Το Πολυτεχνείο ’73 και μια μορφή της «θύραθεν» ελληνικής παράδοσης

by

Η εξέγερση του Πολυτεχνείου του 1973 μπορεί να έχει καταστεί θρύλος της μεταπολίτευσης, αλλά ταυτόχρονα έχει γίνει και ακίνδυνη, σαν τις μπλούζες του Τσε που παράγονται μαζικά από καπιταλιστικές εταιρείες. Είναι δηλαδή κάτι σαν ένα σουβενίρ. Πρέπει όμως κανείς να εμβαθύνει στα γεγονότα, να τα δει στην πραγματική τους διάσταση, ώστε να μπορέσει να τα κατανοήσει εντάσσοντάς τα μέσα σε κάποια ερμηνευτικά «σχήματα». Αυτό θα βοηθούσε πολλές κατηγορίες ανθρώπων: τους αριστερούς, τους δεξιούς, τους απολίτικους, τους χουντικούς…
Ένα σημείο που δεν έχει τύχει τόσης ανάδειξης είναι το πώς η εξέγερση αυτή μπορεί να ενταχθεί σε ένα ισχυρό νήμα της ελληνικής παράδοσης, που είναι το αντιτυραννικό πνεύμα. Συγκεκριμένα ήθελα να αναφερθώ στον Απολλώνιο Τυανέα(15-98 μ.Χ.), ένα πρόσωπο μυθοποιημένο έως θεοποιημένο εκ των υστέρων από τον συγγραφέα Φιλόστρατο και στις μέρες μας από νεοπαγανιστικούς κύκλους, αλλά που πάντως είχε μεγάλη αξία και που ήταν μια εξωχριστιανική, εννοείται, σημαντική, κατά τον Πατρολόγο Στυλιανό Παπαδόπουλο, «θρησκευτική προσωπικότητα» του ελληνισμού, νεοπυθαγόρειος φιλόσοφος και θεουργός.

Ο Φιλόστρατος παρουσιάζει μια εικόνα τελείως αναξιόπιστη ιστορικά, αλλά ένας προγενέστερος συγγραφέας, ο Δίων Κάσσιος, μεταφέρει ένα περιστατικό από τα περισσότερο διασταυρωμένα, που το καταγράφουν με μικρές παραλλαγές και ο Φιλόστρατος και, αργότερα ακόμη, ο Ζωναράς. Ήταν το 96 μ.Χ., δύο χρόνια προ του θανάτου του, όταν ο Απολλώνιος βρισκόταν στην Έφεσο. Με την τηλεπαθητική του ικανότητα(ως «θεουργός» που ήταν) ή με άλλο τρόπο, «έμαθε» ότι την ίδια στιγμή γινόταν κάποια επίθεση κατά του τυραννικού και διεφθαρμένου Ρωμαίου Αυτοκράτορα Δομιτιανού από τρεις απελεύθερους, μεταξύ αυτών και ενός ονόματι Στεφάνου.
Ο Δομιτιανός ήταν τόσο θηριώδης και τρομακτική φιγούρα τυραννικού άρχοντα που με βάση κάποια άποψη/πληροφορία οι Βυζαντινοί μας πρόγονοι τον φαντάζονταν να περιέρχεται τις νύχτες με μια άμορφη μάζα στη θέση του προσώπου. Με βάση λοιπόν τον ιστορικό Δίωνα, ο Απολλώνιος φωνάζει προς τον Στέφανο, τον ένα από τους τρεις:
«εύγε, Στέφανε, κτύπα τον μιαιφόνο!»(=τον δια φόνου μολυσμένο, αιμοδιψή, κ.λπ.)
Κατά τις άλλες εκδοχές, ο Απολλώνιος αποκαλεί τον Δομιτιανό «τύραννο»(Φιλόστρατος) και «αλιτήριο»(Ζωναράς)!

Αυτή η πληροφορία είναι τελείως εντυπωσιακή, εφόσον δείχνει την απέχθεια προς μια τέτοια «διακυβέρνηση» και η οποία μάλιστα δεν ενέχει διακρίσεις εθνικότητας.
Αυτό είναι ένα από τα διδάγματα που θα έπρεπε να αντλήσουμε κατά την γνώμη μου από όλα αυτά τα γεγονότα και που εκλείπει και στην σύγχρονη κατηχητική ιδεολογία με όλες τις συνέπειες:
η ευαισθητοποίηση απέναντι στην τυραννική (ή και μικροτυραννική) συμπεριφορά και η προσπάθεια για προστασία και υποστήριξη όσων την υφίστανται.

Αυτό θα ήταν και δείγμα αληθινής αγάπης, αλλά και ελληνικότητας με βάση όλα τα παραπάνω…

Ετικέτες: , , , ,

2 Σχόλια to “Το Πολυτεχνείο ’73 και μια μορφή της «θύραθεν» ελληνικής παράδοσης”

  1. ερώτηση από Κρήτη Says:

    Πολύ ωραίο το μήνυμα.
    Ποιό είναι το αντιτυραννικό πνεύμα της ελληνικής παράδοσης ; Πώς το τεκμηριώνετε; Από ποιά πράγματα της ιστορίας και της γραμματείας;
    Σε σύγκριση με την παράδοση άλλων λαών, παρατηρείτε υψηλότερο αντιτυραννικό πνεύμα στην ελληνική παράδοση;
    Ευχαριστώ.

  2. philalethe00 Says:

    @ερώτηση από Κρήτη
    Καλησπέρα, αγαπητέ φίλε/η, ευχαριστώ για το ερώτημα και ζητώ συγγνώμη για την καθυστέρηση στην απάντηση.

    Υπάρχουν ένα σύνολο από «θύραθεν», μη -Χριστιανούς δηλαδή, αρχαίους και άλλους, συγγραφείς που εξέφρασαν ένα τέτοιο πνεύμα:
    παράδειγμα ο Ζήνωνας ο Ελεάτης, ο Πυθαγόρας, ο (νεοπυθαγόρειος) Απολλώνιος ο Τυανέας, ο Αριστοτέλης(φυσικά) προγενέστερα κ.ά.

    Σε σχέση με άλλους λαούς, είναι ένα ζήτημα πολυσύνθετο στο οποίο μόνο θα μπορούσα να κάνω κάποιες νύξεις.
    Λ.χ. έλεγε ο Σατωμπριάν για τον γαλλικό λαό, ότι δεν έχει ως πραγματικό είδωλό του την ελευθερία, αλλά την ισότητα και η ισότητα έχει «μυστικούς δεσμούς με τον δεσποτισμό».

    Άλλοι λαοί όπως ο αγγλικός και ο αμερικανικός αναμφίβολα έχουν ψηλά την δημοκρατία και την ελευθερία(βλ. και Βουλή των Λόρδων).
    Πρέπει όμως κανείς να διερωτηθεί και ποιο είναι το νόημα αυτής της ελευθερίας την οποία πρεσβεύουν και αν ενδεχομένως εντοπίζεται σε μεγάλο βαθμό στον επιχειρηματικό τομέα.

    Σε γενικές γραμμές, ο ελληνικός λαός θεωρώ ότι είχε ψηλά την υπόθεση της ελευθερίας στην ιστορία του, περισσότερο από πολλούς λαούς, και θεωρώ ότι στον τομέα της πολιτικής/προσωπικής ελευθερίας συνετέλεσε πολύ και το ορθόδοξο χριστιανικό πνεύμα…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: