Έρωτας και «εκδικητικό πορνό»

by

combine_images (14)Η στήλη είχε τη μεγάλη χαρά να παρουσιάσει πρόσφατα ενώπιον φοιτητικού κοινού το θέμα «Αγάπη, έρωτας και γάμος». Οι τρεις αυτές έννοιες είναι αναμφισβήτητα πολύ σημαντικές, κορυφαίες για την πίστη μας, όπως και τη ζωή μας. Η αγάπη, ως φιλευσπλαχνία κατά τους Πατέρες της Εκκλησίας, είναι η κύρια ενέργεια του Θεού. Ο Θεός, κατ’ αυτήν την έννοια, είναι αγάπη, όπως μας βεβαιώνει ο άγιος Ιωάννης ο Ευαγγελιστής, κάτι που σημαίνει, όπως γράφει ο Απόστολος, ότι «δεν ζηλεύει, δε ζητάει τα δικά του, δεν βάζει κακές σκέψεις για τους άλλους,, δεν υπερηφανεύεται» (Α’ Κορ. 13:4-13:7). Δυστυχώς, σήμερα λέγοντας κανείς αγάπη εννοεί κάτι ξεθυμασμένο, κάτι που απομένει ίσως μετά από δεκαετίες γάμου, ένα αίσθημα ρηχό, αδύναμο, που ελάχιστα συγκινεί ή κινητοποιεί. Ο π. Φιλόθεος Φάρος εύστοχα ωστόσο είχε τονίσει σε βιβλίο του ότι η αγάπη  για την οποία μίλησε ο Χριστός είναι ένα «θανάσιμο πάθος», δηλαδή ένα «απαθές» (με την έννοια ότι δεν τυραννάει τον άνθρωπο αλλά μεταμορφώνει την ελευθερία του) πάθος το οποίο ώθησε τον ίδιο το Θεό να υποστεί κένωση, άκρα ταπείνωση, εκούσιο πάθος, προδοσία, σταύρωση. Ο έρωτας υπήρξε μερικές φορές εναλλακτικός τρόπος έκφρασης του ίδιου βιώματος, από την εποχή των μεγάλων Ορθόδοξων μυστικών όπως ο κορυφαίος θεολόγος μας Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης. Τι γίνεται όμως με το διαφυλικό έρωτα και με το γάμο;

Τα θέματα αυτά υπέστησαν μεγάλες ταλαιπωρίες, ιδιαίτερα στη χώρα μας, από κακές θεολογικές θεωρήσεις. Υπήρξαν εκείνοι που είπαν σε ανθρώπους που περίμεναν να τους ακούσουν σαν τον «ζώντα λόγο του Θεού» ότι δεν υπάρχει θεολογικά ανθρώπινος έρωτας και αυτός που υπάρχει μέσα στο γάμο είναι «έννομος πορνεία». Άλλοι, επηρεασμένοι σφόδρα από τον Αυγουστίνο και διάφορες κακόδοξες μορφές της δυτικής θεολογίας, έφτασαν να ταυτίσουν το σκοπό του γάμου με την απόκτηση τέκνων, μάλιστα πολλών! Η ορθόδοξη θεολογία, ωστόσο, δεν έχει καμία σχέση με όλα αυτά. Ο Απόστολος είχε γράψει ότι «το μυστήριον τούτο μέγα εστί εγώ δε λέγω εις Χριστόν και εις την Έκκλησίαν» (Εφ. 5,32). Ποιο είναι αυτό το μυστήριο για το οποίο εδώ γίνεται λόγος; Μας το εξηγεί ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: «Το μυστήριο αυτό είναι μεγάλο. Γιατί; Πες μου. Διότι ενώ η κόπέλα περνούσε το χρόνο της στο δωμάτιό της και δεν είχε δει ποτέ το γαμπρό, τώρα από την πρώτη μέρα του έχει τέτοια στοργή και πόθο ως δικό της σώμα (…)
Αυτά όλα εννοούσε ο Παύλος (…) γνωρίζοντας ότι δεν είναι αυτό το πράγμα ανθρώπινο, αλλά ο Θεός εγκατέσπειρε στους ανθρώπους αυτούς τους έρωτες»
.  Μια από τις πρώτες ευχές προς μελλονύμφους είναι αυτή του Ιγνάτιου Θεοφόρου, που εύχεται σε ομιλία του να μείνουν «ηνωμένοι πίστει τε και αγάπη φυσική και πνευματική». Πραγματικά στην ορθόδοξη θεολογία ο έρωτας, η ερωτική αγάπη καταξιώνεται από τους μεγάλους Πατέρες της Ανατολής πλήρως, σε όλες τις διαστάσεις της και αποτελεί τον κύριο λόγο και σκοπό του γάμου. Ο πνευματικός έρωτας του πρώτου γάμου, όπως αναπτύσσει ο π. Ιωάννης Μέγιεντορφ σε σχετικό βιβλίο του, μάλιστα διαρκεί στην αιωνιότητα.

Το πράγμα αλλάζει όμως όταν υπάρχει διαστροφή επί το ατομιστικό και εξουσιαστικό. Τότε ο έρωτας διαστρέφεται σε κυριαρχία, σαδισμό, εφήμερη εγωκεντρική χρήση, ανταγωνισμό και κυνισμό, κάτι που άλλωστε αντιστοιχεί πλήρως στο κοινωνικό σύστημα που ζούμε. Μια τέτοια περίπτωση είναι αυτή του ραδιοφωνικού παραγωγού Στ. Παναγιωτόπουλου, που δημοσίευε προσωπικές στιγμές με συντρόφους του στο Διαδίκτυο, προς καύχηση ίσως ή απλώς από «βίτσιο». Δυστυχώς, ώσπου να φτάσουμε στην ορθόδοξη θεώρηση του έρωτα ο δρόμος είναι πολύ μακρύς…

Αναδημοσιεύεται από το φύλλο 1092 της εφ. «Χριστιανική» (κυκλοφορίας 23/12/2021).

Ετικέτες: , , , , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.


Αρέσει σε %d bloggers: