Πατριώτης ή προδότης

by

Έχουμε κι άλλες φορές αναφερθεί από αυτή τη στήλη στον μεγάλο λογοτέχνη αλλά και πραγματικό άνθρωπο των γραμμάτων και τεχνών και διανοούμενο Γιώργο Θεοτοκά (1905-1966). Ο Θεοτοκάς ήταν μια από τις λίγες φωνές ανθρώπων της διανόησης που εκπροσωπούσε με πολύ αυθεντικό τρόπο τόσο την ελληνική παράδοση, όσο και την Ορθόδοξη πίστη. Την ελληνική παράδοση την εκπροσωπούσε ως γενάρχης ουσιαστικά της Γενιάς του ’30 (παρά την ανάδειξη αργότερα του Γ. Κατσίμπαλη), εκδίδοντας σε εξαιρετικά νεανική ηλικία το «Ελεύθερο Πνεύμα» (1929). Την Ορθόδοξη σκέψη μπορούμε να πούμε πως εκπροσωπούσε επίσης, εφόσον ο ίδιος ήταν, από ένα σημείο και μετά συνειδητό μέλος της Εκκλησίας. Εκτεταμένα για την προσωπική πίστη του μίλησε στο βιβλίο του «Ταξίδι στη Μέση Ανατολή και στο Άγιο Όρος» (Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 1995). Ο Θεοτοκάς ήταν κοντολογίς ένας έντιμος Ορθόδοξος Έλληνας πατριώτης και άνθρωπος των γραμμάτων.

Κατά τη γνώμη της στήλης, για όποιον θέλει να ασχοληθεί σοβαρά με τις σχέσεις (Διοικούσας ειδικά) Εκκλησίας –Έθνους, τα δοκίμια που έχει εκδώσει υπό τον τίτλο «Η Ορθοδοξία στον καιρό μας» (Εκδόσεις των Φίλων, 1975) έχουν εξαιρετική αξία να διαβαστούν.

Το θέμα του σημερινού άρθρου είναι η δήλωση Ορθόδοξου Μητροπολίτη, του Πανιερώτατου κ. Νεόφυτου, σε απάντηση σχετικά με την περιβόητη Συμφωνία των Πρεσπών, όπου δήλωσε τα ακόλουθα:

«Ο λαός θα πρέπει πρωτίστως να σταματήσει να βλέπει και να διακρίνει τους πολιτικούς σε δεξιούς και αριστερούς. Αυτό το παραμύθι τελείωσε. Τώρα πλέον πρέπει να διακρίνει τους πολιτικούς του σε πατριώτες και προδότες. Και οι επίσκοποι θα πρέπει να τολμήσουν να τοποθετηθούν. Τώρα, αν υπάρξουν και μερικοί επίσκοποι που τοποθετηθούν από την πλευρά των προδοτών, ας τους δώσουμε χρόνο να ανανήψουν». Το απόλυτο Ορθόδοξο κριτήριο επομένως της διάκρισης των πολιτικών αρχόντων, σύμφωνα με τον Μητροπολίτη Μόρφου, είναι η διάκριση τους σε … «πατριώτες ή προδότες». Λυδία λίθος μάλιστα είναι η Συμφωνία των Πρεσπών.

Η στήλη είχε πάρει αρνητική θέση έναντι της Συμφωνίας αυτής. Αλλά το ζήτημα δεν είναι αυτό. Το ζήτημα είναι ποια Ορθόδοξη θεολογία είναι αυτή που υπαγορεύει τέτοιες τοποθετήσεις, οι οποίες βάσει της δισχιλιόχρονης Πατερικής παράδοσης σε κοινωνικοπολιτικά ζητήματα δε μοιάζουν απλώς εσφαλμένες αλλά εντελώς, εντελώς αυθαίρετες. Επίσης, για να μην περιορίσουμε το ζήτημα σε λόγους ενός ορισμένου θεσμικού εκκλησιαστικού προσώπου, τέτοιες απόψεις γενικότερα κηρύττονται ως «συμβατική σοφία».

Ο μεγάλος Θεοτοκάς, έχοντας ο ίδιος αντιμετωπίσει παρόμοιες αντιλήψεις στην εποχή του, 60 και 70 χρόνια πριν, έγραφε, μάλιστα για το Κυπριακό τα εξής: «…υπήρξε μια ιστορική περίοδος όπου ο Ελληνικός Λαός ήταν υποδουλωμένος και όπου η [ενν.: Διοικούσα] Εκκλησία αποτελούσε τη μόνη οργανωμένη έκφραση της εθνικής υπάρξεως και του πόθου του της ελευθερίας. Ο κλήρος κράτησε τότε υψηλά τη σημαία των εθνικών δικαίων και αγωνίσθηκε με θαυμαστήν αυταπάρνηση για την αποκατάσταση του Ελληνισμού. Γνωρίζομε όλοι αυτή την παράδοση και τη σεβόμαστε ως ένα μέρος της νεώτερης εθνικής μας Ιστορίας. Αλλά οι ιστορικές και κοινωνικές συνθήκες έχουν μεταβληθεί ριζικά.

Τα εθνικά ζητήματα τα χειρίζεται η Πολιτεία με τα υπεύθυνα όργανά της. Η κοινωνία μας έχει ανάγκη από μια Εκκλησία με όσο το δυνατό περισσότερη παιδεία και προσήλωση στην πνευματική και ηθική διδασκαλία του Ευαγγελίου και σε έργα φιλαλληλίας και κοινωνικού πολιτισμού. Κακίστη υπηρεσία της προσφέρουν όσοι επιδιώκουν να την παρασύρουν έξω από τον καθαρά χριστιανικό προορισμό της».

Και αλλού: «Το ιδανικό μου θα είταν, από εδώ και πέρα, ένας ο ρ θ ό δ ο ξ ο ς α ν θ ρ ω π ι σ μ ό ς…». Είθε…

 

Ετικέτες: , , , , , , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.


Αρέσει σε %d bloggers: