Μια ελπιδοφόρα εκδήλωση

by

Θεολογία της απελευθέρωσηςΕίχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω την περασμένη Τετάρτη 10/12 στο στέκι της αξιόλογης εφημερίδας «Δρόμος της Αριστεράς» μια πολύ ωραία εκδήλωση με θέμα «Θεολογία της απελευθέρωσης και σύγχρονη πολιτική συγκυρία». Εισηγητές ήταν οι Αν. Αργυρόπουλος, θεολόγος, Τρ. Σερμέτης, θεολόγος και φιλόλογος και ο Χρ. Λάσκος, μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ.

Κατά την γνώμη μου, επρόκειτο για μια εκδήλωση εξόχως καλή και ελπιδοφόρα. Οι εισηγήσεις ήταν πολύ καλές και είχαν το σχετικά σπάνιο χαρακτηριστικό της ισορροπημένης προσέγγισης, αυτής που διαθέτει το θάρρος της γνώμης, αλλά και τον ανυπόκριτο σεβασμό προς τον συνομιλητή, είτε πρόκειται για Αριστερό είτε για Χριστιανό.

Στον τόπο μας, κυκλοφορούν διάφορες απόψεις οι οποίες δια της μεθόδου της επιλεκτικής προβολής κάποιων υποτιθέμενων ρήσεών του θέλουν να βγάλουν τον γέροντα Παΐσιο, εμμέσως πλην σαφώς, υποστηρικτή της… αστικής παράταξης, ως «το εκ δύο κακών μη χείρον βέλτιστον», ενώ πρόσφατα το μοναστήρι στο Μήλεσι διέψευσε φήμες διευθυντή εκκλησιαστικού ενημερωτικού ιστοχώρου πολιτευτή με την ΝΔ ότι ο άγ. Πορφύριος είχε μιλήσει για τον κ. Σαμαρά ως …μελλοντικό σωτήρα.
Υπάρχουν λοιπόν ορισμένα σημεία προς διευκρίνιση: στους Ιερούς Κανόνες των Οικουμενικών Συνόδων της Εκκλησίας, η αποστέρηση του εργατικού μισθού επέχει θέση φόνου. Ο Άγ. Μακάριος της Όπτινα αυτό εκφράζει, όταν λέει:
«Σου δίνω με χαρά την ευλογία μου. Ναι, οπωσδήποτε και με κάθε τρόπο πείσε τον εργοδότη σου ν’ αυξήσει τον μισθό των εργατών του. Τ’ ότι δεν επιτρέπει μια λογική αμοιβή, που θα επέτρεπε σ’ αυτούς τους βιοπαλαιστές να ζήσουν κάπως άνετα και, αντί να βαρυγγωμούν, να δοξάζουν τον Θεό, είναι μια πολύ μεγάλη αμαρτία, που βοά προς τον ουρανό για εκδίκηση!
Ο Θεός επιδοκιμάζει και ευλογεί την απόφασή σου. Αν πετύχεις, θα δώσεις απέραντη χαρά σ ‘αυτούς τους ταλαιπωρημένους ανθρώπους[…]» 
(Άγιος Μακάριος της Όπτινα, «Πνευματικές νουθεσίες», «Μισθός εργαζομένων» )
Ποια λοιπόν άραγε θα έπρεπε να είναι η θέση μιας ορθοδόξως σκεπτόμενης πολιτείας και ανθρώπων έναντι του φόνου(βαρύτατο κοινωνικό αδίκημα) που «βοά προς τον ουρανό για εκδίκηση»;
Ορισμένοι ισχυρίζονται ακόμη εσφαλμένα ότι η θεολογία της απελεύθερωσης είναι μια θεολογία βγαλμένη από τα «σπλάχνα του παπισμού» και μια «πτυχή του παπισμού» σε κείμενο που κάνει θραύση σε συντηρητικού προσανατολισμού «ορθόδοξες ιστοσελίδες». Θα έλεγα ότι αυτή η άποψη ήταν άποψη ορισμένων φανατικών μαρξιστών πολέμιων της «θεολογίας της απελευθέρωσης». Επίσης πως παραβλέπει το προφανές, ότι δηλαδή ο Καρδινάλιος Ράτζινγκερ και μετέπειτα βέβαια Πάπας Βενέδικτος ΧVI καταδίκασε ο ίδιος ως αιρετική για τον Παπισμό την «θεολογία της απελευθέρωσης/επανάστασης».
Προσωπικά, διαθέτω αρκετά βιβλία αρκετών υποστηρικτών της: του Αντόνιο Φραγκόζο, του Χέλντερcamara-saint Καμάρα, του Φερνάρντο Καρντενάλ και γνωρίζω από «πρώτο χέρι» το τι υποστηρίζεται και πώς. Μια παρατήρηση λοιπόν είναι ότι βασίζουν τις ριζοσπαστικές απόψεις τους σε Λατίνους Πατέρες της ενωμένης Εκκλησίας της πρώτης χιλιετίας που απορρίπτουν την ατομική ιδιοκτησία και την ανισοκατανομή της, άρα είναι ορθοδοξότατες. Μια δεύτερη παρατήρηση είναι πως προσπαθούν να εναρμονίσουν απλώς αυτές τις απόψεις με ορισμένες «προοδευτικές απόψεις» εγκυκλίων των Παπών, όπως η «Rerum novarum(Πάπας Λέων ΧΙΙΙ, 1891)» που μιλάνε συγκεκριμένα για «βαθιές, πολύ βαθιές μεταρρυθμίσεις» που είναι αναγκαίες στο κοινωνικό σύστημα.

Γνώμη μου λοιπόν είναι πως η Ορθοδοξία έχει πολύ μεγαλύτερη δυναμική ανάπτυξης μιας θεολογίας τέτοιας, δηλαδή ενός θεολογικού τονισμού του κοινωνικού προβλήματος. Ας σκεφτούμε τους μεγάλους αγίους των Παπικών Ανσέλμο του Καντέρμπουρυ και Θωμά Ακινάτη, που έβλεπαν την φεουδαρχική τάξη ως θεόσταλτη και απεικόνιση της ουράνιας. Όλα αυτά δεν απουσιάζουν απλώς από την Ορθόδοξη θεολογία, τουναντίον:
Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος χαρακτηρίζεται «σχεδόν σοσιαλιστής» από βυζαντινολόγους της ξένης, επειδή έχει προτείνει την κοινοκτημοσύνη, όπως είναι πασίγνωστο, ως λύση του κοινωνικού προβλήματος(11η ομιλία στις Πράξεις, του αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου (Ε.Π.Μ. 60, 96-98)).
Ο J.P. Bury γράφει χαρακτηριστικά τα εξής:
«Για τον Χρυσόστομο, η αντίθεση μεταξύ της ζωής των ανώτερων τάξεων και της μιζέριας του απλού λαού ήταν ένα θέαμα τόσο επώδυνο που ήταν σχεδόν σοσιαλιστής[] Οι παθιασμένες αποκηρύξεις του των πλουσίων έχουν σχεδόν την ίδια αξία και σπουδαιότητα όσο οι αποκηρύξεις των σύγχρονων Ευρωπαίων πλουτοκρατών από τους σοσιαλιστές».
Με όλα αυτά, λοιπόν, ολόψυχα εύχομαι να συνεχιστεί η προσέγγιση μεταξύ μιας Αριστεράς ανοιχτών οριζόντων και των υγιώς σκεπτόμενων Χριστιανών. Κάτι τέτοιο στις μέρες μας δεν είναι μόνο αμφίπλευρα ωφέλιμο, αλλά μοιάζει επιτακτικό αίτημα των καιρών.

Ετικέτες: , , , , , , , ,

2 Σχόλια to “Μια ελπιδοφόρα εκδήλωση”

  1. manitaritoubounou Says:

    Μήπως ήλθε Γιώργο να (ξανα-) αρχίσουν οι αναρτήσεις σου και στην Αποικία;

    Παν.

    Στις 18 Δεκεμβρίου 2014 – 6:59 μ.μ., ο χρήστης «Ιστολογικόν σημειωματάριο

  2. philalethe00 Says:

    @manitaritoubounou
    Εντάξει, θα προσπαθήσω να το εντάξω στο πρόγραμμα(στάθηκε κομμάτι δύσκολο για ένα μεγάλο διάστημα αυτό)!🙂
    Αυτή την ανάρτηση θα την ανεβάσουμε σίγουρα όμως.
    Για να κερδίσουμε χρόνο και κόπο, αν υπάρχει κάτι σε «κονσερβοποιημένες» οδηγίες ανάρτησης κειμένου(τυφλοσούρτης), μπορούν να μου (ξανα)σταλούν ή εδώ ή στο mail (philalethe00@gmail.com) ;
    Ευχαριστώ και καλό βράδυ!🙂

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: