Posts Tagged ‘Ανταγωνιστικότητα’

Για την οπισθοδρόμηση στα “ορθολογιστικά φώτα” του 18ου αιώνα(μέρος Γ’)

30 Αυγούστου, 2010

Στα δύο προηγηθέντα μέρη (πατήστε εδώ ή εδώ) , μιλήσαμε, εν συνόψει, για δύο εξαιρετικά σημαντικές πτυχές ενός γεγονότος της σημερινής Ελλάδας. Δηλαδή, το πώς θα έπρεπε να δούμε την οπισθοδρόμηση στα «ορθολογιστικά φώτα του 18ου αι.». Η σημερινή ελλαδική κοινωνία εμβαπτίζεται, σε σημαντικό της μέρος που, λόγω της παρακμής της ζωής του ή λόγω ιδεολογίας,(η μετακένωσις του Κοραή υπήρξε κυρίαρχη ιδεολογία από την αρχή, εξ άλλου) θέλει να χαρακτηρίζεται δυτικό ή ευρωπαϊκό, μπορεί ή δεν μπορεί να το εκφράση έτσι, στα μελανά ύδατα του μηδενός, που, όπως αναφέρει και ο Ζακ Ελλύλ, υπήρξε η ασύνειδη πρόθεση του αστού, από την εποχή του Βολταίρου και της ριζοσπαστικής μορφής της Μασωνίας (στην οποία στασιάζεται αν ο ίδιος ανήκε όπως ο Μαξιμιλιανός Ροβεσπιέρος).

Εξορθολογισμός, ο κυρίαρχος.

Αυτό το μηδέν είναι ακριβώς ό,τι απομένει βλέποντας τα συντρίμμια της αστικής ιδεολογίας να ρημάζουν· ο ουμανισμός, η ιδεολογία της ευτυχίας, έχουν ήδη καταντήση από τις επίγονες μορφές της αστικής τάξης, ιδίως από την επιφανειακά «ριζοσπαστική», αλλά βαθιά ενσωματωμένη στην κυρίαρχη ιδεολογία,  πτέρυγά της, περίγελα. Ουδείς διαβασμένος σήμερα μπορεί να θεωρήση, ότι η «Διακήρυξη των δικαιωμάτων του ανθρώπου και του πολίτη» μπόρεσε να επιφέρη κάτι περισσότερο από ένα «ευχολόγιο», και μετά περισσότερη αποικιοκρατία, περισσότερη εκμετάλλευση, πείνα και ένδεια για ένα ολοένα αυξανόμενο τμήμα του κόσμου, και, επ’εσχάτοις, ανθρωπιστικούς βομβαρδισμούς. Ο πολύς κος Φουκώ ήδη αντέτασσε ένα «φιλοσοφικό γέλιο» σε όλα αυτά, όπως έλεγε. Ο Νίτσε, προφήτης και ενσαρκωτής του μηδενισμού της σημερινής εποχής, ήδη είχε κατορθώση να δη την απουσία βάσης για τα ιδεώδη του αστού, για την «επιστημονική» εντιμότητά του κτό., παρά το ότι ο ubermensch(υπεράνθρωπος) που προσέβλεπε ήταν ένα πορτραίτο μολυσμένο από όλα αυτά τα γνωρίσματα της υπαρκτής αστικής τάξης. Όλα αυτά, όμως, δεν πτοούν αυτούς που θέλουν να ξανακάνουμε τα ίδια, να πιστέψουμε στα ίδια αδιέξοδα πράγματα από την αρχή: να πιστέψουμε, στην ορθολογικότητα, στην παραγωγικότητα, στην ανταγωνιστικότητα, στην επιστήμη και στην τεχνοεπιστήμη. Αυτά, λένε, θα μας σώσουν, αυτά θα μας βγάλουν από το αδιέξοδό μας· έτσι, πρέπει να μισήσουμε ό,τι έρχεται σε αντίθεση με αυτά, έστω με ένα διακριτικό τρόπο, να το βάλουμε στην άκρη. Δεν θα πάμε μπροστά με τα «Κύριε, ελέησον». Άλλωστε, το «πολύ το Κύριε ελέησον το βαριέται κι ο παπάς», έτσι δεν είναι; Να φροντίσουμε να είμαστε εργατικοί, χρήσιμοι, χρησιμοθήρες στο κάτω- κάτω. Όχι σπουδές «θεωρητικές», θεολογικές, φιλοσοφικές, καλλιτεχνικές, ανούσιες, όχι για το ειδέναι, αυτά ξεπεράστηκαν πια· αλλά σπουδές αυστηρά προσανατολισμένες στην παραγωγικότητα, στην άνοδο του βιοτικού επιπέδου που θα συντελεστεί, άλλωστε, όπως λέει κι ο οικονομολόγος Φρίντμαν, με τα trickle-down economics. Έτσι θα πάμε στον δρόμο της «πρόοδου», στον δρόμο της Ευρώπης και όχι της καθυστέρησης. Προπαγάνδα; Αναμφίβολα. Αλλά βλέπετε πόση πέραση έχει; Και πώς και η επίσημη ελλαδική Αριστερά είναι βαθύτατα ενσωματωμένη σε αυτά από την εποχή του Μαρξ που έλεγε στις «θέσεις για τον Φόυερμπαχ», ότι το σημαντικό είναι να αλλάξουμε τον κόσμο και όχι να τον καταλάβουμε, όπως αυτοί οι παλιάνθρωποι φιλόσοφοι; Marx dixit*, σου λέει, ca suffit.

(more…)

«Κι’ ήταν οι καιροί που η Πόλη/ πόρνη σε μετάνοιες ξενυχτούσε……»

19 Μαΐου, 2010

Ημέρες έκφρασης της παραμόνιμής μας παρακμής αυτές που διερχόμαστε.  Τα πλήγματα πολλάκις μοιάζουν ακατάσχετα, δεν ξέρει κανείς που επιθυμεί να πολεμήση το κακό, όπως μας λέει εδώ παραδίπλα ο «Νέος Χρυσόστομος» Άγιος Ν. Βελιμίροβιτς, από πού να ξεκινήση… Και θα γίνω σαφέστερος: οι αριθμοί αρχίζουν να αποτυπώνουν την στασιμότητα της αγοράς, ο Ντομινίκ Στρως-Καν ως ο νέος Χάρων προτρέπει για λήψη μέτρων που θα αυξήσουν την ανταγωνιστικότητα, τάχα, μέσω της ελάττωσης των μισθών στον ιδιωτικό τομέα, μέσα σε αυτά έρχεται η ιλαροτραγική παρωδία εκλογών στα ΑΕΙ και ΤΕΙ, που και πάλι απαιτεί την σχετική κινητοποίηση όσων «αγαπάνε και πονάνε»…… Τέταρτον, βλέπουμε και πάλι την επικαιρότητα να επισκιάζεται από εκδόσεις πορνογραφημάτων με συμμετοχή ησσόνων τηλεαστέρων, με την κοινωνία σαν να βρίσκεται υπό την επήρρεια σχεδόν …διαζεπάμης*…  Να είναι, δηλαδή, άθυμη, όπως η διακόνισσα Ολυμπιάδα μετά την εξορία του Αγ. Ιωάννη του Χρυσόστομου… Και οι όσοι ξύπνησαν από την λωτοφαγία να νοιώθουν όπως εκείνοι που στην παραβολή του Σπηλαίου έπαυσαν να είναι δεσμώτες: κοιτάζουν, ανήμποροι, την ασυνάρτητη ροή των σκιών των πραγμάτων που κινούν οι πονηροί και που βλέπουν οι δεσμώτες θεωρώντας τες ως την πραγματικότητα, χωρίς να μπορούν να κάνουν τίποτε, τουλάχιστον ανθρωπίνως… Θα προσπαθήσω να τα θέσω σε ένα πλαίσιο…

(more…)

«Η Ελλάδα μετά την κρίση;»

1 Ιουλίου, 2009

Από ό,τι μαθαίνουμε, σήμερα παρουσιάστηκε το βιβλίο του αγαπητού μας κου Αλογοσκούφη και πρώην Υπ. Εθν. Οικονομίας και Οικονομικών και τέως -αλιευθέντος υπό του κου Μάνου ως Υπ. Οικ.- καθηγητού στο L.S.E..

Όπως εύκολα μπορεί να διακριβωθή, π.χ. από εδώ, ο κος καθηγητής μας παραμένει δυστυχώς σε ενα φαντασιακό κόσμο όπου, για να προοδεύση η οικονομία, πρέπει να συνεχίσουμε τις «μεταρρυθμίσεις», να «αναζωογονήσουμε τον γύρο της Ντόχα» , του ελεύθερου εμπορίου, να φύγουμε τον κίνδυνο του προστατευτισμού κτο.

Δύστηνος τύχη, ότι όλα αυτά έρχονται άνευ της ελάχιστης επιφύλαξης -τουλάχιστον …όσες διατυπώθηκαν επίσημα από το ΠΑΣΟΚ του ’81 για το ΝΑΤΟ… Ο Γύρος της Ντόχα, για όσους γνωρίζουν,-και κάποιοι τα διδαχθήκαμε και στο πανεπιστήμιο- είναι στο πνεύμα ακριβώς άλλων παλαιότερων γύρων(Ουρουγουάκης κτο) και σκοπεί στην απάλειψη κάθε περιοριστικού χαρακτήρα μέτρων, τέτοια είναι, ιδιαίτερα σήμερα, οι εθνικές επιδοτήσεις που οι ΗΠΑ, π.χ., αρνούνται να απαλείψουν, οι δασμοί(tariffs) και ένα ευρύ φάσμα ακόμη τέτοιων μέτρων. Έτσι, η θεωρία λέει, ότι αυτά θα αποβούν επ’ωφελεία όλων των χωρών.

Ο Joseph Stiglitz υπήρξε και υπάρχει για πολλά έτη σύμβουλος προέδρων και ηγετών των ΗΠΑ και εκτός, του Bill Clinton(βλ. και σταδιακή μείωση της ανεργίας από το 1993 έως το 2001), του πατρός Miguel D’Escoto του FSLN κ.α. πολλών. Επίσης, επί πολλά έτη ήταν στην Παγκόσμια τράπεζα εκ των «leading economists» και συνέτασσε μελέτες για μία πληθώρα θεμάτων, με έμφασι και στα θέματα των χωρών του τρίτου κόσμου. Ο Στίγκλιτζ, λοιπόν, έγραψε μία σειρά δύο βιβλίων, «Globalization and its discontents» και «Making globalization work: The next steps to global justice»(μη-μεταφρασμένο μέχρι τούδε), προκειμένου να προωθήση τουλάχιστον μία βαθιά μεταρρύθμιση των παγκόσμιων αυτών θεσμών, καθώς έβλεπε, ότι όλες αυτές οι δεσμεύσεις που επέβαλαν οι …εξωθεσμικοί θεσμοί αυτοί, παρήγαγαν ασφυξία στις φτωχές χώρες, όσες τουλάχιστον δεν γλύτωσαν απο την μέγγενη, όπως η Αργεντινή που «ξεφορτώθηκε το ΔΝΤ», βάσει της σχετικής επίσημης έκφρασης, τη βοηθεία της κυβέρνησης Τσάβεζ.

Και για να μην μακρηγορούμε για πράγματα μικρής, ίσως, βαρύτητας και όχι άμεσης σχέσης με το θέμα μας, ας οργανώσουμε τις παρατηρήσεις μας σχολιάζοντας, στην ανάρτησί μας τούτη, μία συγκεκριμένη τοποθέτησι του υπουργούντος κου Υπουργού μας, που άνευ ετέρου, αφού διατυπώθηκε μόλις προ τινών ημερών, πρέπει να εκφράση και το πνεύμα των γραφομένων του.

«Σχετικά παρατήρησε ότι η βιωσιμότητα του ευρωπαϊκού κοινωνικού κράτους θα εξαρτηθεί από δύο βασικούς παράγοντες:

-Ο πρώτος παράγων είναι η έκταση στην οποία μπορεί να παραμείνει συμβατό με επαρκή κίνητρα για να υποβοηθηθεί η περαιτέρω αύξηση της απασχόλησης και η μείωση της ανεργίας. Αυτό είναι βασικό, εν όψει του διεθνούς ανταγωνισμού από άλλες αναπτυγμένες οικονομίες καθώς και από αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες οικονομίες.

Alogo2

-Ο δεύτερος βασικός παράγων είναι η έκταση στην οποία τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης μπορούν να γίνουν βιώσιμα, εν όψει της γήρανσης του πληθυσμού.»

1)Συνοπτικά: το κοινωνικό κράτος είναι απαραίτητη προϋπόθεση, ώστε να μπορή μία κρατική οικονομία να ανταγωνιστή τις άλλες. Έίναι χαρακτηριστικό, ότι και οι πιο, ακόμη, ακραιφνείς, όπως οι «ιησουίτες της επιχειρηματικής πίστης», ήτοι οι του Harvard Business School κατά τον καθηγητή του Harvard Galbraith, και συγκεκριμένα ο γνωστός καθηγητής M. Porter, που εισήγαγε εν πολλοίς τον όρο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα και έννοιες όπως ανταγωνιστικότητα κτλ., θεωρούν, ότι επιτέλους έγινε καταπληπτό τι; Ότι το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα και πιο ειδικά το «ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των εθνών» ΔΕΝ είναι μόνο οι τιμές. Υπάρχουν πάρα πολλά άλλα. Ο Philip Kotler, θεωρητικός του marketing, έχει γράψη και αυτός βιβλίο, «Marketing of nations», όπου υποστηρίζει, ότι μπορούμε και είναι καλό να χρησιμοποιούμε τεχνικές μάρκετινγκ και για την «εθνική βιομηχανία». Οι τεχνικές μάρκετινγκ περιλαμβάνουν βέβαια ανάλυση SWOT, όπου κρίνουμε τις δυνάμεις-αδυναμίες-ευκαιρίες-απειλές, και ως ανταγωνιστικά πλεονέκτηματα λειτουργούν πολλά και διαφορετικά ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, είτε είναι αντικειμενικά είτε υποκειμενικά-ψυχολογικά.

Συγκεκριμένα, οι υποδομές είναι πάντοτε όχι μόνο ένα κίνητρο, αλλά ένα απαραίτητο κίνητρο. Ας σκεφτούμε απλώς μία χώρα χωρίς δημόσιο τηλεφωνικό δίκτυο, χωρίς λιμένες, οδικό δίκτυο, ή όπου όλα αυτά είναι υπερτιμολογημένα ή αφημένα στην αναρχία της αγοράς. Οι επενδύσεις απωθούνται, είναι πρόδηλο. Πάντως, η θεωρία των κινήτρων δεν επιτάσσει, ότι πρέπει να μειώνουμε τους μισθούς ως κόστη που δεν είναι, ότι πρέπει να καταστήσουμε χαμηλά τα δικαίωματα της εργατικής τάξης, κτλ. Η  συγγραφέας, πρώην καθηγήτρια και Πρύτανις Μ. Δελιβάνη έλεγε χαρακτηριστικά, ότι έτσι συγχέουμε την Οριακή Ρόπη προς Αποταμίευση(MPS), που είναι αυτό που συμβαίνει, με την Οριακή Ροπή προς Επένδυση(Marginal Propensity to Invest-MPI) και ότι η MPI αυξαίνει, όταν μειώνονται τα κέρδη. Το πρόβλημα είναι, λοιπόν, όταν η πολιτική θεωρία γίνεται δέουσα πολιτική για την κοινωνία.

Θα ήταν πιο έντιμο να πη κάποιος, ότι προωθεί τα συμφέροντα(όχι τα δίκαια) μίας τάξης που συμπαθεί ή έχει επιλέξη να εκπροσωπή ή όπου απευθύνεται ως πολιτικός ή ως συγγραφέας. Η δικαιοσύνη, η δεοντολογία είναι άλλες έννοιες, ‘οντολογικές’ και δεν πρέπει να συγχέωνται με τις εν λόγω μικροπρέπειες.

2) Αυτή η σκέψη μοιάζει υπερβολικά με κάτι που έλεγε ένας άλλος φορέας της «επιχειρηματικής πίστης», ο ευπαίδευτος Peter Drucker, κ των ουκ άνευ θεωρούμενος για τους ασχολούμενους με την οργάνωση και διοίκηση/διοικητική. Ο ίδιος, λοιπόν, που έχει γράψη ένα βιβλίο για την entrepreneurial society, ισχυριζόταν, ότι, εάν δεν προχωρήσουμε σε αυτήν την κοινωνία, που θα αυξήση θεαματικά την τεχνική και άρα την ατομική παραγωγικότητα, λόγω της γήρανσης κτλ., θα υπακούσουμε γενικώς σε εκείνο τον άτυπο ιστορικό κανόνα, ότι κάθε 100 χρόνια περνάμε από την προστασία της κοινωνίας από το σύστημα στην τέλεια επιχειρηματική ελευθερία που απευθύνεται βασικά στην απληστία και αθλιότητα των μεγαλοαστικών στρωμάτων της κοινωνίας(1776-1876:»ελευθερία», 1876-1976:»ασφάλεια» κοινωνική,1976:άνοδος νεοφιλελευθερισμού κτλ.) . Και εκείνος επίσης βλέπει το ασφαλιστικό ως χωλαίνον από αυτό το πρόβλημα, πρόβλημα που ο Rifkin εντοπίζει συνολικά ως ευρωενωσιακό και που προσβλέπει στην …μετανάστευσι, για να λυθή, αν και αυτή, λέει, λειτουργεί εξισωτικά προς τα κάτω για τις εργατικές τάξεις.

Αυτά τα λέμε, για να πούμε, ότι δεν είναι μία  πρωτοφανής «σκέψη του αέρα», αλλά έχει ένα προηγούμενο και άρα ένα ιδεολογικό βάθρο ορισμένο. Είναι σαφές, όμως, ότι οι οικονομίες των χωρών λειτουργούν ακριβώς ώστε να παρέχουν λύσεις στις πραγματικές (και όχι τεχνητές) ανάγκες των ανθρώπων. Τα ασφαλιστικά συστήματα ανταποκρίνονται ακριβώς σε αυτήν την δεοντολογία. Είναι δε σαφές, ότι εκτός της δια της βελτίωσης της τεχνικής, αύξησης της παραγωγικότητας, μπορούν άπειρα άλλα να γίνουν, προκειμένου να λυθούν τα ζητήματα αυτά. Το ασφαλιστικό πρόβλημα και οι τρόποι της απώλειας των χρημάτων των ασφαλιστικών ταμείων μας λένε πολλά για αυτά. Χρειάζεται να πούμε καν, ότι οι διοικήσεις των ασφ. ταμείων είναι αναξιόπιστες, ως μη-αιρετές; Χρειάζεται να πούμε, ότι πρέπει να απαγορευτή το «τζογάρισμα» των χρημάτων των ασφαλιστικών ταμείων σε βραχύβιες επενδύσεις στο/-α χρηματιστήριο/-α; Είναι προφανή και «τετριμμένα» όλα αυτά. Χρειάζεται να γίνη λόγος για την «διασπάθιση του δημοσίου χρήματος» και την κατασπατάληση σε περιοχές ανούσιες όλως; Το βέβαιον είναι, ότι πρέπει να λυθούν όλα αυτά από ανθρώπους ικανούς, δημόκλητους όντως και όχι δια ρουσφετολογημάτων ενδεών, πριν αποφασισθούν τέτοιους είδους ηθικά εγκλήματα, έστω με ένα μικρό άμεσο χρηματικό αντίκρισμα, όπως και το πρόσφατο της εκχώρησης κυριαρχίας του σώματος του «λαού» στην ΕΥΑΘ.

Και εδώ κανείς οφείλει να θυμηθή την εύλογη διαπίστωσι του Stiglitz, ότι στην πραγματικότητα ο ίδιος και ο Friedman(νεοφιλελεύθεροι γενικώς), διαφωνούν, διότι βλέπουν την πραγματικότητα μέσα από διαφορετικές αφετηριακές αρχές. Παραδείγματος χάριν, ο ένας μέσα από την παραπληνητικά ονομασθείσα «οικονομική ελευθερία», ενώ κάποιος άλλος μέσα από την αυτονόητη και δίκαιη πρόσβασι στα «αγαθά του Θεού» για όλους τους ανθρώπους και πολύ περισσότερο τους εργαζομένους και όχι …επενδύοντες και ιδιοκτήτες, μετόχους κτο με αυτά ή μέσα από το απλό πρόταγμα για ισότητα, δικαιοσύνη, κτλ.

Αυτές οι παρατηρήσεις είναι ειπωμένες ξανά σίγουρα κατά το γενικό πνεύμα. Βεβαίως, μπορούν να στηριχθούν -και το έχουμε και προσωπικά ξαναπράξη-, με πληθώρα στοιχείων, παραδειγμάτων χωρών κτλ. Όμως, η αλήθεια πρέπει να ακούγεται μέσα εις και από τον ορυμαγδό της προπαγάνδας αδιαλλείπτως και θεμελιούμενη οσημέραι και ισχυρότερα. Δεν υπάρχουν πολλές επιλογές. Ας ελπίσουμε, ότι θα έχουμε και εμείς την ευκαιρία να το πράξουμε  κάποτε, στο εγγύς ή όχι τόσο μέλλον, αυτό και με έντυπη έκδοσι, ώστε να μιλήση στο σχετικό κοινό κατά το δυνατό η αντιπαραβολή της τεκμηρίωσης, θεωρητικής, ηθικής, εμπειρικής. Οψόμεθα, λοιπόν… (Βεβαίως, υπάρχει ήδη μία θαυμάσια «βιβλιογραφία» και συγγραματογραφία.)

Υ.Γ. Για την νεώτερη εκδοχή του κειμένου, εδώ. 🙂