Posts Tagged ‘ελληνική παράδοση’

Φώτης Κόντογλου, λάτρης του Έντγκαρ Άλλαν Πόε και δεινός καστρολόγος

Νοέμβριος 6, 2017
Ο Φώτης Κόντογλου, γνωστός μεγάλος υπερασπιστής της ρωμαΐικης και ορθόδοξης παράδοσης, είχε σε ελάχιστη εκτίμηση τους Έλληνες λογοτέχνες της γενιάς του, χωρίς να εξαιρούνται οι Βενέζης, Παπαντωνίου κ.λπ.
Παρ’όλα αυτά, είχε σε τεράστια εκτίμηση τον Έντγκαρ Άλλαν Πόε, γενάρχη της λογοτεχνίας μυστηρίου και εγκλήματος/αστυνομικής*, για το «βαθύ» και «μεταφυσικό», όπως έλεγε, πνεύμα των έργων του. Έφτασε μάλιστα να μεταφράσει ορισμένα πεζά του από τα γαλλικά.

Επίσης ο Κόντογλου αρεσκόταν να επισκέπτεται για ατελείωτες ώρες ερημωμένα κάστρα και έγραψε δεκάδες σελίδες σημειώσεων που εκδόθηκαν για αυτά, τον «Καστρολόγο» (και ορισμένα ακόμη, που εξέδωσε αργότερα ο Ι.Μ. Χατζηφώτης), παρά το ότι το ρωμαΐικο κάστρο κατάγεται ιστορικά από το δυτικό καστέλι.

Κάτι νομίζω πως μας λένε όλα αυτά για το πώς πρέπει να βλέπουμε κι εμείς την παράδοσή μας. Σίγουρα όχι ως αιγυπτιακή μούμια πάντως…

Σημείωση: Για μια πιο επεκτεταμένη διαπραγμάτευση των παραπάνω σκέψεων, μπορείτε να διαβάσετε την παλαιότερη ανάρτηση: «Παράδοση και πρόσληψη»
*γκροτέσκες/αραβουργήματα/ρασιοναλιστικές ιστορίες, όπως έχουν κατηγοριοποιηθεί αλλιώς

Εθνισμός και υπερεθνισμός

Νοέμβριος 5, 2017

Πριν από περίπου 63 χρόνια (εφ. «Καθημερινή», 22/12/1954), ο Γιώργος Θεοτοκάς, ο άνθρωπος στον οποίον εν πολλοίς οφείλουμε την επανεύρεση της ελληνικής παράδοσης και της ελληνικότητας, την οποία κινητοποίησε από το πρώτο του νεανικό έργο με το όνομα «Ελεύθερο πνεύμα», ο οποίος έγινε ο ίδιος Χριστιανός Ορθόδοξος συνειδητός σε ώριμη ηλικία, δηλαδή ένας άνθρωπος ο οποίος εξέφραζε και τον ελληνικό «εθνισμό» αλλά και την Ορθόδοξη πίστη του, έγραφε για την Διοικούσα Εκκλησία τα παρακάτω:

«Και αφού ασκούμε αυτοκριτική, ας σημειωθεί εδώ και κάτι ακόμη, που πολλοί Έλληνες σήμερα το συζητούν: Η επέμβαση της Εκκλησίας της Ελλάδος σε τέτοια ζητήματα δημιουργεί μιαν εντύπωση θρησκευτικού φανατισμού και μισαλλοδοξίας άλλων εποχών, που πολύ θυμίζει Ανατολή και που δεν υπηρετεί το γόητρό μας ως σύγχρονου λαού. Βέβαια, υπήρξε μια ιστορική περίοδος όπου ο Ελληνικός Λαός ήταν υποδουλωμένος και όπου η Εκκλησία αποτελούσε τη μόνη οργανωμένη έκφραση της εθνικής υπάρξεως και του πόθου του της ελευθερίας. Ο κλήρος κράτησε τότε υψηλά τη σημαία των εθνικών δικαίων και αγωνίσθηκε με θαυμαστήν αυταπάρνηση για την αποκατάσταση του Ελληνισμού. Γνωρίζομε όλοι αυτή την παράδοση και τη σεβόμαστε ως ένα μέρος της νεώτερης εθνικής μας Ιστορίας. Αλλά οι ιστορικές και κοινωνικές συνθήκες έχουν μεταβληθεί ριζικά.

(more…)

Ο χαρακτήρας της παράδοσης (εθνικής, ελληνικής, άλλης)

Νοέμβριος 2, 2017

 

 

Ένα από τα πιο συχνά σφάλματα που γίνονται όσον αφορά τη φύση της παράδοσής μας ως έθνους (αλλά ακόμη και ως εκκλησιαστικού σώματος), είναι ότι θεωρούμε την παράδοση ως κάτι στατικό, ως μία μορφή του παρελθόντος που πρέπει να υποστεί ταρίχευση, ώστε να τη διατηρήσουμε αναλλοίωτη και απαρασάλευτη εις τους αιώνας των αιώνων. Αυτή η άποψη αγνοεί τόσο τη φύση της παράδοσης και καταλήγει στη στειρότητα και τον φορμαλισμό, εφόσον επαναλαμβάνεται με ξηρό τρόπο κάτι που δεν υπάρχουν οι προϋποθέσεις της επανάληψής του.
Αυτό μπορεί κανείς να το σκεφτεί για σειρά εκφραστικών τρόπων, λογοτεχνίας και καλών τεχνών, σε όλα τα επίπεδα του εθνικού και εκκλησιαστικού βίου. Σε αντίθεση με αυτές τις απόψεις, ο Γιώργος Θεοτοκάς, Γενάρχης της Γενιάς του ’30 και θιασώτης της επαναφοράς της ελληνικότητας και της ελληνικής παράδοσης στο προσκήνιο, είχε διατυπώσει τις παρακάτω απόψεις, επ’ ευκαιρία της αποστολής εκ μέρους του Γ. Σεφέρη της ποιητικής του συλλογής με το όνομα «Στροφή».
«Το βιβλίο [σ.σ.: η «Στροφή» του Γ. Σεφέρη], συννεφιασμένο κάπως, φευγαλέο κι ακαθόριστο και εξαϋλωμένο σαν τη Λόντρα μέσα στο fog, κρύβει πολύτιμες ομορφιές.(…)

(more…)

«Δεν υπάρχουν πρόσφυγες, μόνο λαθρομετανάστες»…

Αύγουστος 18, 2016

Προ ημερών μαθεύτηκε μέσω του χιώτικου site politischios.gr (μπορείτε να διαβάσετε το άρθρο εδώ), ότι ο Μητροπολίτης Χίου Μάρκος μεταξύ άλλων λεγομένων του, είπε από άμβωνος ότι «δεν υπάρχουν πρόσφυγες, είναι όλοι λαθρομετανάστες». Το εν λόγω τοπικό site στο ρεπορτάζ του σχολιάζει τα λεγόμενα αυτά ως εξής: «Ακολουθώντας ακραία φρασεολογία και μεγαλοστομίες που θυμίζουν κατά πολύ τον Άνθιμο Θεσσαλονίκης και τον Αμβρόσιο Καλαβρύτων, ο Μητροπολίτης Χίου έχει πετύχει, να δημιουργήσει τέτοια σύγχυση και προβληματισμό στο μετριοπαθές ποίμνιο του και να αντιμετωπίζεται με εξαιρετική συστολή.» Την ίδια πορεία ακολούθησαν και sites που κινούνται στα πλαίσια όχι μόνο της ακροδεξιάς ή νεοναζιστικής ιδεολογίας, αλλά και σε αυτήν του «εθνικοθρησκευτικού ενθουσιασμού» και, ακόμη χειρότερα, του κατά δήλωση «ρωμιοσυνισμού».
Όλα αυτά, εάν πράγματι ειπώθηκαν έτσι όπως αναφέρει το ρεπορτάζ(έως τώρα δεν έχει υπάρξει επίσημη διάψευση), είναι εξαιρετικά θλιβερά. Εκπροσωπούν δε όχι την ελληνική παράδοση ή πολύ περισσότερο την χριστιανική μας ορθοδοξία, αλλά τους  εν λόγω -στο προκείμενο θέμα- ψευδοδιδασκάλους.
Θα είχα όμως να κάνω και κάποιες πιο ειδικές παρατηρήσεις πάνω στα λεγόμενα του Μητροπολίτη Μάρκου και των συνοδοιπορούντων.

(more…)