Ο λαός του Θεού και η «επίσημη Εκκλησία»

by

Ακούμε πολλές φορές από θεσμικά εκκλησιαστικά πρόσωπα τα εξής: «Η Εκκλησία έτσι κι έτσι», η «Επίσημη Εκκλησία αυτό και το άλλο». Αφήνοντας εδώ κατά μέρος το τι διακηρύσσεται σε αυτά τα πλαίσια, ως Εκκλησία λογίζεται κοντολογίς οι 82 Μητροπολίτες της χώρας μας, ο ανώτερος Κλήρος, η Ιεραρχία και η κατ΄ αυτή την έννοια «Εκκλησία» έχει όχι απλώς αυθεντία, αλλά μάλλον το μονοπώλιο της αλήθειας. Δυστυχώς, τα πράγματα, σύμφωνα με την Ορθόδοξη θεολογία τουλάχιστον, δεν είναι καθόλου έτσι.

Σε αυτήν, Εκκλησία (<εκ+καλώ) είναι ο «λαός του Θεού, το έθνος άγιον, το βασίλειον ιεράτευμα». Έτσι, οι κληρικοί, από τους Αναγνώστες μέχρι τους Αρχιεπισκόπους και τους Πατριάρχες είναι μέρος του λαού του Θεού. Επίσης, στην Ορθόδοξη Εκκλησία, αυθεντία -και πάλι όχι απόλυτη, εφόσον δύναται να εκφράζει και προσωπικές γνώμες- έχει ο Άγιος (κατ’ επέκταση και η εκκλησιαστική Σύνοδος στην οποία συμμετέχει). Διοικητικά, ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος προέκρινε την επιστροφή στην εκκλησιαστική διοίκηση του Απ. Πέτρου, όπου λαμβάνονταν οι αποφάσεις από όλο το λαϊκό εκκλησιαστικό σώμα, κάτι που ο θεολόγος Νικόλαος Μπουγάτσος αποκαλούσε «υπερδημοκρατία: «Δες αυτόν [τον Απόστολο Πέτρο] πώς κάνει τα πάντα με την κοινή γνώμη όλων. Τίποτα σαν αφέντης, τίποτα σαν άρχοντας… «Άνδρες, λέει, αδελφοί». Εάν ο Κύριος κάλεσε αυτούς αδελφούς, πολύ περισσότερο αυτός.(..)Κανένας εκεί δεν διαφέρει σε τίποτα, ούτε ο άνδρας ούτε η γυναίκα» (PG, 60, 36).



Συμπερασματικά, οι παρόμοιες θεώρησεις δεν είναι ορθόδοξες, αλλά βατικάνειες και παπικές, θυμίζοντας μάλιστα τη δυσάρεστη εξέλιξη του Ρωμαιοκαθολικού δόγματος μετά την Α’ Βατικανή Σύνοδο (1869-1970), όπου καθιερώθηκε το αλάθητο (δογματικά) του Πάπα, όταν κηρύττει από καθέδρας.

Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος, στο βιβλίο του «Συνάντηση με το Μυστήριο: Μια σύγχρονη ανάγνωση της Ορθοδοξίας» (εκδ. Ακρίτας, β’ έκδοση, 2012), γράφει σχετικά τα εξής:
«…στην Ορθόδοξη Εκκλησία, η θεολογία θεωρείται δωρεά. (…) Επιπλέον, κατά παρόμοιο τρόπο δεν αποτελεί αυθαίρετη έκφραση προσωπικής γνώμης. Πράγματι, η θεολογία είναι αδύνατον να αρθρωθεί έξω από τη ζωντανή συνέχεια της παραδόσεως. Και πάλι, δεν είναι απλώς το συμπέρασμα αυθεντικών δηλώσεων, οι οποίες δημόσια προβάλλονται και δογματικά επιβάλλονται από τη θεσμική Εκκλησία. Η θεολογία δε θα μπορούσε ποτέ να εκληφθεί ως αλάθητη διακήρυξη μεμονωμένου ατόμου ή συλλογικής πηγής. Πηγάζει πάντοτε, προκύπτει και ερμηνεύεται εντός της εμπειρίας ολόκληρης της κοινότητας» (σελ. 55-56).

Αλλά ας θυμηθούμε και ορισμένα στοιχεία από την εκκλησιαστική μας ιστορία: στην Παλαιά Διαθήκη, έχουμε τη διήγηση της Δίκαιης Σωσάννας, όπου δύο πρεσβύτεροι και Κριτές, επειδή η ίδια δεν υπέκυψε στις επιθυμίες μοιχείας αυτών, την συκοφάντησαν για μοιχεία και καταδίκασαν σε θάνατο. Ο Δανιήλ, ένας απλός νέος που όμως εμπνεόταν από το Θεό και αναδείχθηκε επομένως Προφήτης, σε μια τέτοια στιγμή κραύγασε τα εξής: «Μα είστε στα καλά σας Ισραηλίτες; Καταδικάσατε σε θάνατο μια Ισραηλίτισσα χωρίς ανάκριση και χωρίς να αποδειχθεί η αλήθεια; Γυρίστε πίσω στα δικαστήρια, ψέματα είπαν αυτοί εναντίον της». Γνωστή είναι η διήγηση των Ευαγγελίων για τη στάση θρησκευτικών καθοδηγητών, γραμματέων και αρχιερέων κατά τη ζωή, δίκη και σταύρωση του Χριστού. Γνωστή επίσης και η στάση του αγίου Μάξιμου του Γραικού (1470-1556), ο οποίος βρέθηκε απέναντι όχι μόνο στους βογιάρους και το Ρώσο Αυτοκράτορα, αλλά και τη ρωσική εκκλησιαστική διοίκηση, που μαζί τον καταδίκασασαν σε βασανιστήρια και φυλακίσεις πολυετείς, ενώ αυτός θύμιζε χαρακτηριστικά την όνο του Βαλαάμ.

Με αφορμή τις μέρες αυτές του αγίου 12ημέρου, ας θυμηθούμε όλοι, πιστοί αλλά και άπιστοι, ότι η αυθεντικότητα της χριστιανικής μαρτυρίας δεν εξαρτάται από τη θεσμική ιδιότητα αλλά από τη χαρισματική κατάσταση.

Η στήλη σας εύχεται Καλά Χριστούγεννα!

Αναδημοσιεύεται από το φ. 1070 της εφ. Χριστιανική.

Ετικέτες: , , , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.


Αρέσει σε %d bloggers: