Posts Tagged ‘Κοινοκτημοσύνη’

Κοινότητα αγαθών και πρόσωπο

Ιουνίου 6, 2017

Όπως είναι γνωστό (τουλάχιστον σε όσους έχουν ερευνήσει αυτό το θέμα), οι Πατέρες και Μητέρες της Εκκλησίας μιλάνε για και υπέρ της κοινότητας των αγαθών, με πολλούς τρόπους. Για τη δικαιοσύνη στην κατανομή του εισοδήματος, για τη δίκαιη κτήση, ώστε να μπορεί να υπάρχει καλή και «ελεήμων» χρήση. Ο Μέγας Βασίλειος, 15 αιώνες πριν τον Προυντόν, γράφοντας γύρω στα 29 του χρόνια ασκητικές διατάξεις («Όροι κατά πλάτος», «Όροι κατ’ επιτομήν») για τα κοινοβιακά μοναστήρια, θα διατυπώσει τη γνώμη ότι η οποιασδήποτε προέλευσης ιδιοκτησία ταυτίζεται με την κλοπή. Σε ανάλογο πνεύμα, στην Επιστολή Βαρνάβα (19:8) αναφέρεται ότι κοινωνήσεις ν πσιν τ πλησίον σου κα οκ ρες δια εναι· ε γρ ν τ φθάρτ κοινωνοί στε, πόσ μλλον ν τος φθαρτος; (= «Θα μοιραστείς τα πάντα με τον πλησίον σου και δεν θα πεις ότι είναι δικά σου° διότι, εάν μοιράζεστε τα άφθαρτα πράγματα, πόσο μάλλον τα φθαρτά;»).

(more…)

Advertisements

Εκπαιδευτικό κίνημα 2006- 10 χρόνια μετά

Ιουνίου 3, 2016

monopolyΟ μεγάλος Χριστιανός καθηγητής πολιτικής επιστήμης και θεολόγος Ζακ Ελλύλ(1912-1994) στο κορυφαίο βιβλίο του με τίτλο «Η μεταμόρφωση του αστού» (ελλ. Μτφ. Εκδ. Νησίδες, 2008) κάνει μια εκπληκτικά εμπεριστατωμένη ανάλυση πάνω στο τι είναι ο αστός και τι το αστικό πνεύμα. Η βασική ιδέα που διατρέχει το βιβλίο είναι ότι δύο από τα θεμελιώδη γνωρίσματα της ιστορικής αστικής τάξης είναι τα εξής:

Α)το πρωτείο του ποιείν-πράττειν

Β)η προσοικείωση

Η «προσοικείωση» ως έννοια δεν είναι άλλο από τον προσεταιρισμό και την «αφομοίωση» κάθε «αντίπαλης» ιδέας,capitalist οσοδήποτε ξένης, που κατατείνει βέβαια στην εξουδετέρωσή της.
Από την άλλη, το πρωτείο του ποιείν-πράττειν είναι η η πρωτοκαθεδρία της «δράσης» σε αντίθεση, λ.χ., με την θεωρητική σκέψη. Και η δράση αφορά κυρίως τον ατομικό πλουτισμό, ως μέσο ή ως τελικό σκοπό. Ειδικότερα ο Ελλύλ αναφέρεται στο γεγονός ότι ο αστός δεν παραθεωρεί την αξία της γνώσης, αλλά μόνον εφόσον εντάσσεται στην παραπάνω δράση.

Παρά το ότι ο μεγάλος Έλληνας συγγραφέας Π. Κονδύλης διαμαρτυρόταν για την «καχεξία του αστικού στοιχείου στην νεοελληνική κοινωνία και ιδεολογία», όπως έγραφε, με μια ανησυχητικά παρόμοια, δηλ. αστική, αντίληψη περί γνώσης, μάθησης και παιδείας -που όμως πλέον απειλούσε να επικυριαρχήσει ολοκληρωτικά και θεσμικά στα Δημόσια Πανεπιστήμια- βρεθήκαμε πριν από δέκα χρόνια, τον Μάιο και Ιούνιο του 2006, όσοι ήμασταν τότε φοιτητές αλλά και μέρος του εκπαιδευτικού προσωπικού.

(more…)

Ενώπιον των εκλογών

Ιανουαρίου 16, 2015

ekloges-kalpi-660_3-650x250Για τις 25 του μηνός είναι ορισμένες οι Εθνικές Εκλογές, από τις σημαντικότερες της Μεταπολίτευσης. Τα μέσα που έχει μετέλθει ως τώρα η συγκυβέρνηση για την αναστροφή του αρνητικού κλίματος και οι διάκονοί της είναι πολλά και μη-θεμιτά. Από την μεριά μας ως Χριστιανών, πολύ μας ενδιαφέρει να μην εμπλέκονται με αρνητικό τρόπο οι της Εκκλησίας του Χριστού. Όπως έχει τεκμηριώσει ο Νικόλαος Μπουγάτσος στον «ορθόδοξο δρόμο για την πολιτική εξουσία» μέσω του άγ. Ιωάννη Χρυσόστομου, ο Επίσκοπος οφείλει να μιμηθεί το παράδειγμα του Αποστόλου Πέτρου στην Διοίκηση, όπου (όχι μόνο η εκλογή του αλλά) το καθετί γινόταν «με την γνώμη όλων των Χριστιανών». Φοβάμαι αληθινά πως αυτό δεν συνέβη με την περιπτωση του σεβ. Ανθίμου, ο οποίος κατέστησε προσφάτως(04/01) τον άμβωνα του θείου κηρύγματος πεδίο (κακής ποιότητας) αντιπολίτευσης στην αξιωματική αντιπολίτευση.  Η ιστοσελίδα της Μητρόπολης, αναφέρεται άλλωστε πως στοχεύει κυρίως στην «διάδοση των ανεκτίμητων αξιών του Ορθοδόξου Ελληνοχριστιανικού Πολιτισμού». Όπως γράφει όμως ο Γ. Θεοτοκάς για την Καινή Διαθήκη: «Εκεί θα συνειδητοποιήσουμε τον καινούργιο προορισμό της Εκκλησίας μας, που είναι άλλωστε ο προαιώνιος προορισμός της: να είναι στον κόσμο πηγή υψηλής πνευματικής ζωής, ελευθερίας και πανανθρώπινης αγάπης, συναδέλφωσης και ειρήνης, άρνηση του μίσους, της κακίας και της αδικίας, συμπαραστάτισσα της πάσχουσας ανθρωπότητας[]Έξω από το πνεύμα αυτό, ό,τι μπορεί να λέγεται για τον «ελληνοχριστιανικό πολιτισμό» φοβούμαι πως είναι εκ του πονηρού»(«Η Ορθοδοξία στο καιρό μας», σελ. 38-39).
(more…)

Κοινοκτημοσύνη, πλούτος και εκκοσμίκευση

Οκτώβριος 29, 2012

«Ως κεραυνός εν αιθρία» υπήρξε για τον γράφοντα τις γραμμές αυτές η ανακάλυψη ενός παλαιότερου κειμένου που αφορούσε στην ιστορική ανασκόπηση και «αναδίφηση», όπως λέμε, του θεσμού της κοινοκτημοσύνης, στο περιοδικό «Εκκλησία» του έτους 1985. Το άρθρο ήταν συνταγμένο από τα χέρια της πραγματικά αγίας εκείνης Επισκοπικής μορφής του πρώην Σισανίου και Σιατίστης Αντωνίου Κόμπου. O Αντώνιος ήταν μια μορφή –παρηγοριά στους καιρούς αυτούς της αισχρής και επονείδιστης συνθηκολόγησης ημών των «νερόβραστων» και κατ’ όνομα Χριστιανών με το κοινωνικό και πολιτικό σύστημα, τον Καίσαρα και τις οπωσδήποτε θεοβδέλυκτες και αναιδέστατες απαιτήσεις του πάνω στις ζωές και τις ψυχές μας. Επίσης, δικαιώνει πλήρως και το κοινωνικό πρόταγμα της Χ.Δ. και, ασφαλώς, της «Χριστιανικής» και όσους αγωνιστήκαν για αυτό…

Ο μακαριστός Αντώνιος μου θύμισε τον φοβερό λόγο του Αγίου Αντώνιου: «Να εξετάζεις τα έργα σου και να τα δοκιμάζεις, γιατί οι άρχοντες κι’ οι αφέντες έχουνε εξουσία μοναχά απάνω στο σώμα μα όχι απάνω στην ψυχή[] Όθεν, αν προστάζουν φόνους ή κάποια άλλα άδικα και βλαβερά στην ψυχή, δεν πρέπει να τους ακούμε. Γιατί ο Θεός δημιούργησε την ψυχή ελεύθερη και αυτεξούσια[..]».

(more…)

«Μόνο εμείς οι άνθρωποι κάνουμε δικά μας τα κοινά και κατέχουμε για τον εαυτό μας αυτά που ανήκουν στους πολλούς.»(Βασίλειος ο Καισαρείας)

Ιανουαρίου 1, 2011

Ας πιούμε, λοιπόν, όλοι Κόκα-Κόλα, σαν τον Άη- Βασίλη

Ναι, φαίνεται ότι οι Πατέρες και οι Μητέρες δεν «κάθονταν φρόνιμα, να γίνουν νοικοκύρηδες». Μια τόσο ευγενικιά φιλοδοξία, που θα έλεγε, άκρως ειρωνικά, κι ο Καρυωτάκης για την ομοιοκαταληξία, δεν γίνηκε της ζωής τους ο σκοπός. Έτσι, όχι μόνο θεωρούσαν ότι έπρεπε να ασκούν δριμεία κοινωνική κριτική, σε σημείο που οι ομιλίες τους είναι βασική πηγή για την κοινωνική ζωή της εποχής και η κοινωνική αδικία/δικαιοσύνη ένα από τα τακτικότερα εμφανιζόμενα θέματα στις ομιλίες του Χρυσόστομου, αλλά είχαν και το νεύρο να στέλνουν επιστολές στους πολιτικούς άρχοντες, αιτούμενοι ποικίλα πράγματα(λ.χ. ο Γρηγόριος ο Θεολόγος φοροαπαλλαγές για τους φτωχούς) ή και υποδεικνύοντας ποιος είναι ο σωστός κατά Θεόν άρχοντας. Ο Μέγας Βασίλειος, ο Μέγας Αντώνιος, ο Άγ. Ι. ο Χρυσόστομος (βλ. εδώ στο ιστολόγιο το «κήρυγμα της κοινοκτημοσύνης» ), οι Φιλοκαλικοί Πατέρες, ο Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς έχουν υποδείξει ή και καταδείξει και την ιδανική κοινωνία ακόμη, με φράσεις και επιχειρηματολογία πολύ αιχμηρή και καθόλου συμβιβασμένη με οποιοδήποτε κατεστημένο. Έτσι, κάποιος ιστορικός σημαντικότατος της εποχής είχε αποκαλέσει τον Χρυσόστομο «σχεδόν σοσιαλιστή». Το ίδιο και ο Μέγας Βασίλειος, ο Άη Βασίλης που λέει και ο (ηλιθιωδέστατος, πράγματι) συρμός, είχε ένα τέτοιο όραμα για την κοινωνία, με την οποία έκρινε και κατέκρινε την υπάρχουσα. Καταλαβαίνουμε με όλα αυτά και πόσο ελάχιστα ‘παιδιά της εποχής’ τους ήταν…[ 🙂 ]Το παρακάτω μεταφρασμένο απόσπασμα είναι από την ομιλία του Μ. Βασιλείου «Σε πείνα και ξηρασία«, εποχή ανάλογη με την σημερινή… :

(more…)