Posts Tagged ‘εθνική παράδοση’

Φώτης Κόντογλου, λάτρης του Έντγκαρ Άλλαν Πόε και δεινός καστρολόγος

6 Νοεμβρίου, 2017
Ο Φώτης Κόντογλου, γνωστός μεγάλος υπερασπιστής της ρωμαΐικης και ορθόδοξης παράδοσης, είχε σε ελάχιστη εκτίμηση τους Έλληνες λογοτέχνες της γενιάς του, χωρίς να εξαιρούνται οι Βενέζης, Παπαντωνίου κ.λπ.
Παρ’όλα αυτά, είχε σε τεράστια εκτίμηση τον Έντγκαρ Άλλαν Πόε, γενάρχη της λογοτεχνίας μυστηρίου και εγκλήματος/αστυνομικής*, για το «βαθύ» και «μεταφυσικό», όπως έλεγε, πνεύμα των έργων του. Έφτασε μάλιστα να μεταφράσει ορισμένα πεζά του από τα γαλλικά.

Επίσης ο Κόντογλου αρεσκόταν να επισκέπτεται για ατελείωτες ώρες ερημωμένα κάστρα και έγραψε δεκάδες σελίδες σημειώσεων που εκδόθηκαν για αυτά, τον «Καστρολόγο» (και ορισμένα ακόμη, που εξέδωσε αργότερα ο Ι.Μ. Χατζηφώτης), παρά το ότι το ρωμαΐικο κάστρο κατάγεται ιστορικά από το δυτικό καστέλι.

Κάτι νομίζω πως μας λένε όλα αυτά για το πώς πρέπει να βλέπουμε κι εμείς την παράδοσή μας. Σίγουρα όχι ως αιγυπτιακή μούμια πάντως…

Σημείωση: Για μια πιο επεκτεταμένη διαπραγμάτευση των παραπάνω σκέψεων, μπορείτε να διαβάσετε την παλαιότερη ανάρτηση: «Παράδοση και πρόσληψη»
*γκροτέσκες/αραβουργήματα/ρασιοναλιστικές ιστορίες, όπως έχουν κατηγοριοποιηθεί αλλιώς

Ο χαρακτήρας της παράδοσης (εθνικής, ελληνικής, άλλης)

2 Νοεμβρίου, 2017

 

 

Ένα από τα πιο συχνά σφάλματα που γίνονται όσον αφορά τη φύση της παράδοσής μας ως έθνους (αλλά ακόμη και ως εκκλησιαστικού σώματος), είναι ότι θεωρούμε την παράδοση ως κάτι στατικό, ως μία μορφή του παρελθόντος που πρέπει να υποστεί ταρίχευση, ώστε να τη διατηρήσουμε αναλλοίωτη και απαρασάλευτη εις τους αιώνας των αιώνων. Αυτή η άποψη αγνοεί τόσο τη φύση της παράδοσης και καταλήγει στη στειρότητα και τον φορμαλισμό, εφόσον επαναλαμβάνεται με ξηρό τρόπο κάτι που δεν υπάρχουν οι προϋποθέσεις της επανάληψής του.
Αυτό μπορεί κανείς να το σκεφτεί για σειρά εκφραστικών τρόπων, λογοτεχνίας και καλών τεχνών, σε όλα τα επίπεδα του εθνικού και εκκλησιαστικού βίου. Σε αντίθεση με αυτές τις απόψεις, ο Γιώργος Θεοτοκάς, Γενάρχης της Γενιάς του ’30 και θιασώτης της επαναφοράς της ελληνικότητας και της ελληνικής παράδοσης στο προσκήνιο, είχε διατυπώσει τις παρακάτω απόψεις, επ’ ευκαιρία της αποστολής εκ μέρους του Γ. Σεφέρη της ποιητικής του συλλογής με το όνομα «Στροφή».
«Το βιβλίο [σ.σ.: η «Στροφή» του Γ. Σεφέρη], συννεφιασμένο κάπως, φευγαλέο κι ακαθόριστο και εξαϋλωμένο σαν τη Λόντρα μέσα στο fog, κρύβει πολύτιμες ομορφιές.(…)

(more…)

Παράδοση και πρόσληψη

15 Μαρτίου, 2017

Ορισμένα χρόνια πριν, διαβάζοντας ένα ενδιαφέρον βιβλίο του Χριστιανού καθ. Φιλοσοφίας Κ. Καβαρνού με τίτλο «Συναντήσεις με τον Κόντογλου», είχα μάθει για την ιδιαίτερη, ή μάλλον εξαιρετική εκτίμηση, που ο ίδιος είχε προς τον μεγάλο Αμερικανό συγγραφέα Έντγκαρ Άλλαν Πόε (+ 1849). Ο Κόντογλου θαύμαζε πολύ το έργο του Πόε ως εμφορούμενο από ένα «βαθύ, μεταφυσικό, θρησκευτικό» πνεύμα και μάλιστα είχε μεταφράσει μέρος των διηγημάτων του από τα γαλλικά!

Το έργο του Πόε, ο οποίος ήταν κι ο ίδιος πιστός Χριστιανός, διακρίνεται από την έντονη παρουσία του μυστηρίου, της υποβλητικότητας, του υπερφυσικού τρόμου και φρίκης, ανήκοντας σε μια παράδοση που θα μπορούσαμε να την πούμε «σκοτεινή ρομαντική».
Πρωτύτερα, ένας άλλος μεγάλος της παράδοσής μας, ο Αλ. Παπαδιαμάντης, μέσα στις μεταφράσεις που επέλεγε να υλοποιήσει, ήταν αυτή του περίφημου έργου της λεγόμενης «βαμπιρικής παράδοσης» του Μπραμ Στόουκερ «Ο Πύργος του Δράκουλα». Άλλωστε, όπως καταδεικνύει και ο Λ. Καμπερίδης στο βιβλίο του «Με εντάφια κτερίσματα…», υπάρχει σειρά στοιχείων και στο δικό του έργο(ποιήματα και πεζά), που θα μπορούσαν, πάντα με τον δικό τους ιδιαίτερο τρόπο, να ενταχθούν σε μια παρόμοια παράδοση.

(more…)