Εκπαιδευτικό κίνημα 2006- 10 χρόνια μετά

by

monopolyΟ μεγάλος Χριστιανός καθηγητής πολιτικής επιστήμης και θεολόγος Ζακ Ελλύλ(1912-1994) στο κορυφαίο βιβλίο του με τίτλο «Η μεταμόρφωση του αστού» (ελλ. Μτφ. Εκδ. Νησίδες, 2008) κάνει μια εκπληκτικά εμπεριστατωμένη ανάλυση πάνω στο τι είναι ο αστός και τι το αστικό πνεύμα. Η βασική ιδέα που διατρέχει το βιβλίο είναι ότι δύο από τα θεμελιώδη γνωρίσματα της ιστορικής αστικής τάξης είναι τα εξής:

Α)το πρωτείο του ποιείν-πράττειν

Β)η προσοικείωση

Η «προσοικείωση» ως έννοια δεν είναι άλλο από τον προσεταιρισμό και την «αφομοίωση» κάθε «αντίπαλης» ιδέας,capitalist οσοδήποτε ξένης, που κατατείνει βέβαια στην εξουδετέρωσή της.
Από την άλλη, το πρωτείο του ποιείν-πράττειν είναι η η πρωτοκαθεδρία της «δράσης» σε αντίθεση, λ.χ., με την θεωρητική σκέψη. Και η δράση αφορά κυρίως τον ατομικό πλουτισμό, ως μέσο ή ως τελικό σκοπό. Ειδικότερα ο Ελλύλ αναφέρεται στο γεγονός ότι ο αστός δεν παραθεωρεί την αξία της γνώσης, αλλά μόνον εφόσον εντάσσεται στην παραπάνω δράση.

Παρά το ότι ο μεγάλος Έλληνας συγγραφέας Π. Κονδύλης διαμαρτυρόταν για την «καχεξία του αστικού στοιχείου στην νεοελληνική κοινωνία και ιδεολογία», όπως έγραφε, με μια ανησυχητικά παρόμοια, δηλ. αστική, αντίληψη περί γνώσης, μάθησης και παιδείας -που όμως πλέον απειλούσε να επικυριαρχήσει ολοκληρωτικά και θεσμικά στα Δημόσια Πανεπιστήμια- βρεθήκαμε πριν από δέκα χρόνια, τον Μάιο και Ιούνιο του 2006, όσοι ήμασταν τότε φοιτητές αλλά και μέρος του εκπαιδευτικού προσωπικού.

Students march in the centre of Athens , Wednesday 17 January 2007.Students oppose government plans to amend article 16 of the Constitution, claiming this would pave the way for the establishment of private universities in Greece. The rally is in continuation of a wave of student protests that started at the beginning of the new school year in support of a primary teachers’ strike that virtually shut down Greece's nationwide public school system for six weeks.EPA/ORESTIS PANAGIOTOU

Η θέσπιση ιδιωτικοοικονομικών κριτηρίων λειτουργίας των πανεπιστημίων, η αξιολόγηση (και εξαρτώμενη από αυτή χρηματοδότηση) με βάση κριτήρια «προσαρμογής στην αγορά εργασίας», ο εκτεταμένος περιορισμός του πανεπιστημιακού ασύλου, η υπερεντατικοποίηση των σπουδών(διαγραφή στα ν+2 έτη), η κατάργηση (τυχόν) πολλαπλών συγγραμμάτων ανά μάθημα ήταν ένα «πακέτο» που λειτούργησε ως «θρυαλλίδα» αντιδράσεων που έφτασαν στην «φοιτητική απεργία»(κατάληψη) σε όλα σχεδόν(346 στις 08/06’06) τα πανεπιστήμια και ΤΕΙ της χώρας. Την λογική αυτή την είχε εκφράσει στην προδικτατορική του περίοδο(ΕΡΕ) και ο Κωνσταντίνος Καραμανλής: «Δεν έχω ανάγκη από παπάδες και θεολόγους, αλλά από γεωπόνους και μηχανικούς», αν στους πρώτους προσθέσουμε τους φιλόλογους, τους πολιτικούς επιστήμονες, τους κοινωνιολόγους κ.π.ά. μη-προσαρμοσμένους στις «ανάγκες της οικονομίας».

Τότε, για πολλούς από εμάς δεν υπήρχαν έτοιμες ιδεολογικοπολιτικές συνταγές. Αλλά υπήρχε η συνειδητοποίηση της ολοένα επιτεινόμενης χυδαιότητας του κοινωνικού συστήματος, του απανθρωπισμού στα πλαίσια της «κοινωνίας της ορθοπεταλιάς», της τραγικής απαξίωσης του περιεχομένου της κρατικής παιδείας, της ρεαλιστικά επαπειλούμενης παραγωγής «υπερεξειδικευμένων αγραμμάτων» που θα λειτουργούσαν ως απαίδευτα εξαρτήματα στη ανθρωποβόρα μηχανή πλουτισμού της μεγαλοεπιχειρηματικής «αργόσχολης τάξης»(Th. Veblen). Ακόμη πιο δύσκολη ήταν η κατάσταση για τους κατ’επίγνωση Χριστιανούς, δοθείσης και της γνώριμης «αγαλλίασης» της Διοικούσας Εκκλησίας με την άνοδο της λεγόμενης συντηρητικής παράταξης στην εξουσία και της συναφούς «εθνικοφροσύνης» της.

Σταδιακά ανακαλύφθηκαν θησαυροί που λειτούργησαν και ως ορόσημα διόρθωσης της προσωπικής πορείας:

– Το κοινοκτημονικό ιδανικό των Πατέρων και της Ορθοδοξίας

-Η χριστιανική σημασία και αξία της ευρείας παίδευσης (πρβλ. «Ουκούν ατιμαστέον την παίδευσιν, επεί ούτω δοκεί τισί, ἀλλὰ σκαιοὺς καὶ ἀπαιδεύτους ὑποληπτέον τοὺς οὕτως ἔχοντας..» –Άγ. Γρηγόριος Θεολόγος)

-Το παιδευτικό ιδανικό της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και ο δημόσιος-δωρεάν χαρακτήρας των «πανεπιστημίων» της(Πανδιδακτήριον Κωνσταντινουπόλεως, Σχολή Μαγναύρας)

-Η έννοια του ασύλου στην εκκλησιαστική παράδοση και εγχώρια ιστορία, η καταγωγή του από το εκκλησιαστικό, Ευτρόπιοςμε προεξάρχον παράδειγμα τον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο και τον πολέμιο του ασύλου (και αργότερα ικέτη σε αυτό) ύπατο Ευτρόπιο

Η Ελλάδα πράγματι αναδείχθηκε μαζί με τη Γαλλία στα κορυφαία παραδείγματα αντίδρασης εναντίον της «διαδικασίας της Μπολόνια», εισαγόμενη μορφή της οποίας ήταν το εν λόγω νομοσχέδιο, κάτι για το οποίο θα έπρεπε να είμαστε υπερήφανοι.
Πολύ πρόσφατα διάβασα τις σκέψεις του μεγάλου συγγραφέα περί της χριστιανικής και βυζαντινής φιλοσοφίας Β. Ν. Τατάκη πάνω στο θέμα αυτό(«Η πορεία του ανθρώπου», 1984, σελ. 7-17):

«…την κατανόηση της αξίας που έχουν τα Γράμματα και γενικά τα πνευματικά έργα του ανθρώπου την καθιστά μέρα με την ημέρα δυσκολώτερη το πνεύμα της εποχής μας, που όλο και περισσότερο στρέφει, με τρόπο που θα έλεγε κανείς μονοπωλιακό, το ενδιαφέρον του ανθρώπου προς τις υλικές αξίες, προς τα επιτεύγματα του τεχνικού πολιτισμού».

ΠαιδείαΚαι στη συνέχεια: «Μ’ αυτά τα τρία άστρα, την αλήθεια, το αγαθό, το ωραίο, προσπαθούν τα Γράμματα, η Παιδεία δηλαδή, τίποτε ολιγώτερο, τίποτε περισσότερο, να εξανθρωπίζουν τον άνθρωπο. Να βοηθήσουν τον καθένα να ανακαλύψης του θησαυρούς που κρύβει μέσα στην ψυχή του, να αναπτύξη όλες τις αγαθές ικανότητες του(…)Ο τεχνικός πολιτισμός με τις υλικές δυνάμεις που έθεσε και θέτει καθημερινώς στη διάθεση του ανθρώπου μας εδημιούργησεν ένα τεράστιο σώμα° αλλά το τεράστιο σώμα χρειάζεται ανάλογο κυβερνήτη.(…)Η Παιδεία θα δώση την ηθική δύναμη στον άνθρωπο, άξιος κυβερνήτης, να δη τον τεχνικό του πολιτισμό σαν ένα όργανο, όχι σαν ένα σκοπό…»

 

Εξαιρετικές σκέψεις, που εκφράζουν αυτό που κάποιοι νιώθαμε τότε και που θα έπρεπε να μας εμπνεύσουν και στη συνέχεια…

Ετικέτες: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: