Posts Tagged ‘Ορθολογισμός’

Σχετικά με την νέα «συντηρητική επανάσταση»

20 Δεκεμβρίου, 2014

conservative revolution2Πάνε κάποια χρόνια που ετοίμαζα για κάποιο έντυπο ένα μικρό κείμενο που είχε σκοπό να αναφερθεί στην «νέα συντηρητική επανάσταση» και τα «υφάδια» της, δηλαδή τα στοιχεία της.
Θεώρησα καλό να πάρω ένα τμήμα αυτού του κειμένου και, κατόπιν προσαρμογής και διορθώσεων, να σας το δημοσιεύσω εδώ αυτές τις μέρες. Γιατί μου συνέβη αυτό;
Επειδή (προφανώς) επίκεινται εκλογές και θα ακούμε πλέον συνεχώς και με μεγαλύτερη ακόμη ένταση τα φερέφωνα της ανοησίας να μιλάνε για «ακραίες δυνάμεις» (προερχόμενες από κυρίως «Αριστερά» και «Λαϊκή Δεξιά»), επιφυλάσσοντας για τους ευνοουμένους τους το βραβείο και τον στέφανον της σύνεσης, της σωφροσύνης και του μέτρου, αυτό δηλαδή που παλαιότερα θα λεγόταν Κέντρο ή, πιο μετά, «μεσαίος χώρος». Επειδή όλα αυτά πάρα πολύ απέχουν από το να είναι πραγματικά, νομίζω πως οι παρακάτω παρατηρήσεις μπορούν να ωθήσουν σε αυτήν την συνειδητοποίηση. (Ξέρω φυσικά ότι ενδιαφέρεστε κι εσείς που διάβαζετε το μπλογκ για τέτοια κείμενα.)

(more…)

Επιστολή ενός σύγχρονου ορθολογιστή, με θέμα τα Χριστούγεννα

23 Δεκεμβρίου, 2012

Β. Φραγκλίνος [γνωστός και από το ρητό «Ο χρόνος είναι χρήμα»]

Το ιστολόγιό μας είχε την ευκαιρία να λάβει μια επιστολή ενός ορθολογιστή σύγχρονου, με περγαμηνές μάλιστα και εκτεταμένη παρουσία στον δημόσιο λόγο, εν όψει των Χριστουγέννων. Η απεύθυνση είναι βέβαια σε κάποιο στενώς φιλικό πρόσωπο. Παρακάτω σας παραθέτουμε το περιεχόμενό της και το καταθέτουμε στην κρίση σας, πάντοτε εν ορθώ λόγω:

«Αγαπητέ μου Ζ.,

σου γράφω πάλι και ίσως πεις πως σε κουράζω με ανούσιες επαναλήψεις. Αλλά δεν ξέρω γιατί, έχει γίνει σαν «recurring nightmare», κατά τον σχετικό τεχνικό όρο, αυτή η υπόθεση… 

Τα γνωρίζεις και ο Εμμανουήλ Ροϊδης τα έχει περιγράψει εκτενέστατα: εμείς οι Έλληνες είμαστε η μάστιγα της Ελλάδας, ό,τι η ομίχλη για την Λόνδρα. Είμαστε ο λαός που έχει γίνει περίγελως ήδη λόγω των φοβερών του συνηθειών: σπάει πιάτα, ακούει μπουζούκια, χειρονομεί ζωηρά όταν μιλάει, ασεβεί προς την έννομη τάξη και το κοινωνικό συμβόλαιο, είναι «Ρωμιός», που λεν και οι νεορθόδοξοι! «Γουρουνολαός», κακά τα ψέματα, που είχε γράψει κάποτε κι αυτός ο Ένγκελς, υπερβάλλω;  Τώρα επιπλέον ήρθαν και τα Χριστούγεννα… 

(more…)

Παράρτημα «ορθολογιστικών φώτων»: απόσπασμα από «Χριστιανοσύνη ή άλλως Ευρώπη» του Novalis(+1801)

1 Σεπτεμβρίου, 2010

Στο προηγούμενο, τρίτο τμήμα του δοκιμίου για την επιστροφή στα ορθολογιστικά φώτα του 18ου αι.(δείτε εδώ ), γράψαμε για τον Νοβάλις, χαρακτηριστικότατη μορφή του πρώιμου Ρομαντισμού, ή γερμανικού Ρομαντισμού:

Ο δε Νοβάλις(+1801), που έζησε τα γεγονότα από την Γερμανία, είναι αυτός που θα μας μιλήση για την καταγωγή αυτού του μίσους. Είναι το μίσος προς την «καθολική πίστη», λέει, που επεκτείνεται σε ένα αντιχριστιανισμό, και κατόπιν περιλαμβάνει όλα αυτά τα υπόλοιπα, την τέχνη, το συναίσθημα κτλ.

Ένα όντως θαυμάσιο απόσπασμα από ένα «σπάραγμα» που είναι από τα πρώτα της «Χριστιανοσύνης»(1799) που εκδόθηκαν την αμέσως επόμενη χρονιά μετά την τελευτή του Ν.(1802) είναι το παρακάτω:

(more…)

Για την οπισθοδρόμηση στα “ορθολογιστικά φώτα” του 18ου αιώνα(μέρος Β’)

4 Αυγούστου, 2010

Ήδη είπαμε στο προηγούμενο μέρος για την πασιφανή «ήττα των ορθολογιστικών φώτων» προς κάτι ανώτερο· ήδη λίγο πριν, οπότε, για ένα ολόκληρο αιώνα(17ο), όπως το λέει ο d’Alembert στα «στοιχεία φιλοσοφίας» του*, είχε κυριαρχήσει στην Δύση η φιλοσοφία του Καρτέσιου, υπήρχε αναγνώριση στο τέλος ενός έργου του περί Φιλοσοφίας, ότι το σίγουρο είναι, ότι πολύ πιο βέβαια από ό,τι αναφερόταν εκεί ήσαν αυτά που αποκαλύπτει ο Θεός. Τώρα, ερχόμαστε σε μία νέα σύνθεση που είναι κοντά σε αυτήν την παραδοχή του Καρτέσιου**, είναι μία νέα σύνθεση και είναι μία μετεπαναστατική σύνθεση. Ας το πούμε και αλλιώς: στους αντιδιαφωτιστές δεν υπάρχουν παρά ελάχιστοι αποκαταστασιακοί, δηλαδή αυτοί που θα ήθελαν να επαναφέρουν κάποιους θεσμούς ή όλους του Παλαιού Καθεστώτος(ancien regime), παρά την ατελεύτητη βαρβαρότητα που φτάνει σε ένα ολοκληρωτισμό χωρίς όρια, που εγκαινιάζουν οι Νέοι Χρόνοι στο όνομα του Διαφωτισμού, στο όνομα της Πατρίδας και της Δημοκρατίας. Παρ’όλ’αυτά σήμερα, εν Ελλάδι, παρατηρούμε την δράση κάποιων ακαδημαϊκών ή αρθρογράφων που, από την δεκαετία του ’90 εντονότερα, μας κήρυτταν την -εξ ορισμού αντιδραστική- επιστροφή στον ορθολογισμό, τον Ορθό Λόγο, την επιστήμη, δηλαδή την επιτομή της αστικής ιδεολογίας.

(more…)

«Μη θρησκευτικά, προς Θεού!» -παρενθετικόν στιχούργημα φίλου

11 Μαΐου, 2010

Ένας φίλος, επιστήθιος(όχι ο Φώτανδρος ο Έλλην), μας απέστειλε ένα τετράστιχο πονημάτιον για τον πολιτιστικό μας εκσυγχρονισμό. Από ό,τι μας γράφει, το αφιερώνει στους σκληρά κάμνοντας εκσυγχρονιστάς της ελληνικής κοινωνίας, στα πεπολιτισμένα της Εσπερίας έθνη, στους Έλληνες που δρουν ως Ευρωπαίοι πολίται πλέον, όπως το λέει και ο  Δ. Κρεμαστινός,

που προόδευσαν πλέον και αυτοί ως άμεσοι απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων, που τόσο δεν εκτιμήσαμε, ως μας δίδασκε ο Μ. Πλωρίτης ματαίως, στον πολιτικό και τέως Υπ. Οικ. επί κυβερνήσεως Σημίτη Αλ. Παπαδόπουλο που η Ελλάδα δεν κατανόησε -λόγω, ασφαλώς, της τριτοκοσμικής ποπουλίστικής της υφής- το μεγαλείο των προτάσεών του για τον εξευρωπαϊσμό και την πρόοδό της καθώς και τις επ’εσχάτοις όχι λαϊκίστικες προτάσεις του για το νοικοκύρεμα της χώρας. Σας αφήνω να το δήτε, άνευ επιλοίπων σχολίων:

🙂

(more…)

Δύση και Χέρτσεν(2):αδιέξοδα της Δύσης, ορθολογισμός, επιφανειακότητα και η δυτική αντίδραση

3 Μαρτίου, 2010

Στο προηγούμενο, είπαμε για την Δύση και πόσο αυτή απογοήτευσε τον μέγιστο δυτικόφιλο φιλόσοφο Alexander Herzen. Πράγματι, αυτή ήταν πολύ μακρϋά από την ρωσσική αντίληψη.  Κύριο γνώρισμα της Δύσης είναι, για πάρα πολλούς μεγάλους, η επιφανειακότητα, η επιπολαιότητα(το ίδιο είναι). Αυτό συνήθιζε να το λέει ο μέγιστος της παρ’ημίν λογοτεχνίας και δοκιμιογραφίας, ο κυρ Φώτης Κόντογλου. Αλλά το έλεγαν και πάρα πολλοί άλλοι, μεταξύ των οποίων ο Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι στον συγγραφέα Μελχιόρ ντε Βογκέ. Αυτό το γνώρισμα έχει, όντως, ο ρηχός ρασιοναλισμός(«ορθολογισμός»).

(more…)

Για την θεοπτική επιστήμη και κάποιες θρησκευτικές ασοφίες(άλλως δε,κριτική θεολογικού κειμένου του συμμπλόγκερ Ν.Δήμου)

28 Απριλίου, 2009

Ως γνωστόν, «πάντως άρα φιλοσοφητέον». Δηλαδή δεν μπορεί να απορρίψη κάποιος κατά τον Αριστοτέλη το χώρο της φιλοσοφίας αβρόχοις ποσί.  Τα πόδια του θα βραχούν, διότι «ει δε μη φιλοσοφητέον, φιλοσοφητέον», δηλαδή, για να βρούμε, αν πρέπει να φιλοσοφούμε, πρέπει να φιλοσοφηθή, να το φιλοσοφήσουμε. Άρα: πάντως φιλοσοφητέον.

Το ίδιο ισχύει και με την θεογνωσία ή την θεολογία, τον λόγο περί του Θεού. Εάν πρόκειται να απορρίψουμε τον Θεό, αν υποθέσουμε, ότι μπορούμε, κάνουμε άθεη θεο-λογία, που πολύ συχνά είναι μία ορισμένη (ή/και ξεπερασμένη εν πολλοίς, όπως ο… αεί βουρβουλακιάζων και πολυειδής Υλισμός) φιλοσοφία των επιστημών.

Το έχουμε ξαναπή, ότι στην Ορθοδοξία δεν έχουμε φιλοσοφίες, θεωρητικολογίες, θρησκευτικές θεωρίες, ωραίες και υψιπετείς ηθικολογίες και τα τοιαύτα. Έχουμε εμπειρία, γνώση με ορισμένο γνωστικό όργανο του ανθρώπου. Θα μπορούσε κάποιος εδώ να θυμηθή τον νεοπλατωνισμό, την θεωρία του Πλωτίνου, που έμπαινε στον χώρο της εμπειρικής θεολογίας με την γνώση του «Ενός»(το Εν=ο «Δημιουργός Θεός»), για να πάρη κάποια όχι άσχετη ιδέα.

Η αφορμή για αυτή την καταγραφή και τα ακόλουθα είναι μία ανα-ανα-αναδημοσίευση ενός παληού χρονογραφικού(=επί τω Πάσχα των Χριστιανών) άρθρου του δοκιμιογράφου, διαφημιστή, (πάλαι) ιστολογούντος, και ρέκτη του Ευρωπαϊκού Πολιτισμού, Γαλλικού Διαφωτισμού και του Αστικού Φιλελευθερισμού κου Ν. Δήμου.

Βεβαίως, θα παρατηρήση κάποιος, ότι υπάρχει μία πτωχεία στην όλη προσπάθεια, αυθαίρετες παραδοχές, δεν αναφέρονται πηγές, κτο.

Αλλά τα δημοφιλή αναγνώσματα της σήμερον, σχεδόν άπαντα, πάσχουν από τέτοια προβλήματα και μείζονα τούτων. Ενώ πάντα «μετράει» και το ευρύτερο πνεύμα και όχι η ακρίβεια των πληροφοριών.  Σε αυτό ο homo universalis της θεωρίας του management Peter Drucker είχε δίκηο.

Ας δούμε κάποιες διορθώσεις.

1)Περί ορθολογισμού. Λέει το κείμενο:

«Ο ληστής, όπως κι ο άλλος ορθολογιστής, ο Θωμάς, γύρευε κάποια απόδειξη.»


Ο ορθολογισμός είναι, όπως ορθώς λέει ο αείμνηστος μέγας φιλέλληνας Αυστριακός και ριζοσπάστης ΡΚαθολικός ιερωμένος Λαυρέντιος Γκεμερέυ (φωτό), στο (υπερ-)θαυμάσιο: «Δύση της Δύσης: η απομυθοποίηση της Ευρώπης και ο ελληνισμός», κακή μετάφραση, μετάφρασμα της λέξης ρατσιοναλισμός, rationalism, rationalismus, που, όπως και η λέξη natio, που κακώς μεταφράζεται με την παμπάλαια ελληνική λέξι έθνος, είναι της Γαλλικής Επανάστασης και του Γαλλικού Διαφωτισμού. Οι λέξεις στις διάφορες γλώσσες έχουν και διάφορε(τικέ)ς σημασίες. Έτσι, π.χ., η λέξη πράβδα στα ρωσσικά, έχει διαφορετικό «σημαινόμενο» από την λέξη αλήθεια με την οποία μεταφράζεται συχνά. Ο Μπερδιάγεφ την θεωρεί ευλόγως (εξαίρετη και) μοναδική λέξη. Ταύτα για την αναλογία.

Ratio, λοιπόν, είναι ο «Λόγος», κάτι σαν το λογιστικό μέρος της ψυχής κατά τους Πατέρες, ακόμη και τον Πλατώνα.

Επιπλέον, ορθός λόγος(<«ορθολογισμός») ή ορθώς διανοείσθαι ή λογική, που θεμελίωσε και πάλι ο Αριστοτέλης και μαθηματικοποίησε στους νεώτερους χρόνους ο G.Boole(πρβλ. άλγεβρα Boole),  είναι ακριβώς μία μεθοδολογία της διανόησης.

Έχει να κάνη με τον τρόπο σύνταξης των επιχειρημάτων, π.χ. παραγωγικός συλλογισμός, επαγωγικός συλλογισμός, τέλεια ή μαθηματική επαγωγή, ατελής ή των φυσικών επιστημών επαγωγή. Αλλά σε όλα αυτά ενυπάρχει και η φιλοσοφία των επιστημών ή η επιστήμη της επιστήμης, όπου έχουμε αρκούντως ριζοσπαστικές θέσεις σχετικά με τους τρέχοντες «ορθολογιστές» από τον νεοθετικιστή K. Popper ως τον («μετανεωτερικό») Feyerabend. Π.χ., ο ληστής εκ δεξιών θα μπορούσε να σκέπτεται ως εξής, με ένα ορθολογικό τρόπο που περιέχει τέτοια αξιώματα και προκείμενες:

  • Θέλω απροϋπόθετα την ευδαιμονία εν ζωή.
  • Δεν με ενδιαφέρει(ή δεν μπορώ να την επιδιώξω)  η «σωτηρία» ή μόνη αυτή και η πνευματικότητα, ενδοκοσμική ή μεταθανάτια.
  • Μπορεί ο στο κέντρο να είναι όντως χαρισματούχος ή και …ο Θεάνθρωπος.

Είναι σαφές, ότι αν στην θέση αυτών των θέσεων βάλουμε άλλες, προκύπτει τελείως ορθολογικά άλλη θέση(δηλ. συμπέρασμα-πόρισμα).

Ο εκ ζερβών

Ο εκ ζερβών

2)   Διαβάζουμε: » Βέβαια ο ληστής, αν ήταν διανοούμενος, θα μπορούσε να πει με τον Τερτουλλιανό: “δύναμαι να το πιστέψω, επειδή είναι ανόητο (quia ineptum est)” ή “το θεωρώ σίγουρο διότι είναι αδύνατο (quod impossibile est)”»

Κατ’αρχάς, ο Τερτυλλιανός, όπως ο Κλήμης Αλεξανδρείας και Αθηναίος, όπως ο Ευσέβιος Καισαρείας, όπως ο Ευστάθιος Σεβαστείας, όπως ο Έλληνας Ωριγένης, όπως ο ύστερος εγκρατίτης Τατιανός δεν είναι Αγιος ή Πατέρας, και είναι εισαγωγέας διαχρονικών κακοδοξιών όπως η «εκνομίκευση της πίστης».

Η πίστη δεν είναι παρά-λογη, αλλά είναι υπέρλογη, υπερβαίνει τον «Λόγο», αν και παράγει Λόγο, είναι μία άλλη λειτουργία του ανθρώπου, όπως το είπαμε. Αντιστοιχεί, και θα έλεγα αποδεδειγμένα, στην υπεραισθητή και υπερνοητή γνώση και στην «καρδία» ως γνωστικό όργανο και κέντρο της αυτοσυνειδησίας, άρα όχι βέβαια την υλική.

3.«Τι νόημα έχει που αφήνει τον άνθρωπο να βασανίζεται; Τι εξυπηρετεί ο πόνος κι ο θάνατος αθώων; Κι αυτός ακόμα ο “κακός” ληστής, πόσο υπεύθυνος είναι για την κακία του – όταν τον έχει πλάσει μια πανάγαθη και πανίσχυρη βούληση;»

Εδώ θα μπορούσε κάποιος να θυμηθή την υπόθεση με την Παλαιά Διαθήκη, όπου μετά την Διαθήκη είχαμε την απονομή «δικαιοσύνης» αμεσης. Δεν θα εθεωρείτο φασισμός να καταπολεμούσε ο Θεός «ερήμην» της ανθρώπινης ελευθερίας το κακό; Προφανώς. Ο καπιταλισμός που είναι αναμφίλεκτα από τις διαβολικότερες εμπνεύσεις του ανθρώπου δεν έχει ως άρθρο πίστης του μία υπέρμετρη ελευθερία καταπιεστική, δηλαδή την «ελευθερία που καταπιέζει»; Αλλά εκεί βεβαίως, όλοι οι «Φιλελεύθεροι» δεν μιλούν. Δεν θέλουν π.χ. να εθνικοποιήσουμε με βάση την δημοκρατική αρχή(πλειοψηφικά) όλο ή ένα μικρό μέρος, ακόμη, μεταρρυθμιστικά, από το μεγάλο εγχώριο Κεφάλαιο, διότι αυτό θα ήταν παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των αστικών δικαιωμάτων, κτλ. Όσο για τα προβλήματα που προκαλεί ο καπιταλισμός; «Αι, τι να κάνουμε πια, σοβχόζ;»

Ελευθερία ή ασφάλεια, λοιπόν; Ιδού η απορία. Όμως, η (Θεϊκή) αγάπη «ου ζητεί τα εαυτής». Άρα, ελευθερία. Και εξ ελευθερίας ό,τι, π.χ. αφλεξία εν καμίνω, ή αφθαρσία κατά τα μαρτύρια, αν και μόνον αν μας «σκλαβώσει» η αγάπη (και η αλήθεια) Του.

Υ.Γ Όπως καταλαβαίνετε, υλοποίησα τον λογισμό του θεολογικού σχολιασμού(–>σε πασχάλιο θέμα). 🙂 Ίσως είναι τραγικά πολλές οι ερεθιστικές άκανθες της σήμερον. Και ίσως αυτό είναι» δικαιολογίες». 🙂 Ευχαριστώ, πάντως, άπαντες για την υπομονή……!