοβερά, φοβερότατα πράγματα, ολέθρια, η έσχατη παρακμή θρονιασμένη και επικυριαρχούσα. Πλην όμως βλέπετε πολλούς να ανησυχούν και να αγωνιούν και να αντιστέκονται…;

Advertisements

Ετικέτες: , , , , , , ,

13 Σχόλια to “Η γνώσις φυσιοί…”

  1. καλή χρονιά βρε παιδιά! Says:

    Πραγματικά υπέροχη ανάρτηση, αληθινά. Να προσθέσω ότι παιδεία είναι και ο τρόπος ζωής του ανθρώπου, το σύνολο των ερεθισμάτων που δέχεται από την αρχή της ζωής του και τα οποία πιθανώς τον οδηγούν στη συγκεκριμένη συμπεριφορά που υιοθετεί. Οπότε ένας άνθρωπος που δεν ακολουθεί από παιδί τη «μοντέρνα» αυτή παιδεία που διαφημίζει (ή και επιβάλλει, όπως φέτος) το υπουργείο μας, δεν κινδυνεύει να υποδουλωθεί από το πρότυπο της «παιδείας για κέρδος». Μακάρι παιδεία μας όλων να είναι η αγάπη, η άσπιλη χριστιανική, κι όλα όσα αυτή φέρνει ως αποτελέσματα. Δώρο να ‘ναι σ’ όλους μας να θέλουμε να τη μεταδώσουμε και στους… ερχομένους τω προσκηνίω! Καλή σχολική χρονιά!

    • Γεωργία Says:

      🙂 Γεια χαρά σε όλους.
      « …δεν κινδυνεύει να υποδουλωθεί από το πρότυπο της “παιδείας για κέρδος”. Μακάρι παιδεία μας όλων να είναι η αγάπη, η άσπιλη χριστιανική»
      Ναι, μακάρι. Μακάρι να χρησιμοποιούμε την γνώση (όπως και οποιοδήποτε άλλο πράγμα πάνω σε αυτή τη Γη) για σκοπούς αγάπης [όχι για ιδιοτελείς-εγωιστικούς σκοπούς (πχ το να βλέπουμε τη γνώση ως απόκτημα δικό μας, ή εργαλείο απόκτησης άλλων αποκτημάτων (υλικά αγαθά, πρόοδο τεχνολογίας, μερίδιο αγοράς, χρήματα, δόξα, κοινωνική αναγνώριση, κλπ))], μακάρι η γνώση να είναι στρατευμένη σε σκοπούς αγάπης, ή να είναι προς δόξα Θεού.

    • Γεωργία Says:

      Ήταν μία πρόταση που διάβασα
      «Στη δημοφιλή της εκδοχή, η επιστήμη συγχέεται με την τεχνολογία και, κατά συνέπεια, θεωρείται ως ένα εργαλείο με το οποίο αποκτάμε καινούρια αντικείμενα, καινούριες μηχανές, καινούρια φάρμακα, αλλά όχι καινούριες γνώσεις»
      σε ένα κείμενο του 1986,
      που μου θύμισε αυτή την ανάρτηση,
      κι έτσι την επισκέφθηκα 🙂

  2. philalethe00 Says:

    @καλή χρονιά βρε παιδιά!
    Επίσης!!! 😀 Καλώς όρισες και σε ευχαριστούμε ιδιαιτέρως για τις εξαιρετικές σκέψεις…

    Πράγματι, είναι μακάριος, ας πούμε, όποιος ανατράφηκε με ένα τρόπο επαναστατημένο ως προς τον τρόπο ζωής που καλλιεργεί ο κόσμος. Άλλωστε, όπως έλεγε ο Άγιος, «η παιδαγωγική στην Εκκλησία μπορεί να σημαίνει μόνο ένα πράγμα: επανάσταση». 🙂

    Επίσης μου αρέσει πολύ αυτό το για την αγάπη: έχω διαπιστώσει ότι όταν μας χαρίζεται η αγάπη άνωθεν, μας μαθαίνει πώς να φερόμαστε και μπορεί να μας διδάξει πράγματα που ποτέ δεν διαβάσαμε ή κι αν διαβάσαμε, δεν τα κατανοήσαμε. 🙂

    Καλή και ευλογημένη χρονιά από τα βάθη!!! 🙂

    • 12-9-2011 Says:

      Γεια, και πάλι :-Ρ 🙂
      “η παιδαγωγική στην Εκκλησία μπορεί να σημαίνει μόνο ένα πράγμα: επανάσταση”
      και: «επανάσταση, δε σημαίνει παρά ταπείνωση (δεν υπάρχει τίποτα περισσότερο επαναστατικό από την ταπείνωση)» 🙂

      «έχω διαπιστώσει ότι όταν μας χαρίζεται η αγάπη άνωθεν, μας μαθαίνει πώς να φερόμαστε και μπορεί να μας διδάξει πράγματα που ποτέ δεν διαβάσαμε ή κι αν διαβάσαμε, δεν τα κατανοήσαμε.»
      έτσι εξηγείται το πώς γίνεται κάποιοι να καταλαβαίνουν πχ την πνευματική διάσταση των ψυχικών νοσημάτων, χωρίς να έχουν διαβάσει γέροντα Πορφύριο ή szasz.

      • philalethe00 Says:

        1.Η επανάσταση περιλαμβάνει και την επανάσταση ενάντια στην υπερηφάνεια και την υπεροψία. 😀

        2. Ναι, θα μπορούσε κάποιος να το πει κι έτσι. 🙂 Βασικά, όταν εισέρχεται το Φως στην ψυχή, αντιλαμβάνεται την θεραπεία της και ότι έχουν αποδυναμωθεί καθοριστικά εκείνα που την ταλαιπωρούσαν, λίγο ή πολύ… 😀

        Ευχαριστούμε πολύ…!

  3. Σαλογραία Says:

    Φιλαλήθη μου
    είσαι νέο και αγνό παλικάρι α κ ό μ η.
    Σου εύχομαι να παραμείνεις στην αγιωτική κοσμάρα σου, όπως και λίγοι ελάχιστοι που έχω την τιμή να γνωρίζω.
    Να ξέρεις όμως, ότι η εμμονή στα ιερά και τα όσια που μας παραδόθηκαν ενέχει ΚΟΣΤΟΣ τεράστιο.
    Θα το πληρώσεις;
    Θα σου περισσέψουνε κότσια;
    ή θα …αμαρτήσεις και συ για το …παιδί (σου);
    😉

  4. philalethe00 Says:

    @Σαλογραία
    Αγαπητή μου Σαλογραία,
    καλό και ευλογημένο νέο εκκλησιαστικό έτος. Έχω κάθε πρόθεση να μείνω στην αγιωτική κοσμάρα μου, αλλά να μείνω στο πνεύμα και όχι στο γράμμα. Αυτό είναι το κλειδί, νομίζω… «τα πάντα τοις πασι γέγονα , ίνα πάντως τινάς ελκύσω…» 🙂 Τώρα, βέβαια, «δει ημάς δια πολλών θλίψεων εισελθείν…» Με τις ευχές σας, θα ελπίζω να κάνω λυσσασμένα θυμώδη, αλλά και ταπεινή προσπάθεια λοιπόν. 😀 (Και αυτό είναι δέσμευση. 🙂 )

    ΥΓ Καλή αρχή! Μόλις πήρα χαμπάρι τις νέες αναρτήσεις… Έρχομαι για μελέτη οσονούπω…:)

  5. Σαλογραία Says:

    Φιλαλήθη μου
    νομίζω και γω ταπεινά ότι όλος ο αγώνας του πιστού, βρίσκεται στην
    ΕΦΑΡΜΟΓΗ, δηλαδή βρίσκεται όχι στο τι λέμε, ή γράφουμε, τι παπαγαλίζουμε, τι αντιγράφουμε και αναμεταδίδουμε από πατερικά κείμενα, για λόγους και οικονομικούς, αλλά στο ΤΙ
    ΕΦΑΡΜΟΖΟΥΜΕ.
    Το τι εφαρμόζουμε, έχει να κάνει με την αδιάλειπτη νήψη μας, με την ακατάπαυστη μνήμη θανάτου, με την επίγνωση ότι ανά π α ν δεύτερον, θα κληθούμε σε απολογία.
    Πληγώνομαι ιδιαίτερα, όταν βλέπω ότι οι περισσότεροι είμαστε μόνο παχιά λόγια και ουδέν έτερον.
    Αν πιστεύω ότι το επόμενο κλάσμα του χρόνου ΜΠΟΡΕΙ να πεθάνω και να κληθώ σε απολογία, πώς να πω ψέμα, πώς να κλέψω, πώς να πορνεύσω, πώς να βρίσω χυδαία τον αδελφό που συνάντησα και μου φάνηκε ανεγκέφαλος;
    Πώς να κακοποιήσω με την κακία μου ψυχή, για την οποία σαρκώθηκε και θυσιάστηκε ο Κύριος;
    Δυστυχώς, αυτά τα στοιχειώδη ούτε ρασοφόροι φαίνεται να τα λαβαίνουν σήμερα υπόψη…
    Ειμαστε πράγματι στην προφητευμένη εποχή όπου οι μοναχοί μοιάζουν με κοσμικούς, και οι κοσμικοί μοιάζουν με δαίμονες.
    Καλό βράδυ, Φιλαλήθη μου

    • Ανώνυμος/η Says:

      Βέβαια, η πράξη είναι το σημαντικότερο. Απλά ίσως υπάρχουν και κάποιοι που αγαθοεργούν και μέσω του λόγου, ας πούμε κινητοποιώντας τους πλησίον τους και παρακαλώντας για την ευαισθητοποίησή τους. Όπως ο Σωκράτης, για παράδειγμα. Πολλές φορές οι ερευνητές παραδέχονται πως με την αρχαία ελληνική φιλοσοφία μπήκαν στους Έλληνες τα πρώτα ερεθίσματα και προβληματισμοί για να καλωσορίσουν μετά και να κάνουν βίωμά τους το Χριστιανισμό. Ο Σωκράτης και οι άλλοι φιλόσοφοι απλά συζήτησαν με σκοπό την αναζήτηση των υψηλών ιδανικών, αλλά κι όταν ήρθε η ώρα, στάθηκαν αντάξιοι των λεγομένων τους, ήπιαν το κόνιο της ηθικής επανάστασης (και ο Κύριος το ξίδι στο Σταυρό). Μακάρι και ‘μεις να το μιμούμαστε πάντα αυτό.

  6. philalethe00 Says:

    @Σαλογραία
    Ευχαριστώ για το σχόλιο και συμφωνώ απόλυτα..! Αυτά τα «αμάρτησα για το παιδί μου» πρέπει να ομολογήσω ότι μου εφαίνοντο ανέκαθεν κουλαμάρες… 😀 Αν με περνάνε οι πολλοί για «καθυστερημένο» και βλαμμένο, ακόμη καλύτερα, βέβαια αυτό, δηλαδή η αδιαφορία, είναι ένα επίτευγμα να το κατορθώσει κανείς, τι να λέμε… Ευχές πολλές, καλό βράδυ! 🙂

  7. ΣΑΛΟΓΡΑΙΑ Says:

    🙂
    Και καλό ξημέρωμα!

  8. philalethe00 Says:

    Αγαπητή μου και αγαπητή μας Γεωργία,

    μου αρέσει πολύ το απόσπασμα που παρέθεσες του 1986…!!! Έτσι εξηγείται και το κλείσιμο των σχολών που αφορούν τις λεγόμενες, τέλος πάντων, ανθρωπιστικές σπουδές όπου εφαρμόστηκαν οι μεταρρυθμίσεις που εκπορεύονται και υλοποιούν την συνθήκη της Μπολώνια (Bologna process) που είχαμε την τιμή να πολεμήσουμε τόσο σκληρά εδώ οι Έλληνες φοιτητές (και οι Γάλλοι φοιτητές).

    Πράγματι, πρέπει η παιδεία μας να είναι αυτή, ο π. Επιφάνιος έλεγε ότι πρέπει να συμβαδίζει με την εν Χριστώ ζωή η παιδεία και η απόκτηση γνώσεων.(Στο «Χριστώ τω Θεώ παραθώμεθα»).

    Αλλά πόσο δύσκολο είναι αυτό σήμερα μέσα από τους επίσημους θεσμούς, όπως τους καταντήσαμε, και όπως ήσαν από παλιά…
    Ας θυμηθούμε μόνο τι σπούδασαν οι μεγάλοι Πατέρες και τι σπουδάζουμε σήμερα… Εκείνοι έχτισαν γερή οικοδομή θύραθεν γνώσεων (ο Μ. Βασίλειος είχε πει ο ίδιος ότι δεν μπορούσαν να τον συναγωνιστούν στην αρχαία γραμματεία), εμείς χτίζουμε (συχνά, συχνότατα) οικοδομή εργαλειοποίησής μας σε αμαρτωλές δουλειές που μας ωθεί το κοινωνικό και οικονομικό μας σύστημα. Και η δια βίου μάθηση αφορά το πώς θέλουν οι επιχειρήσεις να μας μεταχειριστούν ως εργαλεία για την επαύξηση του μεριδίου της αγοράς που δραστηριοποιούνται ή των κερδών τους. Απελπιστική κατάσταση… 🙂

    ΥΓ Τώρα πρόσφατα διάβαζα στο «Μαθητεύοντας στον γέροντα Πορφύριο»(το προτείνω εκθύμως, στοιχίζει 10,80 ευρώ και έχει πάνω από 400 σελ. βαρύτιμες), πώς συμβούλευε ένα πνευματικό του παιδί να προσέχει πολύ τι του μαθαίνουν στην μετεκπαίδευσή του. Έλεγε απλώς να τα μάθει, για να ξέρει τις θεωρίες αυτές, αλλά να μην τα πιστέψει.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: