Posts Tagged ‘Υπαρξιακό κενό’

Η συνήθης αποπροσωποποιητική κατεστημένη εμποροπανήγυρις… και τα Χριστούγεννα.

29 Δεκεμβρίου, 2010

…και ενώ είχα σκοπό να σας γράψω κάτι για τον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο και τις άκρως ταπεινά γλυκές επιστολές του από την εξορία, αυτόν τον πλέον αγαπημένο Άγιο του Οσίου Ιουστίνου Πόποβιτς και του οποίου αδιάλλειπτα ζητούσε τις πρεσβείες(αρχίζω να καταλαβαίνω το γιατί τελευταία… 🙂 ), σκέφτηκα πρώτα να σημειώσω -αφού είπαμε ότι πρόκειται για «σημειωματάριον», έτσι..;-  δύο -τρία πράγματα σχετικά με τα Χριστούγεννα και πώς τα περνάει ο μέσος άνθρωπος, ο layman που θα έλεγαν και οι φίλοι μας οι Άγγλοι, εν Ελλάδι… Για να δούμε, λοιπόν… Ζη τίποτα; Έστω ο,τιδήποτε!- πλην αληθινό όμως και αυθεντικό..;

(more…)

Ο στάρετς Σέργιος και η μοντέρνα (ψευδώνυμη) «ψυχιατρική»

7 Μαΐου, 2009

Εισαγωγικά

Ήδη έχουμε σε αυτό το ιστολόγιο νύξεις για το θέμα των ρευμάτων αυτών που αυτοπαρουσιάζονται ως γνωρίζοντα τον άνθρωπο και την ψυχή του σε ικανό βαθμό, και κατά συνέπεια μπορούν να μας μιλήσουν για την θεραπεία του.

Βεβαίως, ο λόγος είναι για τις ποικίλες αποκαλούμενες ψυχοθεραπείες ή ψυχιατρικές ή ψυχολογίες. Τεράστιος ο πληθικός αριθμός τους και αλληλοαναιρούμενες. Αλληλοαναιρούμενες και με ποικίλα φιλοσοφικά ρεύματα που εφαρμόζονται και στην, ας την ονομάσουμε έτσι, «φιλοσοφική θεραπευτική» που ανέπτυξε ο Λ. Μαρίνωφ στο πασίγνωστο «Plato not Prozac». Σε άλλες περιπτώσεις αξιόλογων ψυχολογικών ρευμάτων, έχουμε πραγμάτωση ή μεταφορά φιλοσοφικών ρευμάτων όπως του υπαρξισμού, που κυριαρχούσε κατά την δεκαετία του ’60 κατά τον τρόπο περίπου που θεωρείται, ότι «κυριαρχούσε» ο νιτσεϊσμός στο μεταίχμιο 19ου-20ου αιώνα.   Σημαντικότατη είναι η μάλλον εντός σιωπής ρήξι, ή καλλίτερα εντός αιδήμονος σιωπής ρήξη, των ψυχιατρικών αυτών με την κατ’εξοχήν «ψυχιατρική», που είναι το «πνευματικόν ιατρείον» ή «πνευματικόν νοσοκομείον» που κατά τους Πατέρες, όπως τον Χρυσόστομο, συνιστά η Εκκλησία. Δηλαδή οι αξιωματικές, αυθαίρετες, αφετηριακές παραδοχές της ψυχιατρικής, που συνήθως βασίζονται σε τελείως ξεπερασμένο και δυτικό κοσμοείδωλο περασμένων αιώνων, έρχονται σε ευθεία αντίθεση με την Εκκλησία, τους Πατέρες, την ψυχολογία που αυτοί κατά την Χάριν ανέπτυξαν.

Είναι πολλά τα λεφτά-επιχειρηματική καινοτομία-entrepreunerial innovation κτο.

"Είναι πολλά τα λεφτά"-επιχειρηματική καινοτομία-"entrepreunerial innovation" κτο.

Στην διαχρονία

Μέχρι πριν τρεις-τέσσερις δεκαετίες, το κυρίαρχο παράδειγμα στην ψυχανάλυση εθεωρείτο ο φροϋδισμός. Ήδη είχαν εμφανιστή πολύ αξιολογότερα υποδείγματα, όπως της (εφαρμοσμένης σε επιχειρησιακό επίπεδο) ανθρωπιστικής Τρίτης ψυχολογίας, όπως αυτή που ανέπτυξε ο συγκρητιστικά φιλοθρησκευτικός -τέτοιος υπήρξε και ο Jung, κατ’άλλους εν κρυπτώ ινδουϊστικών αρχών- τύπος A. Maslow. Ο πολύ μεγάλος της, ας πούμε, ριζικής φιλελεύθερης αντιψυχιατρικής T. Szasz, ιατρός ο ίδιος και καθηγητής πανεπιστημίου στις ΗΠΑ, έχει κυκλοφορήση ένα βιβλίο με τον χαρακτηριστικό τίτλο «Heresies» ή «Αιρετικά» που… είχαμε την ευλογία, μάλλον, να έχη κυκλοφορήση και ελληνιστί προσφάτως από τις εξαίρετες, εν γένει, οφείλω να πω,  «Εναλλακτικές εκδόσεις». Αιρετικός υπήρξε ο Szasz, διότι αμφισβητούσε τον φροϋδισμό, και ευρύτερα την «θρησκεία της νεύρωσης» που για αυτόν ήταν η ψυχιατρική. (Βεβαίως, η αναφορά είναι και στην Ιερά Εξέταση, την οποία μελετά συγκριτικά με το όλο «κίνημα ψυχικής υγείας» στην «Βιομηχανία της τρέλας» και αποδεικνύει τις τρομερές τους αναλογίες και κοινή προέλευσι.)

Κατόπιν, όμως, ο φροϋδισμός και η ξενόφερτη εκείνη μόδα του ψυχαναλίσματος πέρασε λιγάκι στο περιθώριο, και έγινε …»alternative». Συμπτωματικά, η δεκαετία του 1960 ήταν εκείνη στην οποία είχαμε το χαρακτηριστικό γιγάντωμα των επιχειρήσεων και τους εμμανείς κύκλους «συγχωνεύσεων και εξαγορών». Αυτή η τάση ήταν που οδήγησε τον Galbraith σε μία  μεγάλη έως άκρα όξυνση της κριτικής του συστήματος και της «συμβατικής σοφίας» από την αντικαταναλωτική «Κοινωνία της αφθονίας» στα τέλη της δεκαετίας του 1950 ως το «Νέον βιομηχανικόν κράτος» και την με παγκόσμια αναφορά «Οικονομία και κοινό συμφέρον» του 1974.

Γέροντας Πορφύριος Καψοκαλυβίτης:άγιος, λόγιος περί τα ιατρικά και ιατρός, δριμύτατος κατακριτής της κοσμικής ψυχιατρικής

Γέροντας Πορφύριος Καψοκαλυβίτης:άγιος, λόγιος περί τα ιατρικά και ιατρός, δριμύτατος κατακριτής της κοσμικής ψυχιατρικής

Οι σύγχρονες τάσεις

Η τάση, βεβαίως, σήμερα, είναι μάλλον η βιολογική ή βιολογίζουσα, «φαρμακολογική», όπως την ονομάζει ο π. Φάρος, ψυχιατρική.  Ο ψυχοθεραπευτής P. Breggin, συγγραφέας και αποκαλούμενος από ορισμένους ακαδημαϊκούς πολύ εύλογα «συνείδηση της αμερικάνικης ψυχιατρικής» , βλέπει μετά από το τέλος της δεκαετίας του 1960 και τις αρχές του ’70 την εκπώληση της επίσημης ψυχιατρικής στις μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες και στα περιοδικά που αυτές διατηρούσαν και χρηματοδοτούσαν, και με καταχωρήσεις που πρέπει, έπρεπε να κινούνται αυστηρά μέσα στο ψευδοεπιστημονικό αυτό «υπόδειγμα». Κατά τον ίδιο ακριβώς τρόπο σε μία άλλη θεωρητική, κοινωνική «επιστήμη» ή θεωρία, την οικονομική, το υπόδειγμα που επαναλαμβάνεται στα θεωρούμενα ως «πρωτοκλασσάτα» επιστημονικά περιοδικά είναι το νεοκλασσικό. Για όσους ξέρουν, το νεοκλασσικό υπόδειγμα της «Γενικής ισορροπίας»(«General  equilibrium theory»). Και, όπως εμείς οι φοιτητές γνωρίζουμε καλώς από εντός του πανεπιστημίου, εάν οι προτεινόμενες δημοσιεύσεις δεν ακολουθούν αυτό το υπόδειγμα και δεν επαναλαμβάνουν κάποιες λέξεις-κλειδιά, όπως της απορρύθμισης(ως πολιτικές προτάσεις), δεν δημοσιεύονται και έτσι δεν προάγεται κάποιος επαγγελματικά ή αξιολογητικά(στο εξωτερικό, ως τώρα). Την ίδια μομφή με δριμύτατο τρόπο απευθύνει ο καθηγητής του πανεπιστημίου του Τέξας James Galbraith, ο οποίος φυσικά δεν είναι το είδος του ακραιφνούς καπιταλιστή που ονομάζουμε νεοκλασσικό. Αυτά, λοιπόν, είναι για τους παροικούντες την Ιερουσαλήμ λίγο -πολύ τετριμμένα και εγνωσμένα.

Το ανησυχητικό είναι, ότι έχουμε αυτήν την «diabolical rapture», διαβολική συμμαχία, όπως θα έλεγε και ο Szasz, μεταξύ κρατικής εξουσίας και λεγόμενης «ψυχιατρικής» που «απειλεί την ανθρώπινη ελευθερία», σε εποχές που ακούγεται συνεχώς από τα-τους εκμαυλιστές των ΜΜΕ, το αίτημα του χωρισμού «κράτους-εκκλησίας», εννοείται δε εντέχνως και «από τα πάνω», όπως λέμε… Σε αυτά τα αμαρτήματα είχε υποπέση και ο θεωρούμενος από κάποιους ως φονταμενταλιστής Χριστιανός(…) G.W. Bush, βεβαίως, ως γνωστόν. Και βέβαια είναι και η συνεχής προβολή των εν λόγω προσώπων ως «επιστημόνων», ειδικών κτλ. Σίγουρο είναι, ότι από τις θέσεις τους έχουν παραπλανηθή και δηλητηριαστή χιλιάδες ακάτεχοι άνθρωποι, που ψάχνουν στα θολά ή βρώμικα νερά του αστικού υλισμού, του κοσμικού ελπιδεμπορίου και του marketing που χρησιμοποιεί ως βασικά καθότι τελεσφόρα εργαλεία του τις «επιστημονικές δημοσιεύσεις» σε ποικίλα περιοδικά. Οι «ειδικοί» του marketing και οι οικείες σχολές λένε τις μεγαλύτερες αλήθειες για το πώς λειτουργεί η οικονομία και τα διάφορα προϊόντα, έλεγε ο J.K. Galbraith στο τελευταίο του δοκίμιο, και εν προκειμένω αυτά τα εργαλεία τα αναφέρει και προτείνει ο Philip Kotler, μέντορας και εφευρέτης του marketing management σε βιβλίο του του 2008.

Αυτά ας θεωρηθούν πενιχρές σημειώσεις ή οφειλές διαφώτισης κατά δύναμιν για ένα τεράστιο θέμα που οι περισσότεροι, ίσως, αγνοούν ή δεν ερευνούν. Σε αυτό, μεταξύ απείρων άλλων, τα ΜΜΕ, περιοδικός τύπος ή τηλοψία, αλλά και ιστοσελίδες εκλαϊκευμένης επιστήμης ακόμη και ενίοτε, όπως η wikipedia, κάνουν την προπαγανδιστική τους εργασία «πολύ καλά», σίγουρα.

Στάρετς Σέργιος

Στάρετς Σέργιος

Οι startzi, και ο στάρετς Σέργιος, και η κοσμική «ψυχιατρική»

Ο στάρετς(1903-1987) Σέργιος είναι ένας αδάμας πραγματικός «γέροντα με υψηλή πνευματικότητα»(=στάρετς, στην ρώσσικη γλώσσα) της ρωσσικής διασποράς στη Γαλλία. Λόγιος επίσης, και με μεγάλη αποδοχή στους κύκλους των Χριστιανών Υπαρξιστών εν Γαλλία, μίλησε εκτενώς για τις ψυχιατρικές θεωρίες της εποχής του. Ο Jean -Claude Larchet, καθηγητής Φιλοσοφίας και Θεολογίας στο Στρασβούργο, με ανώτατες σπουδές σε ανθρωπιστικές επιστήμες και ψυχολογία, καταγράφει κάποιες ρήσεις του, που παραθέτουμε άνευ περιττολογιών…:

  • Στη βάση των ψυχικών ασθενειών βρίσκεται η υπερηφάνεια. Θεμέλιο των ψυχικών ασθενειών είναι η θεώρηση του εαυτού μας ως κέντρου των πραγμάτων. Όλοι οι ψυχικά ασθενείς έχουν ως κέντρο τον εαυτό τους. Αυτό, βεβαίως, δεν σημαίνει ότι οι ίδιοι είναι υπεύθυνοι για την ασθένειά τους. Η υπερηφάνεια, όπως και τα άλλα πάθη, έχουν στο άτομο ποικίλες προελεύσεις: την προσωπική βούληση, αλλά και την κληρονομικότητα, το οικογενειακό περιβάλλον, την κοινωνία, τις προσωπικές σχέσεις και την ιστορία του καθενός.
  • Κάθε πνευματικός πατέρας πρέπει να είναι ταυτόχρονα και ψυχίατρος. Κάθε ψυχική ασθένεια έχει στην βάση της πνευματικά προβλήματα.  Η πνευματικότητα καλύπτει και περιλαμβάνει τα πάντα. Επομένως, μια πνευματική πράξη μπορεί να θεραπεύσει.
  • Ο ψυχίατρος που δεν είναι πνευματικός άνθρωπος μπορεί να ανακουφίσει τον ασθενή, να τον βοηθήσει να ξαναβρεί τον εαυτό του, να βελτιώσει τις σχέσεις του με τους άλλους. Αλλά κατά βάθος τον αφήνει άδειο, γιατί δεν του λέει πώς να βρει ένα νόημα στην ύπαρξή του. Κάτι που αντιθέτως κάνει ο πνευματικός πατέρας
  • Αντίθετα με ό,τι ισχυρίζεται ο Φρόυντ, η βάση των ψυχικών ασθενειών δεν είναι η σεξουαλικότητα, αλλά η υπερηφάνεια.
  • […]Να καταλάβουμε ότι όπως το σώμα αρρωσταίνει και πεθαίνει χωρίς τροφή, έτσι και η ψυχή αρρωσταίνει και πεθαίνει χωρίς την προσευχή. Η προσευχή είναι η τροφή της ψυχής.(Larchet, 2006, Ακρίτας, σσ. 167-169)
Ελπίζω, ότι τώρα κατανοείτε γιατί δεν σχολιάζω. 🙂
Υ.Γ Συγχωρήσατέ μοι, παρακαλώ, οποιαδήποτε τυχούσα σχετική (μη-ρητορική) υπερβολή ή άγνοια βλέπετε- απλώς να σας υπομνήσω, πως οι προθέσεις μου είναι αντιδιαμετρικές. Κάθε σχολιασμός και συζήτηση είναι εξόχως επιθυμητή. Σας περιμένω άπαντες, καθώς πολλά «άρρητα ρήματα» υπάρχουν, για να ειπωθούν, και για αυτό και θα επανέλθουμε σίγουρα στο θέμα, «συν Θεώ» πάντοτε…… 🙂

Μετ-αναστατικά πρώιμα: ημιβαρεία θεολογία…(Μέρος Β’)

24 Απριλίου, 2009

5)Σε ένθετο περιοδικό της εφ. «Ελευθεροτυπία» υπήρχε ένα κείμενο που δημοσιεύθηκε το Μέγα Σάββατο και που αναφερόταν στις «θρησκείες και διατροφικά ταμπού»(sic) και τιτλοφορείτο «Νήστευε και μη ερεύνα» κατά την μάλλον μηδέποτε υπάρξασα ούτε σε γράμμα μήτε σε πνεύμα ρήση «Πίστευε και μη ερεύνα». Εκεί, η συντάκτις διατροφοανθρωπολόγος και ακαδημαϊκός προέβη σε ορισμένους αθεολόγητους (και ανελλήνιστους) χαρακτηρισμούς περί της νηστείας της Ορθόδοξης, την οποία, επί πλέον, προσπάθησε να συμψηφίση με τις των «θρησκειών». Βεβαίως, εμάς ουδόλως μας αφορά το εν λόγω πρόσωπο ούτε η κατάρτισή του, απλώς να διασαφηνίσουμε ορισμένα θέματα.

Στην Ορθοδοξία δεν έχουμε απαγορεύσεις. Απαγορεύσεις ηθικού, ηθικίστικου τύπου ή νομικού/δικανικού και νομικίστικου τύπου. Έχουμε υπέρβαση της ηθικής σε ένα ήθος το οποίο εμπνέεται από τον Παράκλητο που «όπου θέλει πνει» και που είναι εκπορευόμενος υπό του Πατρός, όπως θεολόγησε ο Γρηγόριος ο Θεολόγος/Ναζιανζηνός εμπειρικά, δίχως να μπορή να επεκταθή πιο «καταλεπτώς» για αυτόν τον λόγο(εν Θεώ εμπειρία/Αποκάλυψη και όριά της). Έτσι, η νηστεία μπορεί να φτάση να είναι «ξηροφαγία άπαξ της ημέρας» ή μπορεί να είναι και μηδαμινή σε ανθρώπους που έχουν ασθενική «κράση», ασθενούν σωματικώς κτο. διότι σκοπός είναι η μεταποίηση των παθών και η κατάκτηση της ηθικής ελευθερίας. Ο πασίγνωστος γέροντας Παΐσιος Αγιορείτης, π.χ.,  που έτρωγε κάθε ημέρα λίγα παξιμάδια εφ’όλης της Σαρακοστής -προκαλώντας σοκ στους παντοειδείς υλιστές, όπως τον Φόυερμπαχ, μέντορα των πρώιμων Μαρξ και Ένγκελς, που θεωρεί, ότι είμαστε ό,τι τρώμε και, ότι η πολιτισμική αναβάθμιση προέρχεται από την διατροφική αναβάθμιση– συνέστηνε σε ανθρώπους με αυτά τα χαρακτηριστικά να τρώνε «κανονικά» ή όπως αυτός, δηλαδή ο «Γέροντάς»- Πνευματικός τους, τους υπεδείκνυε.

Αυτό σημαίνει, ότι η νηστεία έχει μία τελείως άλλη λειτουργία, δεν είναι υποχρεωτική, και εντάσσεται στο πλαίσιο της μεταρσίωσης, της κάθαρσης που οδηγεί προς τα πάνω και που συνεχίζεται με τον Φωτισμό, την θεωρία ή θέα του Ακτίστου Φωτός και με την Θέωση, κατά την στερεότυπη Θεολογία του Ησυχαστή Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά. Ο δε Χριστός, ως γνωστόν, την ενέτασσε στο πλαίσιο της δυνατότητας εκβολής κάποιων γενών δαιμόνων από τους ανθρώπους (τούτο δε το γένος ουκ εκπορεύεται, εί μη εν προσευχή καί νηστεία,  Ματθαίος 17, 21). Ο ίδιος νήστεψε καθολικά, προ της αντιμετώπισης των πειρασμών του ίδιου του εκπεπτωκότα αρχάγγελου. Ο δε σύγχρονός μας Άγιος Νεκτάριος εν Αιγίνη νήστευε καθολικά περίπου, όταν επρόκειτο να πάη σε μέρος όπου θα τον επαινούσαν και θα δοκίμαζε τους εκ του πονηρού «λογισμούς της υπερηφάνειας», κάτι που μας διδάσκει να νηστεύουμε, όταν έχουμε έντονα πειρασμικά φαινόμενα και δυσχέρειες. Πειρασμικά καλούσε δε ο εκ των μέγιστων startzi και θεοσόφων ανθρώπων της εποχής μας, ο Πορφύριος ο Καυσοκαλυβίτης, τα όσα λένε οι διάφοροι αποκαλούμενοι «ψυχολόγοι», «ψυχίατροι» κτλ. «ψυχολογικά» (προβλήματα κτλ.).

Νομίζω, ότι είναι σαφές, λοιπόν, ότι δεν έχουμε απαγορεύσεις, αλλά έχουμε θεραπευτική μέθοδο του εξ ελευθερίας «πνευματικού ιατρείου» που συνιστά η Εκκλησία, που ποικίλλει αντιστοίχως του προσερχόμενου.

Είναι υπερβολή να ζητούμε να κατέχη κάποιος όλα αυτά σήμερα; Ναι. Θα έπρεπε να τα γνωρίζη ως στοιχειώδεις γνώσεις που αντιστοιχούν στο θεολογικοφιλοσοφικό νόημα της ζωής; Ναι. Ας μείνουμε, όμως, στην επιείκεια.

Όποιος όμως πιεί από το νερό, το οποίο εγώ θα δώσω σ΄ αυτόν, δεν θα διψάσει ξανά ποτέ εις τον αιώνα

Όποιος όμως πιεί από το νερό, το οποίο εγώ θα δώσω σ΄ αυτόν, δεν θα διψάσει ξανά ποτέ εις τον αιώνα..........

6)Ας εξετάσουμε και το εξής ζήτημα. Είναι άραγε η ανθρώπινη πίστη στον αληθινό Θεό, και όχι στις εθελοθρησκείες(εδώ μπορούμε να εντάξουμε και τον λεγόμενο «θρησκευτικό αθεϊσμό», όπως είναι κατά κάποιους αυτός του Sartre, Heidegger κ.α.) και τα ανθρωπόφκιαχτα είδωλα, κάποιο  ορμέμφυτο και αποκούμπι που καταφεύγει ο αδύναμος άνθρωπος; Είμαι σίγουρος, ότι όσοι διαβάζετε αυτές τις γραμμές έχετε ακούση από διάφορους πεφυσιωμένους που…. αυτολογίζονται ως σοφοί, συχνότατα, ωσάν προπαγανδιστικό moto, αυτήν την ιδέα.

Οπωσδήποτε, αναθυμάται κανείς τον Πατερικό όρο «δούλος του Θεού» που αντιστοιχεί στον για τον «φόβο της τιμωρίας» υπακούουντα άνθρωπο στο θέλημά Του. Εκτός αυτού, υπάρχουν οι όροι «μισθωτός» και «υιος του Θεού». Ο Υιος που πράττει ελευθέρως και από αγάπη είναι ο τέλειος. Ο μισθωτός που θέλει να εισπράττη τα αγαθά, από τώρα και αιωνίως(π.χ. στοιχειώδη όπως πνευματικές ηδονές και πνευματικές, χαρισματικές ευαισθησίες, δάκρυα κάθαρσης και χάριτος, κλπ.) , είναι ανώτερος και δρα, για να αμειφθή και να λάβη. Αλλά και η τελευταία στην κλίμακα των «ανεκτών»(εξ υποκειμένου, όπως φαίνονται από την πλευρά του ανθρώπου) νοοτροπιών είναι αυτή η του έμφοβου δούλου, που πράττει, για να μην καταδικαστή, και πάλι εξ υποκειμένου.

Πάντως, βέβαιον είναι και έχει επισημανθή και από τον Πλάτωνα ακόμη, ότι υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που δεν επιθυμούν να πιστεύουν, ούτε να πιστεύουν στην άλλη ζωή, διότι πολύ απλά …δεν τους «συμφέρει». Η συνείδησή τους τους ελέγχει, τουλάχιστον για τα μεγαλύτερα από τα εγκλήματά τους κατά του ηθικού-φυσικού νόμου, και έτσι βλέπουν, και σωστά, το(αιώνιο) μέλλον τους …σε σκούρες χρώσεις και αποχρώσεις. Αυτοί πολλάκις, λοιπόν, επιθυμούν να σκέπτονται, ότι δεν θα υπάρξη επόμενη ζωή, όπου θα επικρατήση «δικαιοκρισία», δικαιοσύνη», και, για να θυμηθώ τον Πλάτωνα και πάλι, «αντίδοσις».

Γενικώς, θα λέγαμε, ότι όλοι όσοι πράττουν κατά τον άγραφο και καρδιακό, άκαμπτο ηθικοπνευματικό Νόμο «φαύλα», όπως και καταγόμενοι εις βάθος, το αναγνωρίζουν, δεν θα επιθυμούσαν ούτε Θεό ούτε «κρίση», δηλαδή εκδίκαση και αποκάλυψη ενεργειών…

Να αποσαφηνιστή, όμως, ότι πάρα πολλοί άνθρωποι στην σημερινή εποχή της γενικευμένης αποστασίας και απόστασης από τις ξεδιψαστικές πηγές των υδάτων που είναι «πιστοί» έχουν μία νοοτροπία πάρα πολύ κοσμικότροπη. Δηλαδή, γνωρίζουν τον Θεό όχι ως «το ύδωρ το αλλόμενον εις ζωήν αιώνιον«(βλ. διάλογος με Σαμαρείτιδα), τον «άρτον της ζωής», την άμπελο την αληθινή, το δέντρο του οποίου κατά φυσικό τρόπο συνιστούν κλαδί και που χωρίς Αυτό πεθαίνουν και μαραίνονται παντοειδώς, αλλά ως κάποιον που θα τους κάνη χάρες για τον εαυτο(-ύλη) τους, για τις καπιταλιστικές τους αδικίες και (εξ ορισμού) αμαρτίες, για τα παιδιά «τους», ίσως και για τον παππού που μένει μαζί.  Είναι σίγουρο δε, ότι και πολλοί που αποκαλούνται αθεόφοβοι, θεομάχοι κτο. με αυτά, έχουν επηρεαστή βαθύτατα από αυτούς τους τύπους, που είναι όντως θρησκευόμενοι και όχι Χριστιανοί. Όπως επήρρεια έχει υπάρξη και από την όλη οργανωσιακή και ευσεβιστική θεολογία με το έντονο ηθικιστικό πνεύμα, «τας ηθικοθρησκευτικάς αρχάς» και το «εθνικοθρησκευτικό φρόνημα»

Και, έτσι, με αυτό το κείμενο περατώνεται, ελπίζω αισίως και για όσους κάνουν την τιμή να μας διαβάζουν, το ευθύγραμμο τμήμα της σαρακοστιανής και πασχάλιας περιόδου……  🙂