Ο νεομυθικισμός

by

bauerbauerdocΠριν από αρκετά χρόνια (κοντά 45 πλέον), η γνωστή για τα φεμινιστικά της έργα αλλά και για τις υπαρξιστικές και μαρξιστικές της ιδέες σημαντική συγγραφέας Σιμόν ντε Μπωβουάρ, διατύπωνε μια ενδιαφέρουσα σκέψη:
«Σήμερα ακόμα υπάρχει μια χριστιανική σκέψη, η οποία δηλώνει ότι προέρχεται από το Θεό, ενώ στόχο έχει να δικαιώσει την εκμετάλλευση ανθρώπου από τον άνθρωπο. (…) Όμως ο Xριστιανισμός έγινε μια διφορούμενη διδασκαλία: θεωρώντας ότι κάθε άνθρωπος είναι δημιούργημα του Θεού, ορισμένοι Xριστιανοί ρίχνουν το βάρος στην αξιοπρέπεια καθενός και στη βασική ισότητα όλων· αρνούνται ότι ο Θεός αποτελεί ιδιοκτησία των ισχυρών αυτού του κόσμου»
(«H σκέψη της δεξιάς σήμερα», 1974).

Η συγγραφέας έγραφε επίσης ότι οι «μετοχές του Θεού έχουν πέσει σημαντικά» σε ό,τι αφορά τους καθεστωτικούς συγγραφείς που θέλουν να τον μεταχειριστούν -κακοπροαίρετα και υστερόβουλα και όχι «πλανώμενοι καλή τη πίστει»- ως στυλοβάτη του κοινωνικού κατεστημένου. Αυτή την πραγματικότητα απεικόνιζε και ο γνωστός Γάλλος συγγραφέας Ζαν-Φρανσουά Ρεβέλ στο περίφημο βιβλίο του του 1972 υπό τον τίτλο «Ούτε Μαρξ ούτε Ιησούς». Ο Ρεβέλ, ο οποίος ήτανε Σοσιαλιστής στα νιάτα του, αργότερα έγινε πρώιμος θεωρητικός του αμερικανισμού, της παγκοσμιοποίησης, του «φονταμενταλισμού των αγορών». Το βιβλίο του Ρεβέλ είναι χαρακτηριστικό της τάσης εκείνης που προσεγγίζει την αστική τάξη εν τη γενέσει της, όταν δε χρησιμοποιούσε την «παραδοσιακή θρησκεία» για τις κεφαλαιοκρατικές επιδιώξεις της.

Αυτή την πρώιμη αστική τάξη (και συγκεκριμένα τον βαρώνο Χόλμπαχ, στα βιβλία και τα σαλόνια του οποίου υποστηρίχτηκαν αρχικά παρόμοιες ιδέες, τον 18ο αιώνα) έρχεται όμως να μας θυμίσει μεταξύ άλλων και η εφημερίδα Documento” με μια σειρά ενθέτων που ονομάζει «Τα Αιρετικά». Στη …Χριστουγεννιάτικη έκδοσή της, η εφημερίδα αυτή περιλάμβανε συγκεκριμένα το 6ο τεύχος της σειράς αυτής, που ετιτλοφορείτο «Ιησούς Χριστός: 10+6 σημεία-ερωτήματα: Μυθική κατασκευή ή ιστορικό πρόσωπο».

Σε αυτό το τεύχος λοιπόν αναλύεται και παρουσιάζεται ένα μάλλον θνησιγενές ρεύμα υποστήριξης της ανιστορικότητας του Ιησού, δηλαδή αμφισβήτησης της ιστορικής ύπαρξής του Χριστού, που ονομάζεται «μυθι(κι)σμός» και που αναπτύχθηκε και υποστηρίχθηκε στη σοβαρότερή του μορφή από τον Γερμανό «άθεο θεολόγο» Μπρούνο Μπάουερ (1809-1882). Ο Μπάουερ, ο οποίος είχε κριτικάρει παλαιότερες προσπάθειες αμφισβήτησης της ιστορικότητας των Ευαγγελίων, όπως αυτή του Ντέιβιντ Στράους, προσπάθησε να αναγάγει τη διδασκαλία του Χριστιανισμού σε επιρροές από τον Φίλωνα και τον στωϊκό Σενέκα.

Ο Μπάουερ υπήρξε «επιβλέπων καθηγητής» της διδακτορικής διατριβής του Καρλ Μαρξ και τον επηρέασε στην αρχική του φάση στα πλαίσια του «νέου εγελιανισμού» τον οποίο πρέσβευε. Αργότερα ο Μαρξ αποκήρυξε τις ιδέες του Μπαόυερ, όπως και του (θεωρούμενου ως δασκάλου του) Λ. Φόυερμπαχ.  Η πρoσέγγιση του Μπάουερ θεωρήθηκε μάλλον επιφανειακή (αν και αξιοσημείωτη από μια άποψη)  και από τον Φρ. Ένγκελς, ο οποίος -αν και αθεϊστής, ως γνωστόν- έγραψε τα ακόλουθα σε άρθρο για τη θεωρία του πάνω στο Χριστιανισμό:
«Μια θρησκεία, που υπέταξε την παγκόσμια Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και κυριάρχησε και με το παραπάνω στο μεγαλύτερο μέρος της πολιτισμένης ανθρωπότητας για 1800 χρόνια δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί απλώς με το χαρακτηρισμό της ως «μια ανοησία ανακατεμένη με απάτες».
(Ο Μπρούνο Μπάουερ και ο πρώτος Χριστιανισμός, 1882)

Στις μέρες μας, η θεωρία του μυθικισμού, ως επιστημονική θεωρία πάντα, δεν υποστηρίζεται (σχεδόν) από κανένα από τους λογίους της Καινής Διαθήκης. Υποστηρίζεται δε κυρίως από «αρχαιολατρικούς», «ελληνολατρικούς» κύκλους με εμφανή την επιρροή τους από την ενάντια στο χριστιανισμό εθνικοσοσιαλιστική σκέψη. Βεβαίως κάθε εφημερίδα καλώς δημοσιεύει θεωρίες κριτικής του Χριστιανισμού –ουδεμία αντίρρηση ως εκεί- αλλά οι συνοδευτικοί διθυραμβικοί τίτλοι απέχουν πάρα με πάρα πολύ από την πραγματικότητα.

Ετικέτες: , , , , ,

3 Σχόλια to “Ο νεομυθικισμός”

  1. saifer Says:

    Ακόμα στον Μπάουερ είσαι; Ο Μυθικισμός είναι ένα ολοζώντανο ρεύμα αμφισβήτησης της ιστορικότητας του Ιησού που εισέρχεται δυναμικά στην ακαδημαϊκή κοινότητα τα τελευταία χρόνια, όπως ακριβώς εισήλθε ο Βιβλικός Μινιμαλισμός (για την ανυπαρξία των προσώπων της Π. Διαθήκης) πριν από 30-40 χρόνια.
    Υπάρχουν δεκάδες καθηγητές και αξιόλογοι καθηγητές ανά τον κόσμο που γράφουν για αυτό το θέμα. Η δε απόπειρα να αποδοθεί σε «αρχαιολατρικούς» κύκλους το κέντρο βάρους ενός παγκοσμίων διαστάσεων ερευνητικού πεδίου είναι γελοία. Ακόμα πιο γελοία είναι η κατηγορίας περί εθνικοσοσιαλισμού. Δεν ξέρω αν διάβασες το τεύχος αλλά η Χρυσή Αυγή (με την οποία συνεργάζονται αρκετοί μητροπολίτες της Ελλαδικής Εκκλησίας) πήγε να ακυρώσει το συνέδριό τους, η δε ομάδα των Ελλήνων Μυθικιστών (www.mythikismos.gr) εάν και εφόσον τους παρακολουθείς είναι ξεκάθαρα ελευθεριακοί άνθρωποι και σίγουρα θα βγάλουν σπυριά εάν τα διαβάσουν αυτά.
    Πάρε και έναν Μπέγζο, κοσμήτορα της Θεολογικής Αθηνών για καληνύχτα: https://www.youtube.com/watch?v=CSt_EVr7jbA&

  2. philalethe00 Says:

    @saifer
    Αγαπητέ φίλε saifer, ευχαριστώ για το σχόλιό σου.
    Να απαντήσω συνοπτικά σε κάποια από αυτά που θέτει:
    1)ο Μπαόυερ ακόμα και σήμερα θεωρείται το πιο σημαντικό πρόσωπο που προσπάθησε να στηρίξει τη σχετική υπόθεση, για αυτό και αναφέρομαι σε αυτόν
    2)Και σε ό,τι αφορά τον Βιβλικό Μινιμαλισμό και σε ό,τι αφορά τον Μυθικισμό ή Νεο-μυθικισμό, τα μόνα άρθρα με κάποιες αξιώσεις επιστημοσύνης ή λογιοσύνης (ή επιδραστικότητας) που βλέπω είναι εναντίον τους.
    Άλλο να πούμε ότι κάποιοι συγγραφείς θέλουν να υποστηρίξουν κάτι και άλλο ότι είναι «ολοζώντανο ρεύμα (…) που εισέρχεται δυναμικά στην ακαδημαϊκή κοινότητα». Το τελευταίο προσωπικά μου φαίνεται εντελώς κωμικό.
    Εφόσον νομίζεις πως έχεις άλλα στοιχεία, το βήμα του ιστολογίου είναι ελεύθερο για να τα προσκομίσεις
    3)Σχετικά με τον εθνικοσοσιαλισμό: δεν λέω ότι είναι εθνικοσοσιαλιστές οι περισσότεροι υποστηρικτές του μυθικισμού.
    Είναι, εκτός από υπερεθνικιστές βέβαια, σύμφωνοι με την «εθνικοσοσιαλιστική» κριτική κατά του χριστιανισμού, όπως διατυπώθηκε από τους θεωρητικούς του Ναζισμού: ο Χριστιανισμός είναι εβραϊκό κατασκεύασμα, είναι ανθελληνικός κ.λπ.
    Υπάρχει πολύ μεγάλη διαφορά μεταξύ των δύο.
    4)Το απόσπασμα που παραθέτεις με τον καθηγητή Μ. Μπέγζο δεν αναφέρει ότι η «ιστορικότητα» του Ιησού χλωμιάζει γενικώς, αλλά ότι το πρόβλημα της ιστορικότητας «ωχριά» μπροστά στο ζήτημα της πίστης, όπως είναι γνωστή μέσα στην Ορθόδοξη θεολογία.
    Δεν το κατάλαβαν ότι αυτό ήθελε να πει; Δεν θέλησαν να το καταλάβουν; Γεγονός είναι ότι πρόκειται για διαστρέβλωση του νοήματος.
    Βεβαίως συμφωνώ ότι ο Χριστιανισμός δεν είναι σύστημα ακαδημαϊκό ούτε και αποδεικνύεται θετικά. Μια τέτοια κατάσταση θα ακύρωνε ουσιαστικά την ελευθερία της θέλησης και επιλογής και θα υποβίβαζε την πίστη σε απλή γνώση…
    5)Σε ό,τι αφορά τη σχέση της Χρυσής Αυγής με τον χριστιανισμό, παραπέμπω εδώ:
    http://www.efsyn.gr/arthro/ellas-ellinon-paganiston
    Βεβαίως ο Παναγιώταρος έκανε κάποια επερώτηση στη Βουλή κ.λπ. και θεωρώ σφάλμα μέγιστο
    τη σκέψη περιορισμού ενός οποιουδήποτε σχετικού Συνεδρίου, από την άλλη η Χρυσή Αυγή, με όλα
    τα αντιχριστιανικά της πιστεύματα αλλά και δόγματα, θέλει μερικώς να δείξει ένα φιλόθρησκο πρόσωπο,
    φιλικό προς την εθνική θρησκεία των Ελλήνων, που είναι -σήμερα- η Ορθοδοξία.
    Παρόμοια υποκριτική στάση τήρησε και ο Χίτλερ στην εποχή του…

    Καλό απόγευμα!

  3. Saifer Says:

    Απαντώ συνοπτικά στα όσα είπες:

    1) Ο Μπάουερ ανήκει ston 19o αιώνα. Η πρόοδος που έχει γίνει από τότε στην Κριτική της Θρησκείας, στη Θεολογία και την αμφισβήτηση της ιστορικότητας του Ιησού είναι τεράστια.

    2) Καθόλου κωμικό. ο Αυστραλός Μυθικιστής Raphael Lataster, λέκτορας στο τμήμα θεολογίας του πανεπιστημίου του Σίδνεϊ έχει δημοσιεύσει (πέρα από τις εργασίες του) σχετικό άρθρο στο επιστημονικό Journal «Think»: http://mythikismos.gr/?p=1722
    Ο Δρ. Richard Carrier εξέδωσε τη μελέτη του (που θεωρείται η Βίβλος του σύγχρονου ρεύματος του Μυθικισμού) από τις πανεπιστημιακές εκδόσεις Sheffield: https://www.sheffieldphoenix.com/showbook.asp?bkid=264.
    Κι άλλοι ακαδημαϊκοί όπως ο Robert Price, o Dennis Mac Donald, ο Thomas Thompson, o Philip Davies κ.α ;έχουν απόλυτα μυθικιστικές θέσεις. To γιατί οι Μυθικιστικές θέσεις δεν έχουν ΑΚΟΜΑ εισέλθει στον σκληρό πυρήνα του ακαδημαϊκού κόσμου απαντάται εδώ: https://www.youtube.com/watch?v=W3Rp3RKiNaw&.

    3) «Καταπληκτικό» επιχείρημα που φυσικά στερείται κάθε έννοια λογικής. Με την ίδια λογική όλοι οι σημερινοί εν Ελλάδι χριστιανοί είναι ανθέλληνες επειδή πιστεύουν σε μία θρησκεία οι ηγέτες της οποίας εξαφάνισαν τις φιλοσοφικές σχολές, τους Ολυμπιακούς αγώνες και υπήρξαν απέναντι στην ελληνική επανάσταση, χαιρέτησαν την είσοδο του Χίτλερ στον ελλαδικό χώρο (βλ. αγιορίτες) και πήγαιναν χέρι χέρι με τους χουντικούς. Κριτική στον χριστιανισμό έχουν ασκήσει και άλλοι εκτός από ΚΑΠΟΙΟΥΣ (οι περισσότεροι ήταν χριστιανοί) θεωρητικούς του ναζισμού. Αυτό δεν σημαίνει ότι όποιοι ασκούν κριτική στον χριστιανισμό είναι εθνικοσοσιαλιστές. Αν είναι δυνατόν….
    Αν μου βρεις έναν (1) εκπρόσωπο του Μυθικισμού, είτε στο εγχώριο είτε στο διεθνές στερέωμα που να είναι ή να εκφράζει εθνικοσιαλιστικές θέσεις θα ζητήσω ταπεινά συγνώμη.

    4) Το βίντεο αυτό κυκλοφορεί ευρέως στο διαδίκτυο τα τελευταία χρόνια. Έχω βρεθεί μάρτυρας σε ανταλλαγές επιχειρημάτων μεταξύ χριστιανών και μυθικιστών και όταν παρατίθεται το εν λόγω βίντεο υπάρχει πάντα σιωπή από την άλλη πλευρά.
    Ομολογώ ότι η δικιά σου είναι η καλύτερη σοφιστικού τύπου ντρίπλα σε αυτό που καταφανέστατα θέλει να πει ο Μπέγζος. Ίσως θα πρεπε να το στείλεις ως πατενταρισμένη απάντηση σε απολογητικές σελίδες. Τώρα που το σκέφτομαι όμως άστο καλύτερα διότι αυτές ακριβώς οι σελίδες έχουν καθυβρίσει πολλάκις τον Μπέγζο για αυτές τις δηλώσεις του στις οποίες «αμφισβητεί την ιστορικότητα του Ιησού».
    Βέβαια υπάρχουν κι άλλες δηλώσεις του Μπέγζου που δεν αφηνουν περιθώρια παρερμηνείας: http://mythikismos.gr/?p=1992
    Κι άλλες από άλλον καθηγητή Θεολογίας στο ΑΠΘ: http://mythikismos.gr/?p=1160.
    Μάλλον ήθελαν να πουν κάτι άλλο οι άνθρωποι.

    5) Παραθέτεις άρθρο Ψαρρά με την υπερβολικά παράξενη και διαχρονική εμμονή του να συνδέει τη Χρυσή Αυγή με τον παγανισμό στην Ελλάδα. Η αλήθεια για την χρυσή αυγή είναι ότι είναι ένα κόμμα που συνεργάζεται ΣΤΕΝΟΤΑΤΑ με πλείστους μητροπολίτες ανά την Ελλάδα (κάποιοι εξ αυτών τους εχουν χαρακτηρίσει και γλυκιά ελπίδα για τον τόπο), έχοντας την κύρια δεξαμενή των ψηφοφόρων της στο σκληρό (ούτε καν χαλαρό) χριστιανικό ποίμνιον.
    Μου θυμίζεις ένα συνέδριο παρωδία που είχε διοργανώσει στη Νομική πριν μερικά χρόνια ο Ζουμπουλάκης με τίτλο «Νεοναζιστικός Παγανισμός» και κοιτιόντουσαν όλοι μεταξύ τους οι συνομιλητές καταλήγοντας εν τέλει να μιλάνε για τις σχέσεις χρυσής αυγής-εκκλησίας.
    Σε κάθε περίπτωση αντιλαμβάνομαι την αμηχανία «δημοκρατών» χριστιανών (αν και η δημοκρατία χαρακτηριζόταν κάποτε «πολίτευμα του διαβόλου» από χριστιανούς πατέρες) μπροστά στις σχέσεις χρυσής αυγής-εκκλησίας να δικαιολογήσουν τα αδικαιολόγητα.
    Εδώ όμως φτάσαμε στο σημείο να συνδέεουμε εθνικοσοσιαλισμό με.. τους μυθικιστές μόνο και μόνο επειδή ασκείται κριτική στην ΙΣΤΟΡΙΑ (και ουχί στη θεολογία) του χριστιανισμού. Μιλάμε για ακρότητα!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.


Αρέσει σε %d bloggers: