Archive for the ‘Ποίηση’ Category

«Επιμένω να διηγούμαι…» (Μ. Αναγνωστάκης)

20 Ιουνίου, 2014

AnagnostakisΕπιμένω να διηγούμαι και μάλιστα πολύ ωμά, πράγματα που τα ξέρετε όλοι

Που τα ’πα και τα ξανάπαν κι άλλοι πιο πριν πολύ καλύτερα από μένα

Πράγματα ανιαρά, που δεν κινούν πια διόλου το ενδιαφέρον σας

Όπως η δολοφονία της Σάρον Τέιτ π.χ. ή οι γάμοι της Τζάκυ ή το ψυγείο «Κελβινέιτορ»

(Μανόλης Αναγνωστάκης, από το «Αισθηματικό διήγημα»)

Πηγή: http://www.greek-language.gr/Resources/literature/tools/concordance/browse.html?cnd_id=2&text_id=101

«…Εν τω μέσω της νυκτός…» (Ποίηση Ι. Γρυπάρη)

4 Φεβρουαρίου, 2014

 Ioannis_Gryparis -Ιδού ο Νύμφιος έρχεται…

Πάσα στιγμή, που ζη την πάσα ημέρα,

την έγνοια την ανείκαστή μου, ω Πόθε,

πληθαίνοντας, μου κρυφολές: -Καρτέρα,

να ιδής, λιχνίζοντας στον ίσιο αγέρα,

πέρα τις πίκρες τη χαρά σου εδώθε!

(more…)

… «μόνο σταυρούς/σε μνήματα/καρφώνεις»…

22 Μαΐου, 2011

Είναι χαρακτηριστικό ότι αυτό το ποίημα ο θανών ποιητής ήθελε να το σκίσει… Σώθηκε με την παρέμβαση μιας φίλης του, που τον επισκέφτηκε, όπως διηγείτο ο ίδιος*…

«Αφιερωμένο εξαιρετικά» σε αυτούς που η ματαίωση στοίχειωνε διαχρονικά την ζωή τους… Με την ευχή να βρουν αυτό που ως το τέλος έψαχνε, έψαυε, ψηλαφούσε δηλ., αλλά και απωθούσε, ο ποιητής εδώ, και  που θα τους πληρώσει την Δίψα, δηλαδή σαν «ύδωρ αλλόμενον εις ζωήν αιώνιον»… **

(more…)

Ο Κλέων Παράσχος για τον πολύπλαγκτο, πολυπράγμονα, πολυσχιδή, πολύ εν γένει, monsieur Εμμανουήλ Ροΐδη

13 Σεπτεμβρίου, 2010

Υπάρχουν ορισμένα βιβλία που «πέφτουν στα χέρια» μας, εξ αίφνης, και μετά δεν σταματάμε να θαυμάζουμε τα διαμάντια που περιέχουν. Δεν είναι έτσι; Έτσι συνέβη με ένα βιβλίο του μετόχου μίας ορισμένης γενιάς του ’30 Γ. Χατζίνη που προβαίνει σε κριτικές του έργου και του χαρακτήρα διαφόρων προσώπων της ελληνικής λογοτεχνίας και ποίησης. Ένα από τα πρόσωπα αυτά είναι ο Κλέων Παράσχος, ο ποιητής, ο μεταφραστής(π.χ. των δοκιμίων του Mονταίνιου –Michel de Montaigne), ο κριτικός και δοκιμιογράφος. Ο Κλέων Παράσχος έχει γράψει και εκδώσει ένα δίτομο βιβλίο για τον Εμμανουήλ Ροΐδη, τον σκώπτη και είρωνα εκείνο συγγραφέα της Πάπισσας Ιωάννας -το μόνο πεζό του, αν δεν απατώμαι, που εκδόθηκε.

Ιδιαίτερα φωτίζει την προσωπικότητα του Ροΐδη, του τόσο γραμματικώς καλλιεργημένου μα τόσο, σχεδόν «απελπιστικά», άνευ πλούτου ψυχικού, «καρδιακού». Δεύτερον, αμφότεροι φωτίζουν το γιατί δεν έγραψε ποτέ, όπως το συνηθίζουν οι λογοτέχνες, για κάποιον προσωπικό του «έρωτα». Τρίτον, φωτίζεται κάτι αναφορικά με τα δογματικά σκώμματα, ας τα πούμε τώρα «αντιχριστιανικά» συμβατικά, πώς είναι καταπληκτικά αντιδυτικά, δηλαδή είναι ακριβώς κατά του Δυτικού Χριστιανισμού, θα μπορούσαμε να τα αποκαλέσουμε και αντιαιρετικά σχεδόν. Ο Ροΐδης αυτό δεν το ξέρει. Δεν θέλει να το ξέρη. Ο σκωπτικός του οίστρος τρέφεται από την άγνοια, που είναι, όμως, θάνατος της ψυχής, πριν, νυν και αεί…

Θα παραθέσουμε εδώ τα τρία αποσπάσματα σε απλή αλληλουχία και με ορισμένα απλά, επεξηγητικά κάπως, σχόλια. Βεβαίως και υποστηριζόμαστε από τις εξόχως καλές προθέσεις του Παράσχου, ενός ανθρώπου βαθέως αισθηματικού και ειλικρινούς, «ρομαντικού» οπωσδήποτε*… Που προσπαθεί να μιλήση και για τις αρετές που βλέπει με όση αντικειμενικότητα του επιτρέπει η θέλησή του αυτή…

(more…)

Στιχουργικές παρεκβάσεις(18):»Τα περαστ-ρ-ικά», του «Φώτανδρου του Έλληνος»

18 Αυγούστου, 2010

Ναι, είναι η φύση που, το έχουμε ξαναπεί, (είναι σαν να) εκφράζει πολλά πράγματα· αυτό το ήξεραν εξαιρετικά οι Πατέρες (δείτε π.χ. τον Φυσιολόγο). Αίφνης, μετά από μία προσευχή, συμβαίνει κάτι που σου θυμίζει τον γέροντα Ιάκωβο τον Τσαλίκη που έλεγε στον Όσιο Δαυίδ, στο μοναστήρι του οποίου ήταν ηγούμενος, «να μπουμπουνίσεις, Όσιε μου, εκεί που θα πάμε, μην με προσβάλεις». 🙂

Το έλεγε, βέβαια, σε περιπτώσεις που του ζητούσαν να κάνει προσευχή για ανομβρία, για αυχμηρές καιρικές συνθήκες, για ξηρασία, καταστροφική στα άκρα στις τέτοιες κοινωνίες, και αυτός πάντα την έκανε δι’ ευχών του Αγίου… Ο Όσιος πάντοτε «μπουμπούνιζε»· έτσι και εδώ: το χέρι του Θεού μοιάζει να είναι και επί τούτου πίσω από τουλάχιστον ορισμένες καιρικές συνθήκες, που μοιάζουν να σε παραστέκουν. Οι αγέρηδες του χινοπώρου με την πανέμορφή τους και μυστηριώδη χαρμολύπη, και εδώ τα αστέρια, τα φύλλα, οι πεταλούδες, που μοιάζουν σαν να έρχονται για να γλυκάνουν τον, κάποιον, πόνο μίας στενόχωρης κατάστασης, και να αισθητοποιήσουν την ελπίδα…

(more…)

Στιχουργικές παρεκβάσεις(16):»Ένα βρεγμένο γέρικο κούτσ-ερώ», του «Φώτανδρου του Έλληνος»

8 Αυγούστου, 2010

Είναι άραγε η ένταση του, ενός αισθήματος αξιόπιστο κριτήριο της αυθεντικότητάς του και της καλής προέλευσής του; Είναι το περιεχόμενό του, το ήθος του, ένα μεγαλείο που εγκλείει και φέρει στην ψυχή;

Ναι, όλα αυτά, ίσως, περιλαμβάνονται· αλλά, όταν κάτι σβύνει σαν τα εαρινά άνθη -ή σαν τα μαραμένα νούφαρα-, που σήμερα ντύνονται βασιλικά και αύριον εις κλίβανον βάλλονται, τότε, άραγε, έχει πολλή αξία…; Ή, άραγε, θα μπορούσε να  έχει μία άλλη λειτουργικότητα, μυστηριώδη σαν ένα γοτθικό ναό…;

(more…)

Στιχουργικές παρεκβάσεις(15):»Λευκάδα-νέκταρ», Φώτανδρου του Έλληνος

29 Ιουλίου, 2010

Υπήρξε ένας βασιληάς παληά, ο «στωικός» Μάρκος Αυρήλιος, ο οποίος ήταν κάτι σαν ενσάρκωση του βασιληά-φιλόσοφου του Πλάτωνα- μόνο που δεν «εφιλοσόφει δια πράξεων», όπως έλεγε ο Πλούταρχος για τον Μεγαλέξαντρο. Αυτός, λοιπόν, έγραφε κάτι πολύ ενδιαφέρον, που θύμιζε κάποιος συγγραφέας σε ένα παληό βιβλίο· η ζωή, έλεγε ο Μάρκος Αυρήλιος, αν δεν απατώμαστε στα «Εις εαυτόν», αξίζει να «ζηθή» για ένα λόγο και μόνο, ώστε να κρατήσουμε την ψυχή καθαρή.Λέξεις και νοήματα που ο «πρακτικός άνθρωπος» και κατεξοχήν ο αστός θέλει να αγνοή μέσα στην «ψευδή συνείδησή» του και την ολέθρια για αυτόν, και κατ’ εξοχήν Δυτική, χρησιμοθηρία του.

Αυτά εύχεται πολλάκις ο (εσθλός ή και γλυκύς) εξερευνητικός διαβάτης και περιηγητής, εγχριστωμένος ή όχι και τόσο, σε πρόσωπα που συναντά μέσα στις φυλλωσιές, μέσα στον φλοίσβο και το σχεδόν εμμελές κελάρυσμα των ρείθρων και των, αενάως νεόντων, υδάτων· η επαφή με μία τέτοια φύση, γεμάτη από σημασία και συμβολισμό από χέρι έλλογου Όντος, είτε πρόκειται για ένα χρυσό θερινό λειμώνα και αγρό είτε για θρόισμα χινοπωρινό είτε για ένα χειμωνανθό, πάντα «εγκαρδιώνει«…

(more…)

Στιχουργικές παρεκβάσεις(14): «Κατά φαντασίαν λουλούδι», του «Φώτανδρου του Έλληνος»

17 Ιουλίου, 2010

Δεύτερο, κατά συρροήν, στιχούργημα του φίλου μας του «Φώτανδρου του Έλληνος» που θα σας παρουσιάσουμε.  Μας μιλάει για ένα κατά φαντασίαν αγαπητικό λουλούδι το οποίο προκαλεί ένα κάποιο άνθισμα στην ψυχή. Το λουλούδι αυτό είναι σύμφυτο με περιστάσεις βροχερές, όμως·

"Τα δάκρυα θα ρέουνε πολλά σ’ένα ποτάμι..."

περιστάσεις σκούρες που παράγουν μακρυά ποτάμια δακρύων, τα οποία αφήνουν «άηχες ιαχές».  Άραγε, όμως, είναι ιαχές ματαιοσχολίας αυτές; Είναι λυσιτελείς; Ή μήπως είναι, απλώς, καλές ή αναγκαίες;

(more…)

Στιχουργικές παρεκβάσεις(13): «Φύσης έρως», του «Φώτανδρου του Έλληνος»

13 Ιουλίου, 2010

Ένα ακόμη στιχούργημα του Φώτανδρου για την φύση. Όταν το βλέμμα πέφτει, λοιπόν, στα δέντρα, στα φρούτα, στα πλασματάκια που αίφνης κάνουν την εμφάνισή τους, υπάρχει κάτι σαν μία μικρή μέθεξη. Για εμάς τους Χριστιανούς, θα μπορούσαμε να θυμήσουμε το παράδειγμα τόσων Αγίων που έβρισκαν συχνότατα χρόνο, προκειμένου να περπατήσουν στην φύση «κατάφορτοι δέος και συγκίνηση», σκεπτόμενοι, ότι όσο υπάρχει η φύση άθικτη σε κάποιο βαθμό τόσο ο άνθρωπος θα αίρεται σε αληθινή δοξολογία προς τον αληθινό Θεό…

Αλλά πώς μπορεί να ξεχάση κανείς ακόμη και τα του Βολταίρου που παρά το ότι ο Άγ. Αθανάσιος ο Πάριος τον αποκάλεσε, σε υπερθετικό βαθμό, «ρυπαρώτατο, αλογώτατο, και χοιροειδέστατο», θεωρούσε, ότι και μόνο από την Φύση, θα μπορούσαμε να εννοήσουμε την ύπαρξη του Θεού, και έτσι δεν χρειάζονταν οι θεωρίες του Καθολικισμού -και σε αυτό το πλαίσιο είπε το περιβόητο περί «επινόησης του Θεού». Βεβαίως, ο ρομαντισμός, ως ρεύμα της Ευρώπης, ανήγαγε τον συναισθηματισμό αυτό προς την φύση σε ένα τελείως άλλο επίπεδο. Και εδώ, άλλωστε, μπορεί κανείς να δη το πώς τεκμαίρεται η κατάταξη του Ρουσσώ στους αντιδιαφωτιστές……

(more…)

Στιχουργικές παρεκβάσεις(12):»Αναίμ(ε)ιλη ρουτίνα», του «Φώτανδρου του Έλληνος»

3 Ιουλίου, 2010

Η ρουτίνα δεν είναι κάτι κακό απαραίτητα. Αλλά η ρουτίνα καθίσταται κακό, όταν είναι κατάστικτη μόνο από «έγνοιες μικρές και λύπες». Μέσα, όμως, και σε αυτήν την στάσιμη κατάσταση, πολλάκις υπάρχουν και ελλάμψεις· φωτεινές και έγχρωμες έντονα, φέρνουν την προσδοκία ή κάτι σαν θύμηση μίας άλλης ζωής, που μας κάνει ασυμβίβαστους με το παρόν… Βεβαίως, δεν είναι ιδεαλισμός· αυτή η ζωή υπάρχει όσο και η νοσταλγία αυτής. Ομολογουμένως, τέλος, η παραβολή με το πλοίο και τους ποντικούς θυμίζει μία παληά, ιδιαίτερα μυστηριώδικη ταινία*…

(more…)