Posts Tagged ‘Τα Νέα’

Το τέλος των μύθων του ελληνισμού και του ανθελληνισμού(μέρος α’)

5 Μαΐου, 2010

Ο Παύλος Ευδοκίμωφ γράφει στην «τρελλή αγάπη του Θεού», που διαβάζω τρεχόντως:

«Στην αδυναμία του Θεού αντιστοιχεί η αδυναμία του ανθρώπου. O Άγιος Παΐσιος ο Μέγας προσευχόταν για τον υποτακτικό του που είχε αρνηθεί τον Χριστό. Ο Κύριος του παρουσιάστηκε και είπε: «Δεν τo ξέρεις ότι μ’αρνήθηκε;» Όμως ο Άγιος δεν έπαυσε να λυπάται και να προσεύχεται ακόμα πιο έντονα για το μαθητή του, οπότε ο Κύριος του λέει: «Παΐσιε, με την αγάπη σου ταυτίστηκες μαζί μου…».

(more…)

Περί μεταελλήνων

31 Ιανουαρίου, 2010

Ο Γιάννης Κιουρκτσάκης έχει κυκλοφορήση από πολλών ετών ένα εξαίρετο πόνημα με τίτλο «Ελληνισμός και Δύση στο στοχασμό του Σεφέρη» και προσωπικά ευτύχησα να το βρω …απούλητο σε τιμή συμβολική(ενώ, βέβαια, η παραλογοτεχνία κουφιοκεφαλάκηδων που να μην αναφέρω τώρα πουλάει «σαν ζεστό κουλούρι») σε βιβλιοπωλείο που θα έκλεινε οσονούπω. Υπάρχουν πραγματικά θησαυροί μέσα σε αυτό το βιβλίο που έχουν άπειρη συνάφεια με τον προβληματισμό -όσος, λίγος- της σημερινής μας εποχής. Όπως έχει ξαναειπωθεί, ο Σεφέρης τότε θεωρείτο δυτικίζων(ο Κώστας Ζουράρις απέδειξε, ότι αυτό είναι λάθος), ενώ σήμερα(από τους γνωστούς αγνώστους που κατηγορούν, περιέργως, όλους σχεδόν τους υπολοίπους ως εθνικιστές) θεωρείται …ελληνοκεντρικός. Μεγάλη σημασία έχουν και οι διάλογοι που έκανε με ανθρώπους του εξωτερικού, ιδία με τον επηρεάσαντα, ως λέγεται, τον ποιητή στην «τεχνοτροπία» πολύ T.S. Eliot, που του μίλησε και για την Ορθοδοξία ως ομοιάζουσα περισσότερο με τον αρχαίο Χριστιανισμό ή με άλλους, σε κάποιον εκ των οποίων είπε, μιλώντας για τον ελληνισμό ευρύτερα(ο Σεφέρης ήταν ρητά Ορθόδοξος, αναφερόμενος συχνά -με καμάρι, θα έλεγα- στους «μεγάλους Πατέρες της Ανατολής» της παράδοσής του τόπου του) και την ιστορική συνέχεια, ότι μερικές φορές την Μεγάλη Παρασκευή δυσκολεύεται να διακρίνη, εάν «ο κηδευόμενος Θεός είναι ο Χριστός ή ο Άδωνις»!

Ο ίδιος ο Σεφέρης έχει «φάει με το κουτάλι» την Δύση και γύρισε πεινασμένος από αυτήν. Θεωρούσε τον ναζισμό, βέβαια, την κατάληξη του ευρωπαϊκού πολιτισμού, επιστημονικού δηλαδή πολιτισμού, όπως έλεγε οργισμένος κάπου στις «Μέρες» εκείνης της εποχής, με τρόπο αξιοσημείωτα πανομοιότυπο με την Σχολή της Φραγκφούρτης, τον Μαξ Χορκχάιμερ και την «Κριτική Θεωρία». Αυτό σημαίνει απότοκο του Φιλελευθερισμού, και του Ευρωπαϊκού «Διαφωτισμού»(εκ του φωτός, που είναι κύμα και είναι προσιτό διανοητικά στην καταγραφή των ιδιοτήτων του), όσο και αν λυπούν όλα αυτά τον τάδε ή τον δείνα Νεοφιλελεύθερο κοσμοπολίτη ή υπαρκτο -αριστερό «ανανεωτικό»( ; ).

Αλλά και γυρίζοντας στην Ελλάδα, είχε μία πολύ σκληρή άποψη για αυτήν: θεωρούσε, ότι ζούσε σε μία Ελλάδα μη-ελληνική όπου επικρατούσε μόνο κάποτε-κάποτε, ως αναλαμπή, μία πολύ βαριά νοσταλγία. Μόνο ελάχιστοι είχαν απομείνει, αυτοί με τον «καϋμό της Ρωμηοσύνης», όπως έλεγε. «Με δαιμόνισες, Ελλάδα», έγραφε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας το πώς κατέληξαν ορισμένοι γνωστοί του που δεν είχαν ακόμη καταποθή από την φαιά πανούκλα της μαζοποίησης.

Όλη αυτή η σκέψη και η αίσθηση του μέγιστου Έλληνα και Ρωμηού της περίφημης γενιάς του ’30 «μου θυμήθηκε» διαβάζοντας ένα απίστευτο άρθρο της, ευγενούς, οπωσδήποτε, ομοιδεάτισσας της νέας πρωτοασηκρήτισσάς μας, κας Α. Φραγκουδάκη στα Νέα που κυκλοφορούν, κατηγορώντας τον Χρήστο Γιανναρά για περίπου τα ίδια πράγματα που αναφέραμε πιο πάνω.

Και βέβαια είναι να απορή κανείς, αν ορισμένοι άνθρωποι έχουν χάσει την …ανορθολογική τους (ηθική) συνείδηση(θυμάται κανείς το «δαιμόνιο του Σωκράτους» ; -βεβαίως ήσαν ανορθολογισμοί αυτοί απαιδεύτων ανθρώπων, μη-εξευρωπαϊσμένων και μη-πολιτιστικώς εκσυγχρονισμένων), την αίσθηση του σωστού και του λάθους, που, βέβαια, είναι τελείως άλλη λειτουργία από τον θεό Λόγο(δηλαδή Ratio), που έλεγε και ο φίλος μας ο Φρόυντ στο «μέλλον μιας αυταπάτης». Διότι το να μιλάς δημόσια και να απευθύνεσαι σε ένα μεγάλο αριθμητικά κοινό συνεπάγεται να προσέχης, στοιχειωδώς τουλάχιστον, τι λες και γράφεις… Αλλά, βέβαια, αυτό προϋποθέτει να έχεις την ταπείνωση να γίνεις διδακτός Θεού, όπερ άτοπον. Η εποχή μας είναι υπερβολικά ανέραστη για αυτό.

Επικαιρότητας πολυσχιδούς τρέχοντα…(3):ο Κόντογλου στο Ελληνόφωνο Φωταδιστάν

26 Αυγούστου, 2009

Όπως ίσως θα έχετε αντιληφθή και εσείς, η ανάγνωση μεγάλου μέρους του Τύπου μας είναι μία …δοκιμασία. 🙂  Ιδιαίτερα δε, όταν κάποιος έχει παίδευση ικανή και δεν έχει αναισθητοποιηθή η φωνή της ηθικής συνειδήσεώς του, όπως θα έλεγε και ο φιλελεύθερος δημοκράτης Ευ. Παπανούτσος.

Εν παρόδω ας ειπωθή, ότι ο Ευάγγελος Παπανούτσος μπορεί να ήταν φιλελεύθερος δημοκράτης της Ενώσεως Κέντρου, που βέβαια συνεχίζεται στο σημερινό κόμμα Πασόκ, αλλά δεν ήταν δυτικόπληκτος και φραγκόπληκτος, και αυτό παρά το ότι είχε μόρφωση πολλαπλάσια σχεδόν  της ολότητας αυτών που πρόσκεινται στο επιδημικό ρεύμα της ξενομανίας.

Μάλιστα, η διδακτορική του διατριβή που εξεπόνησε εν Γερμανία τι θέμα είχε; «Το θρησκευτικό βίωμα στον Πλάτωνα»!  Τα είπαμε ήδη για τον «θρησκόληπτο» Παλαμά που προέτρεπε την Ρωμηοσύνη να στηλωθή με του Υψίστου τη χάρη κλπ.

Να, όμως, που στον ίδιο χώρο σήμερα γράφουν άνθρωποι που μισούν θανάσιμα -το μίσος της άγνοιας- την «προδομένη παράδοση», που έλεγε και ο Κώστας Σαρδελής, και που τολμούν να ασελγούν σε μορφές όπως ο Φώτης Κόντογλου. Φυσικά, δεν είναι τώρα καιρός για να πούμε για (εμάς) την νεολαία που δηλητηριάζεται βαθμιαία με το αρσενικό της παρακμής που ενοικεί θεληματικά μέσα στην -ας πούμε- εν λόγω ιντελλιγκέντσια, αλλά είναι καιρός να δούμε ορισμένες θέσεις και να καταγράψουμε ορισμένα σχόλια.

Ο κυρ- Φώτης Κόντογλου,  ο αγιογράφος, ο λογοτέχνης, ο λόγιος, ο δοκιμιογράφος, ο αντιδυτικός ενδιατρίψας σε Γαλλία και Ισπανία και γνωρίζων απταίστως την γαλλική, για όσους δεν το έχουν καταλάβη, αν και τον μελετούμε τελευταία, σχετικά (τους τελευταίους 6 μήνες), είναι από τα αντικείμενα που κατέχουμε αρκετά καλά, ώστε να γνωρίζουμε πότε κάποιος καταγράφει πραγματικότητες και πότε καταγράφει τις ιδεολογικές του προσκολλήσεις. Και βέβαια μακάρι να ήσαν μόνον αυτά…

Ευλογημένο καταφύγιο

Αυτός είναι, εντελώς, ο τίτλος της επανέκδοσης του βιβλίου με κείμενα του Φ. Κόντογλου από τις εκδόσεις «Άγκυρα». Ο παρουσιαστής, που δεν τον γνωρίζαμε παρά ελάχιστα πριν, και ούτε μας απασχολεί δι’όλου εν προκειμένω, Τάκης Θεοδωρόπουλος, που απ’ ό,τι ανακαλύπτουμε τυγχάνει επί μακρόν λογοτέχνης, θεωρεί κατ’αρχάς, ότι ο Φ.Κ. «πέρα από φανατικός ορθόδοξος υπήρξε και δημιουργός και είναι στ΄ αλήθεια κρίμα να τον αφήσουμε στο έλεος του χριστιανισμού του και μόνον».

Aκόμη, ο Κόντογλου αγιοποιεί την ταυτότητά -εξυπονοείται εδώ: ελληνική και χριστιανική-, του επειδή η «πραγματικότητα του φέρθηκε σκληρά».  Αν υποθέσουμε, ότι υπάρχει μία εσωτερική συνέπεια σε αυτές τις δύο πεποιθήσεις, οπωσδήποτε δύσκολα μπορούμε να υποθέσουμε, ότι υπάρχει επαφή με την πραγματικότητα. Ο Κόντογλου ήταν πεπεισμένος για τις Ορθόδοξες θέσεις του. Και αυτό, αν και δεν ήταν, βέβαια, πάντοτε ο Κόντογλου που γνωρίζουμε από τα τελευταία του κείμενα, από τα «Μυστικά άνθη» ή από αυτά που σήμερα τιτλοφορούνται ως «αντιπαπικά»(ήταν, όπως, άλλωστε, και ο Ντοστογιέφσκι, μέγας αντιπαπιστής). Πολύ νωρίς, είχε ήδη γράψη το «Πέδρο Καζάς». Επέστρεψε και αυτός από την Δύση, την οποία αντιμάχεται με οργή και καθ’ολοκληρίαν σχεδόν στα δοκίμιά του, όπως ο Γ. Σεφέρης περί τα 26 του έτη, κατά περίφημη ρήση του. Δηλαδή «διψασμένος«.

Υπάρχουν ακόμη και ορισμένα δοκίμα του Κόντογλου, όπου με οφθαλμοφανέστατο ζήλο, φανερώνει τις προθέσεις του και λέει πως για αυτές και για τον συνοδεύοντα ζήλο -δηλαδή την ανάδειξη των Ορθόδοξων αξιών-δεν στάθηκε ικανός να βρεθή χρήσιμος και επίκουρος(δηλ. βοηθός) υλικά στα πρόσωπα της οικογένειάς του.

Διαβάζοντας, λοιπόν, τα δοκίμιά του, κατανοούμε κάτι πολύ βασικό, θεμελιώδες: «ο ζήλος του οίκου Σου-κατά το γραφικόν λόγιον- κατέφαγε« τον μεγάλο «τουρκομερίτη» (Κυδωνιές-Αϊβαλί).

Ο Κόντογλου ως … «ένας από τους κύριους εμπνευστές της ελληνοχριστιανικής αντίληψης»

Περίπου όπως λέμε(-νε οι σχολιογράφοι και οι κριτικοί του παρ’ημίν κατεστημένου Τύπου) «η καθαρεύουσα του Παπαδιαμάντη». Θα μπορούσαμε να μιλούμε επί μακρόν, αλλά κατανοούμε την δυσκολία της παρακολούθησης από τους αναγνώστες που δεν διαθέτουν τόσο την εξοικείωση με το θέμα μας. Οπότε, θα επικεντρώσουμε, όπως το έκανε και ο Alister McGrath για το ευκόλως αποδειχθέν ως αθεϊστικό φονταμενταλιστικό πόνημα του R. Dawkins περί «Θεού αυταπάτης», την κριτική μας σε ένα ορισμένο σημείο. Γνωρίζω, ότι πολλοί φίλοι που έχουν ασχοληθή με το ζήτημα γνωρίζουν κάλλιστα, ότι προωθητές αυτής της αντίληψης  υπήρξαν τελείως άλλοι άνθρωποι, ξεκινώντας από τον (πολύ αξιόλογο, όπως και γλαφυρό) ιστορικό Ζαμπέλιο και συνεχίζοντας με τα πιετιστικά εκσυγχρονιστικά σωματεία. Τι σημαίνει ελληνοχριστιανισμός, όρος που απαντά ακριβώς στον Ζαμπέλιο; Ελληνοχριστιανισμός είναι η ιδεολογία που θέλει να συμφιλιώση μέχρι …συγκράσεως Ορθοδοξία και αρχαιοελληνική φιλοσοφία, να χρησιμοποιήση στο σήμερα την δεύτερη προκειμένου να μας βοηθήση ως διδάσκαλος για το σήμερα. Κάποιοι θα θυμούνται ίσως το ότι ο (αξιολογότατος) καθηγητής της «Ζωής» και της Χ.Ε.Ε. Αλ. Τσιριντάνης στον «ανθρωπισμό» του αναφέρεται σε τρεις διδασκάλους για το σήμερα, μεταξύ των οποίων ένα κοριτσάκι-μικρή κομμουνίστρια, 12 ετών, που γράφει επί Κατοχής επαναστατικά συνθήματα κατέναντι της οικίας του καθηγητή. Ενώ ο δεύτερος είναι η κλασσική αρχαιότητα, που μάλιστα χρησιμεύει και ως …σκαλοπάτι προσέγγισης στην Ορθοπραξία, ώστε να πράξουμε πρώτα-πρώτα τα «βασικά».

Ας δούμε, όμως, το εξής: ο Κόντογλου, αν και γνώριζε τέλεια την σχέση μεταξύ παράδοσης και ανανέωσης(βάσει του πνεύματος της παράδοσης, ενν.) όπως έχει παρατηρηθή σωστά και από τον αγαπητό μας π. Ν. Λουδοβίκο(βλ. «Ορθοδοξία και εκσυγχρονισμός«-σχετικό κεφάλαιο) υπήρξε, μετά την επιστροφή του, ιδιαίτερα κατακριτικός-αφοριστικός προς ό,τι δυτικό και εγχώριο δυτικότροπο. Στα κείμενά του υπάρχει σχεδόν μία επιθετικότητα, όπως σωστά παρατηρούσε ο Κώστας Σαρδελής. Από αυτή την αφοριστική διάθεση δεν ξεγλιστρούν πολλοί: ένας τυγχάνει, χάριν παραδείγματος, ο Έδγαρ Άλλαν Πόε, που ο Κόντογλου θαύμαζε και μετέφρασε από τα γαλλικά έργα του, που, βέβαια, δεν σώθηκαν. Παρόμοια ισχύουν και για την αρχαία φιλοσοφία. Ο Κόντογλου, προκειμένου να την απορρίψη, έρχεται στις πηγές των υδάτων της Καινής Διαθήκης και μας θυμίζει, ουσιαστικά, ότι «ο Θεός νηπίων εξελέξατο(ενν. για να διαδώση τον Λόγο Του), ίνα καταισχύνη τους σοφούς«. Με τον Κόντογλου συμφωνούν, όπως έχουμε πη, ο μεγάλος λογοτέχνης και «χριστιανοσοσιαλιστής» Κωστής Μπαστιάς(συγγραφέας έργου περί του αντάρτη του πνεύματος «Παπουλάκου») και ο συντηρητικός πολέμιος του Χ. Γιανναρά και ως ένα σημείο προ καταλλαγής, της λαμπρής «επαναστάσεως της αγάπης» της Χριστιανικής Δημοκρατίας, πατέρας (μοναχός) Θεόκλητος Διονυσιάτης(βλ. «Αθωνικά άνθη»).

Σας προτείνω, σε αυτήν την συνάφεια, να μελετήσετε και το βιβλίο του καθηγητή Φιλοσοφίας εν ΗΠΑ Κωνσταντίνου Καβαρνού «συναντήσεις με τον Κόντογλου». Εκεί θα δήτε πώς ήταν και εναντίον των οργανώσεων αυτών(των οποίων μέλος ήταν και ο Στ. Παττακός), όπως της «Ζωής», τις οποίες θεωρούσε δυτικότροπες και αντιΠατερικού πνεύματος. Αυτές οι οργανώσεις εξεπροσώπησαν ακριβώς τον «ελληνοχριστιανισμό». Από την άλλη, ο Κόντογλου, αν και θαύμαζε και είχε εικονογραφημένους διαφόρους φιλοσόφους, όπως τον Πυθαγόρα τον Σάμιο, τον Ηράκλειτο κα., ενώ από ξένους τον Πασκάλ, τον Έμερσον κλπ., δεν έκανε καμμία σύγκραση για λόγους ενός ορισμένου δυτικού εθνικισμού. Στην πραγματικότητα, στην εποχή του «Πέδρο Καζάς» κατήγγελε με οργή τον εθνικισμό, που έκανε τους ανθρώπους να μισούν τους Τούρκους, τους οποίους «ηγάπα», επειδή τους είχε γνωρίση και εγγύθεν στα παιδικά του χρόνια.

«Στο έλεος του χριστιανισμού του»

Κατακλείδα: ο οργισμένος αντιδυτικιστής, και αγιασμένος Κόντογλου δεν μπορεί να κατανοηθή από…. «φραγκεμένους» και τα φραγκολεβαντίνικα ποιούντες. Δυστυχώς. Η ψυχή του, όπως βλέπουμε στα ομορφότερα έργα του, ήταν μεταρσιωμένη, και αλλοιωμένη με την καλή αλλοίωση και την παραδείσια αυτή «χαρμολύπη» του Αγίου Ιωάννη της Κλίμακος, και την ανώτερη αγιοπνευματική συγκίνηση της κατάνυξης. Η μυστηριακή ζωή που ο ίδιος υπεραγαπούσε και εξυμνούσε απαύστως είχε αναφλέξη την ψυχή τουΚαι αυτή η τελείως παλληκαρίσια και απογειωμένη ψυχή είναι που μας έδωσε αυτά τα αριστουργήματα της αγιογραφίας, της δοκιμιογραφίας, και της λογοτεχνίας, και που δίδαξε και διδάσκει όλους εμάς τους δυτικόπληκτους για την Ρωμηοσύνη, και την τέχνη της, που είναι ανώτερη, αν πιστέψουμε τον Άγγλο Ράνσιμαν, της αρχαίας. Ως γνωστόν, πολιτισμός είναι η πραγμάτωση της ψυχής, εν χώρω και εν χρόνω

Όπως ο ίδιος έλεγε, άλλωστε, το ίδιο ακριβώς συνέβαινε με ψυχές όπως του Ντοστογιέφσκι και του Τολστόι. Ιδιαίτερα ο Ντοστογιέφσκι είχε πη στον συγγραφέα Μελχιόρ ντε Βογκέ κάτι συναφές και  ας κλείσουμε ακούγοντας τον ίδιο να το ανιστορή…: «Το τι είναι η Ορθοδοξία, και τι αρίφνητον πλούτο έχει μέσα της, δεν το γνωρίζουνε όχι μονάχα πολλοί από μας τους απλούς χριστιανούς που έχουνε αυτόν τον μεγάλο τίτλο, αλλά κ’ οι περισσότεροι ιερωμένοι, καθώς κ’ οι θεολόγοι μας. Αν ήτανε αλλοιώς, δεν θα την περιφρονούσανε την Ορθοδοξία, που είναι πηγή πάσης σοφίας, και δεν θα λατρεύανε σαν πνευματικοί ραγιάδες, την «επιστημονική και ορθολογιστική» θεολογία της Ευρώπης.

Από την Ορθοδοξία, όχι μοναχά στη θεολογία και στις εκκλησιαστικές τέχνες, αλλά και στην κοσμική τέχνη, προ πάντων, στην λογοτεχνία, βγήκανε κάποια αποκαλυπτικά έργα που ταράξανε τις ψυχές σ’όλον τον κόσμο, ακόμα και τους αλλόδοξους, σαν παράδοξα μετέωρα. Τέτοια είναι τα έργα που γράψανε οι μεγάλοι συγγραφείς της Ρωσίας στα τσαρικά χρόνια, προπάντων ο Τολστόη και περισσότερο ο Ντοστογιέφσκης, και σε μας ο Παπαδιαμάντης και ο Μωραϊτίδης.

Ο Ντοστογιέφσκης πίστευε πως η ανθρωπότητα θα ξαναγεννηθή πνευματικά μοναχά με την Ορθοδοξία, κ’ έλεγε στον Γάλλο συγγραφέα Μελχιόρ ντε Βογκέ, που ήξερε τα ρούσικα: “Εμείς σας καταλαβαίνουμε εσάς τους Δυτικούς ως τα κατάβαθά σας, αλλά εσείς δεν ήσαστε σε θέση να μας καταλάβετε, επειδή έχουμε κάτι που δεν τόχετε εσείς, το ότι ήμαστε Ορθόδοξοι. Μια ορθόδοξη καρδιά είναι σε θέση να αισθανθή τα πιο βαθειά πράγματα”.  (βλ. “Ασάλευτο θεμέλιο”)

Επικαιρότητας πολυσχιδούς τρέχοντα…

22 Αυγούστου, 2009

Ας δούμε ορισμένες (επι)σημειώσεις, επί της επικαιρότητας.

1)Σχετικά με το θέμα της γρίππης H1N1, έχει πια καταστή «κοινό μυστικό», ότι πρόκειται για την ίδια επιχείρηση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ που έστη και με τον ιό «κοξάκι» κτλ. και που φαίνεται, ότι η ενδεδειγμένη προληπτική αγωγή περιλαμβάνει και τα …ίδια μέσα. Να σημειωθή, ότι δεν υιοθετούμε «οικονομικίστικη» οπτική. Το γεγονός, ότι όλοι περιμένουν να δουν το «φως το αληθινόν» και λάβουν» πνεύμα επουράνιον» από τον Π.Ο.Υ. είναι ήδη λίαν ανησυχητικό, όπως είναι και η αναμονή οικονομικών συνταγών από τους «ειδικούς»-απέθαντους του παγκοσμίου εξωθεσμικού κέντρου του ΔΝΤ.

Εξαίρετη η παρέμβαση του Σεβ. Μεσογαίας και Λ. Νικόλαου.

Όντως, σωστότατη, κατά την ταπεινή μας γνώμη, η επισήμανση της αδυναμίας των αιρετικών και ειδικότερα των Αγγλικανών και των «Καθολικών»(=catholique). Είναι συνεπές και με άλλες πρακτικές των ίδιων αιρετικών ομάδων και με την απουσία σημείων(αγιοπνευματικών χαρισμάτων) που φανερώνουν (εκ Θεού) Αγίους. Αυτό με το οποίο διαφωνούμε είναι η χρήση του ορθολογισμού στην φράση: «Εἶναι δυνατόν καθημερινὴ ἐμπειρία δυὸ χιλιάδων χρόνων νὰ συντριβεῖ ἀπὸ τὸν ὀρθολογισμὸ καὶ τὴν ψυχρὴ ρηχότητα τῆς ἐποχῆς μας;»

Ο Ορθός Λόγος ποτέ δεν μπορεί μόνος του να σταθή, αφού βασίζεται σε προκείμενες προτάσεις, όπως γνωρίζει όποιος ξέρει τα βασικά της Λογικής. Και οι προκείμενες προκύπτουν, όπως έλεγε και ο Κονδύλης, που βέβαια δεν μπορεί να κατηγορηθή ούτε από απαίδευτους επί ανορθολογισμώ, μυστικά-ανορθολογιστικά πάντοτε. Ούτως ή άλλως, όπως έλεγαν και οι κριτικοί μαρξιστές φιλόσοφοι Ernst Bloch και Max Horkheimer, ο ρασιοναλισμός, η ψυχρή λογικότητα, όπως και άλλα φιλοσοφικά ρεύματα, άλλωστε, είναι γέννημα μορφών του Χριστιανισμού και εμφανίστηκε εντός του, συγκεκριμένα στον προτεσταντισμό και τον Λούθηρο.

Το σημαντικό, όμως, είναι, ότι δεν μπορεί να νικηθή το δόγμα των «aufklarers» από τα δεδομένα της πραγματικότητας. Αν η πραγματικότητα διαφωνή, τόσο το χειρότερο για αυτήν… Αυτοί και πάλι θα μας πουν, ως απαίδευτοι, αδιάλλακτοι και (άρα) φανατικοί δογματολόγοι, για τον ανορθολογισμό και όλες τις συναφείς, αφόρητες πλέον, φαιδρότητες.

2)  Μάθαμε, επίσης, και το εξής από σοφώτατο βιβλιοπαρουσιαστή: ότι ο Χριστόδουλος «τραβούσε ζόρι» με τον Διαφωτισμό, αλλά -φευ για τους νομίζοντες, ότι ήταν ο μοναδικός- ο Πάπας κάνει το ίδιο..! Μέσα στα απίθανα δογματικά μαργαριτάρια που διαβάζουμε είναι και το κάτωθι: ότι ο μεγάλος σκοταδιστής(και οι όμοιοί του, μπορούμε με ασφάλεια να υποθέσουμε) Πάπας Βενέδικτος θεωρεί, ότι ο ναζισμός προέκυψε από τον λαμπρό, και τρισπροοδευτικό, Διαφωτισμό!

Κατ’αρχάς, δεν υπάρχει μόνο Γαλλικός Διαφωτισμός. Υπάρχει Γερμανικός Διαφωτισμός, υπάρχει Αγγλικός Διαφωτισμός, υπάρχει Νεοελληνικός Φωτισμός, τέλος, και, βέβαια, σε αυτήν την συνάφεια, Φιλοκαλική Αναγέννηση -της οποίας γενάρχης στάθηκε ο ένθερμος επαναστάτης εναντίον των Οθωμανών Άγιος Μακάριος Κορίνθου ή Νοταράς(1731-1805).
Αυτά τα ρεύματα είχαν πολύ διαφορετικές θέσεις σε μία σειρά θεμελιωδών θεμάτων.

Επίσης, αυτός που θεωρεί το φασιστικό φαινόμενο, και ειδικότερα, τον εθνικοσοσιαλισμό ακριβώς την αποθέωση του αστικού ρασιοναλισμού-ορθολογισμού και Διαφωτισμού, υπήρξε ακριβώς ο Max Horkheimer (βλ. «Το τέλος του Λόγου», εκδ. Έρασμος) , και ευρύτερα η πασίγνωστη κοινωνιολογική σχολή της Φραγκφούρτης. Οποία, λοιπόν, συμφορά για τους παρ’ημίν εκσυγχρονιστές-aufklarers.

Ίσως κάτι παραπάνω από αυτούς να εγνώριζε ο (Γάλλος) αντιδιαφωτιστής (ουδεμία σχέση με την νεοσυντηρητική επανάσταση του 20ου και 21ου αιώνα, με την ευκαιρία) Μονταλλαμπέρ λέγοντας, «Καταγόμαστε από τους Σταυροφόρους και δεν θα υποκύψουμε στην γενιά του Ντιντερώ και του Βολταίρου»……

Δοκησισόφου νιτσεϊκού αθέου συγγραφέα δαψιλείας μαργαριταριών κριτική

1 Απριλίου, 2009

Χθες, έτυχε να διαβάζω στην καθημερινή εφημερίδα «Τα Νέα» μία συνέντευξι κάποιου συγγραφέα ονόματι «Χανίφ Κιουρέισι»,

Ο 54 ετών λογοτέχνης Χ.Κιουρέισι

Ο 54 ετών λογοτέχνης Χ.Κιουρέισι

που ανακοινώνεται και «συντέμνεται» με την αφοριστική «βαρυγδουπίαν» :»Οι θρησκευτικοί ηγέτες είναι ανίδεοι και ανόητοι». Ο σχετικός Υπερσύνδεσμος κείται εδώ: http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&ct=4&artid=4509773

Βεβαίως, θα ήταν σμικρολογία, και αργολογία να ασχοληθούμε με τις αφόρητες κοινοτοπίες και με τις κατ’εξοχήν Ευρωπαϊκές, αντιιδεαλιστικές συγχύσεις που έχει στο νου του και μας μεταγγίζει.

Χαίρε η της βαρβάρου λυτρουμένη θρησκείας, χαίρε η του βορβόρου ρυομένη των εργών

Αλλά έχει ένα ειδικό βάρος, ότι το αγαπημένο βιβλίο του εν λόγω συνεντευξιαζόμενου στο BBC θεατρικού και μη συγγραφέα περί «θρησκείας» και «θρησκευτικότητας» είναι η «Γενεαλογία της ηθικής» του αποθεωτή της αξίας της «θέλησης για δύναμη» Γερμανού φιλοσόφου Φρίντριχ Νίτσε.

Ο Nietzsche

Ο Nietzsche

Τολστόι επικριτής

Άυτό που έχει, όμως, εδώ ενδιαφέρον, είναι να ακούσουμε την κριτική του μέγιστου λογοτέχνη, και σίγουρα εκ των μειζόνων όλων των εποχών, Λέοντα Τολστόι, συγγραφέα του «Πόλεμος και ειρήνη» και της «Άννας Καρένινα» και του εύγλωττου τίτλου «Αφέντης και δούλος». Ο Τολστόι, λοιπόν,  δεινός και διευσδυτικός μελετητής, έμπονος προς τον συνάνθρωπο και τον αδύνατο, και σε μία εποχή που μεσουρανούσε το άστρο του Νίτσε σε πιο ευρεία κλίμακα, στα αστικά σαλόνια κτλ., είχε χαρακτηρίση τον Νίτσε, καθώς μας το μεταφέρει ο Κόντογλου, ως  «πέρα για πέρα ανόητο, απερίσκεπτο, σκοτεινόν, γεμάτον κακία, αλλά κομμένο πάνω στα μέτρα της εποχής του».

Ο αναρχοχριστιανός επαναστάτης της μη-βίας και ασκητής Ρώσσος Λέων Τολστόι

Ο αναρχοχριστιανός επαναστάτης της μη-βίας και ασκητής Ρώσσος Λέων Τολστόι

Βεβαίως, ο Τολστόι εκινείτο σε ένα πνευματικό κλίμα που είχε την τάση να μηδενίζη πολλά, για αυτό και ο Μπερντιάγεφ βλέπει σε αυτόν κάποτε-κάποτε ένα Χριστιανό μηδενιστή, σε αντιπαραβολή με τους κοσμικούς αναρχικούς μηδενιστές, που, όμως, και αυτοί είχαν αποκτήση τον μηδενισμό τους και την εκκοσμικευμένη ασκητική τους επαναστατικότητα μέσα από την Ορθοδοξία, ή μάλλον την ηθική της Ορθοδοξίας. Κατά παρόμοιο, άλλωστε, τρόπο και πολλοί αδιαφοριστές ή και κατά το μάλλον παρά το ήττον άθεοι Αμερικάνοι αστοί έχουν υιοθετήση την ηθική του καλβινισμού(κερδοφορία, εργασιομανία, ατομική λιτότητα,  εκ των υστέρων «ελεημοσύνη»). Έτσι, κάποιος ίσως θα σκεπτόταν μήπως υπήρξε λίγο υπεράγαν αυστηρός ο Τολστόι…

Προσωπικά είχα διαβάση προσφάτως την «Γενεαλογία της ηθικής»… Ομολογώ, ότι τέτοια καινοφάνεια δεν συναπαντά κάποιος εύκολα. Ο θρεμμένος μέσα σε προτεστάντικη οικογένεια Φ. Νίτσε αυτό που λέει, ότι διαβλέπει και υπάρχει κυρίως μέσα στην Καινή Διαθήκη, π.χ., την οποία, όπως θα μας πη αργότερα, δυσκολεύεται ιδιαίτερα να διαβάση, είναι μία σύγκαιρη «ροκοκό αισθητική»…! Τα συμπεράσματα δικά σας, και ο αναγινώσκων νοείτω…