Posts Tagged ‘Φραγκουδάκη’

Περί μεταελλήνων

31 Ιανουαρίου, 2010

Ο Γιάννης Κιουρκτσάκης έχει κυκλοφορήση από πολλών ετών ένα εξαίρετο πόνημα με τίτλο «Ελληνισμός και Δύση στο στοχασμό του Σεφέρη» και προσωπικά ευτύχησα να το βρω …απούλητο σε τιμή συμβολική(ενώ, βέβαια, η παραλογοτεχνία κουφιοκεφαλάκηδων που να μην αναφέρω τώρα πουλάει «σαν ζεστό κουλούρι») σε βιβλιοπωλείο που θα έκλεινε οσονούπω. Υπάρχουν πραγματικά θησαυροί μέσα σε αυτό το βιβλίο που έχουν άπειρη συνάφεια με τον προβληματισμό -όσος, λίγος- της σημερινής μας εποχής. Όπως έχει ξαναειπωθεί, ο Σεφέρης τότε θεωρείτο δυτικίζων(ο Κώστας Ζουράρις απέδειξε, ότι αυτό είναι λάθος), ενώ σήμερα(από τους γνωστούς αγνώστους που κατηγορούν, περιέργως, όλους σχεδόν τους υπολοίπους ως εθνικιστές) θεωρείται …ελληνοκεντρικός. Μεγάλη σημασία έχουν και οι διάλογοι που έκανε με ανθρώπους του εξωτερικού, ιδία με τον επηρεάσαντα, ως λέγεται, τον ποιητή στην «τεχνοτροπία» πολύ T.S. Eliot, που του μίλησε και για την Ορθοδοξία ως ομοιάζουσα περισσότερο με τον αρχαίο Χριστιανισμό ή με άλλους, σε κάποιον εκ των οποίων είπε, μιλώντας για τον ελληνισμό ευρύτερα(ο Σεφέρης ήταν ρητά Ορθόδοξος, αναφερόμενος συχνά -με καμάρι, θα έλεγα- στους «μεγάλους Πατέρες της Ανατολής» της παράδοσής του τόπου του) και την ιστορική συνέχεια, ότι μερικές φορές την Μεγάλη Παρασκευή δυσκολεύεται να διακρίνη, εάν «ο κηδευόμενος Θεός είναι ο Χριστός ή ο Άδωνις»!

Ο ίδιος ο Σεφέρης έχει «φάει με το κουτάλι» την Δύση και γύρισε πεινασμένος από αυτήν. Θεωρούσε τον ναζισμό, βέβαια, την κατάληξη του ευρωπαϊκού πολιτισμού, επιστημονικού δηλαδή πολιτισμού, όπως έλεγε οργισμένος κάπου στις «Μέρες» εκείνης της εποχής, με τρόπο αξιοσημείωτα πανομοιότυπο με την Σχολή της Φραγκφούρτης, τον Μαξ Χορκχάιμερ και την «Κριτική Θεωρία». Αυτό σημαίνει απότοκο του Φιλελευθερισμού, και του Ευρωπαϊκού «Διαφωτισμού»(εκ του φωτός, που είναι κύμα και είναι προσιτό διανοητικά στην καταγραφή των ιδιοτήτων του), όσο και αν λυπούν όλα αυτά τον τάδε ή τον δείνα Νεοφιλελεύθερο κοσμοπολίτη ή υπαρκτο -αριστερό «ανανεωτικό»( ; ).

Αλλά και γυρίζοντας στην Ελλάδα, είχε μία πολύ σκληρή άποψη για αυτήν: θεωρούσε, ότι ζούσε σε μία Ελλάδα μη-ελληνική όπου επικρατούσε μόνο κάποτε-κάποτε, ως αναλαμπή, μία πολύ βαριά νοσταλγία. Μόνο ελάχιστοι είχαν απομείνει, αυτοί με τον «καϋμό της Ρωμηοσύνης», όπως έλεγε. «Με δαιμόνισες, Ελλάδα», έγραφε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας το πώς κατέληξαν ορισμένοι γνωστοί του που δεν είχαν ακόμη καταποθή από την φαιά πανούκλα της μαζοποίησης.

Όλη αυτή η σκέψη και η αίσθηση του μέγιστου Έλληνα και Ρωμηού της περίφημης γενιάς του ’30 «μου θυμήθηκε» διαβάζοντας ένα απίστευτο άρθρο της, ευγενούς, οπωσδήποτε, ομοιδεάτισσας της νέας πρωτοασηκρήτισσάς μας, κας Α. Φραγκουδάκη στα Νέα που κυκλοφορούν, κατηγορώντας τον Χρήστο Γιανναρά για περίπου τα ίδια πράγματα που αναφέραμε πιο πάνω.

Και βέβαια είναι να απορή κανείς, αν ορισμένοι άνθρωποι έχουν χάσει την …ανορθολογική τους (ηθική) συνείδηση(θυμάται κανείς το «δαιμόνιο του Σωκράτους» ; -βεβαίως ήσαν ανορθολογισμοί αυτοί απαιδεύτων ανθρώπων, μη-εξευρωπαϊσμένων και μη-πολιτιστικώς εκσυγχρονισμένων), την αίσθηση του σωστού και του λάθους, που, βέβαια, είναι τελείως άλλη λειτουργία από τον θεό Λόγο(δηλαδή Ratio), που έλεγε και ο φίλος μας ο Φρόυντ στο «μέλλον μιας αυταπάτης». Διότι το να μιλάς δημόσια και να απευθύνεσαι σε ένα μεγάλο αριθμητικά κοινό συνεπάγεται να προσέχης, στοιχειωδώς τουλάχιστον, τι λες και γράφεις… Αλλά, βέβαια, αυτό προϋποθέτει να έχεις την ταπείνωση να γίνεις διδακτός Θεού, όπερ άτοπον. Η εποχή μας είναι υπερβολικά ανέραστη για αυτό.