Περί Ζοζέ Σαμαράγκου τύχης ή αρετής

by

Το πρώτο πράγμα που πρέπει να πούμε είναι «κοίμου εν ειρήνη», καθώς πρόκειται περί αποθανόντος, που δεδικαίωται κατά τα έργα αυτού, χωρίς, βέβαια, να αποκλείεται και η ιδέα που εκφράζουν οι Άγιος Γρηγόριος Θεολόγος σε ομιλία του απολογητική περί την «εις Πόντον φυγήν» και ο Άγιος Γρηγόριος Νύσσης περί αποκαταστάσεως των πάντων.

Όμως, αυτά δεν δικαιολογούν να έχουμε αυταπάτες για το τι κομίζει ένα πρόσωπο. Τι νέο κομίζει, τι πρωτοφανές, τι, έστω, σοφό ξαναειπωμένο με το έργο του, ιδιαίτερα όταν έχει μία αρκετά «σκεπτικιστική-αντιδογματική» στράτευση στο στρατόπεδο της φιλοσοφίας της προόδου, άρα την Αλήθεια, έστω ως οικοδόμημα πάνω σε ρόδες(=ιδεαλιστική-εγελιανή διαλεκτική), μάλλον την αναζητά και δεν την έχει βρει.

Ο λόγος, λοιπόν, για τον  Ισπανό Πορτογάλο συγγραφέα Ζοζέ Σαμαράγκου που απεδήμησε πολύ πρόσφατα σε ηλικία περί τα 88 έτη. Θα μπορούσαμε , βέβαια, να κάνουμε πάρα πολύ σκληρή, δίκαιη κριτική σε κάποια από αυτά που αναφέρει -και κάποιοι δικοί μας χάσκακες χάσκουν- ως διδάγματα σπουδαία στο μυθιστόρημά του «Κατά Ιησούν Ευαγγέλιον». Π.χ. ότι πολλά από αυτά που λέει δεν είναι παρά μία ελεύθερη απόδοση του αυγουστίνειου praedestinatio  που ως Πορτογάλος ασφαλώς διδάχθηκε πολύ καλά, δηλαδή του απολύτου προορισμού. Η ιδέα δε για την ύπαρξη ενός κακού δημιουργού-θεού είναι κραυγαλέος γνωστικισμός πρωτοχριστιανικού τύπου· επιβίωσε και στον ρωσικό αθεϊσμό του 19ου αι., σχεδόν αυτούσια*.


Αλλά εδώ θα εστιαστούμε εδώ, στο απόσπασμα από συνέντευξη που έδωσε στην εφ. Έθνος, στα τέλη του προηγούμενου έτους:

Εξακολουθείτε να πιστεύετε στην ιδεολογία της αριστεράς; Τι είναι εκείνο που χαρακτηρίζει έναν ως αριστερό σήμερα;

Ορισμένες ανθρωπιστικές αξίες που η δεξιά περιφρονεί και αγνοεί. Αυτό που πιστεύω περιέχεται σε μια φράση που μπορεί κανείς να διαβάσει στην «Αγία Οικογένεια» των Μαρξ και Ενγκελς: «Αν ο άνθρωπος διαμορφώνεται από τις συνθήκες, τότε πρέπει να διαμορφώσουμε τις συνθήκες να είναι ανθρώπινες».

Εχθές, είχαμε μια σχετική συζήτηση με ένα φίλο που διάβαζε ένα βιβλίο του Νίτσε(«Ίδε ο άνθρωπος») για το πώς ο Νίτσε εκφράζει την χρεωκοπία της ουμανιστικής ηθικής του Καντ, όπως το έλεγαν οι Αντόρνο/Χορκχάιμερ στην περίφημη «Διαλεκτική του Διαφωτισμού».  Αλλιώς, όπως θα το έλεγε αναφορικά με την πράξη ο Παύλος Ευδοκίμωφ και ο Γιούρκεν Μόλτμαν, «τον 19ο αιώνα πέθανε ο Θεός. Τον 20ο πέθανε ο άνθρωπος», που άλλωστε μέσω της ιδέας του ubermensch-υπερανθρώπου είχε πεθάνει ήδη θεωρητικά και στον 19ο.

Δεύτερον, για το πώς ο Μαρξ έχει εκφράση την ρητή και σαφή αντίθεσή του στον ιδεαλιστικό ουμανισμό. Ο καθ. Ζακ Ελλύλ, στις σχετικές παραδόσεις του που περιέχονται στο «Οι διάδοχοι του Μαρξ»(εκδ. Νησίδες)  θεωρεί, ότι η αντίθεση αυτή κωδικοποιείται ως ένα από τα τρία ή τέσσερα θεμελιώδη συστατικά της μαρξιστικής ιδεολογίας….. Με άλλα λόγια, είναι λογικά απολύτως άτοπο να θεωρείς τον εαυτό σου ταυτοχρόνως ουμανιστή και μαρξιστή. Βεβαίως, θα πει κανείς -και απόλυτο δίκηο θα έχει-, ότι ο Έριχ Φρομ τους είχε βγάλει όλους ανθρωπιστές, ακόμη και τον Ίβαν Ίλλιτς(«ριζοσπάστη ανθρωπιστή»), αλλά αυτός είχε κάποιες προκαταλήψεις…

Τέλος, φανταστείτε για τι νέα, πρωτοποριακή και ελπιδοφόρα ιδέα μιλούμε, όταν από τον 18ο αιώνα, όταν ζούσε ο Παπικός πρώην παπάς Ι. Μελιέ -που τώρα υποδύεται και ανεβάζει ο σκηνοθέτης ταινιών με τον Παύλο Μελά και πολιτευτής του Λα.Ο.Σ. Δ. Κολλάτος- ο αστός, λοιπόν, τότε, Διαφωτιστής Μαρκήσιος ντε Σαντ θεωρούσε, κάτι που επανέλαβε ο Νίτσε αργότερα, ότι στον Λόγο δεν μπορεί να θεμελιωθή κανένα επιχείρημα εναντίον (ούτε καν) της δολοφονίας.

Και νομίζω, ότι κάπου εδώ «κολλούν» οι απολαυστικοί και έξοχα ειρωνικοί στίχοι του Καρυωτάκη(«Σταδιοδρομία») από τα «Ελεγεία και σάτιρες»…:

«Αλλά, με τη δύση του ηλίου,
θα πηγαίνω στου Βασιλείου.

Εκεί θα βρίσκω όλους τους άλλους
λογίους και τους διδασκάλους.

Τα λόγια μου θα’ χουν ουσία,
η σιωπή μου μια σημασία«…

Συμπέρασμα; Δεν πρέπει ποτέ να κουραστούμε να γελάμε με τα σκύβαλα που ικανοποιούν τις εμπαθείς αδυναμίες των, ορισμένων, «εγγραμμάτων» και «προβληματιζομένων» δημοσιογράφων και στηλούχων(δεν γενικεύω…) των ΜΜΕ -τότε οι στηλούχοι γελοιογραφούσαν τον πύρινο εναντίον τους, όπως και εναντίον της θεσμικής «δανικής (προτεσταντικής) εκκλησίας» Χριστιανό υπαρξιστή Σαίρεν Κίρκεγκωρ, σήμερα προβάλλουν δε τον Σαμαράγκου και τον Μισέλ Ονφρέ (και, παρ’ημίν, τον Νανόπουλο) σε κάθε, μάλιστα, κραυγαλέα γελοιότητα που θα εκστομίσουν…


*διαβάστε στο «Το νόημα και οι πηγές του ρωσικού κομμουνισμού» του Νικολάι Μπερντιάεφ στα σχετικά κεφάλαια
Advertisements

Ετικέτες: , , , , , , , , , , ,

6 Σχόλια to “Περί Ζοζέ Σαμαράγκου τύχης ή αρετής”

  1. agapi+ Says:

    bonjour… 🙂
    ti gnwmi exeis gia ta nobels?
    ta 8ewreis aksiopista?

  2. philalethe00 Says:

    @agapi+
    Bonjour! Je suis heureux, parce que je te rencontre ici(διαβάζω πολύ γαλλικά τελευταίως 🙂 ). Εξαρτάται. 🙂 Σίγουρα έχουν πάρει Νόμπελ άνθρωποι που αξίζει κάποιο έργο τους πολύ. Αλλά, βέβαια, υπάρχουν κάποια στοιχεία που μας κάνουν να αμφιβάλλουμε ιδιαίτερα αν ορισμένες απονομές είναι αξιόπιστες(ας πούμε, ποσοστό απονομής ανά εθνικότητα). Τέλος, πρέπει να ξεκαθαρίζουμε για ποιο λόγο πήρε κάποιος Νόμπελ. Π.χ. οι «νεοφιλελεύθεροι»-ακραίοι καπιταλιστές λένε, ότι ο Χέγιεκ πήρε Νομπέλ, αλλά δεν μας λένε, ότι το πήρε μαζί με σοσιαλδημοκράτες Σουηδούς οικονομολόγους για λόγους άσχετους με τον ακραιοκαπιταλιστικό χαρακτήρα της ιδεολογίας του…

  3. agapi+ Says:

    merci beaucoup pour votre reponse,mon ami!
    🙂
    ca depent du motive………..an to grafv swsta-
    dioti moy kolise to myalo/otan peftei to zaxaro
    den mporeis na skefteis-oyte na thymitheis…..
    {eksartatai apo to kinitro pou didetai to nobel}

    bisous+bisous!

  4. αλανιάρης Says:

    Πορτογάλος είναι ο Σαμαράγκου.

  5. αλανιάρης Says:

    *ήταν, τέλος πάντων.

  6. philalethe00 Says:

    @αλανιάρης
    Ευχαριστούμε, φίλε. Το είχα ψάξει, αλλά όχι αρκετά, όταν συνέτασσα τα παραπάνω… Δεν ξέρω, αν έχεις κάποια ένσταση για το περιεχόμενο να μοιραστείς μαζί μας… 🙂 Αν ναι, ελεύθερα. Ευχές πολλές…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: