Εκκλησιαστικά εφημεριδογραφικά: Μέρος 1ο (περί παρελάσεων)

by

NorthKoreaMarchΠολύς ο λόγος για τις παρελάσεις και την εθνική υπερηφάνεια σe «εκκλησιαστικά» και «χριστιανικά» έντυπα.

Κανείς έχει την εντύπωση ότι πρόκειται σχεδόν για τις αποφάσεις των Οικουμενικών και Πανορθόδοξων Συνόδων(οι οποίες έχουν ισχύ οικουμενικής), όπως ήταν λ.χ.  η καταδίκη του Εθνοφυλετισμού(φυλετισμού= ρατσιστικού εθνικισμού) στην Πανορθόδοξη Σύνοδο της Κωνσταντινουπόλεως το 1872.

Από πού ξεκινάει το θέμα; Από εκεί που το προσδιόριζε ο γέροντας Σωφρόνιος του Έσσεξ, κορυφαίος ανάμεσα στους κορυφαίους της Ορθοδοξίας του περασμένου αιώνα:

το θέμα ξεκινάει από την «ανάγκη σύμπλευσης» της «εθνικοποιημένης» Διοικούσας Εκκλησίας, ώστε να είναι αρεστή στους ισχυρούς αυτής της εποχής° πράγμα που ξεκίνησε με την Βαυαροκρατία.

Ας σκεφτούμε την εν Ρωσσία Εκκλησία της εποχής της ΕΣΣΔ. Προσπαθούσε να φανεί πως δεν ήταν αντίθετη με το καθεστώς, ώστε να γίνει ανεκτή από αυτό. Εξ ου και ο μεγάλος Ρώσος θεολόγος Παύλος Ευδοκίμωφ είχε γράφει πως δεν υπάρχει ούτε «αστικός χριστιανισμός» ούτε «προλεταριακός χριστιανισμός» -με την έννοια φυσικά ενός χριστιανισμού συμβατού με την «προλέτ κουλτ» του ολοκληρωτικού σοβιετικού καθεστώτος…

Παρακάτω θα προσπαθήσω να κάνω ένα μικρό σχολιασμό λοιπόν σχετικά με το θέμα των παρελάσεων, οι οποίες κάθε χρόνο αποτελούν το θέμα τριβής ορισμένων «αγωνιστών» -αλλά και όντως αγωνιστών- της Εκκλησίας, οι οποίοι κατακεραυνώνουν την «προοδευτική και εκσυγχρονιστική αρνησιπατρία», όπως θα έλεγε και ο κ. Γιανναράς.

Αυτή η τελευταία σαφέστατα υπάρχει, πλην όμως, όχι να γίνεται παράχρηση του όρου…

1)

Ουδείς νομίζω αρνείται ότι οι παρελάσεις μ ε   τ ο ν   τ ρ ό π ο  π ο υ   ε ί ν α ι  θ ε σ π ι σ μ έ ν ε ς   σ ή μ ε ρ α   θεσμοθετήθηκαν την εποχή του Δικτάτορα, ο οποίος κατήργησε την δημοκρατία όταν δόθηκε στο μικρό κόμμα του ψήφος εμπιστοσύνης το 1936, Ιωάννη Μεταξά.

Οι ένθερμοι και αναφανδόν υποστηρίζοντες τον θεσμό ισχυρίζονται πως και άλλοι θεσμοί σημερινοί, μάλιστα κοινωνικού χαρακτήρα, όπως το 8ωρο, η οικουμενική/καθολική Κοινωνική Ασφάλιση(ΙΚΑ) κ.ά. θεσμοθετήθηκαν επί Μεταξά.

Αυτό βέβαια δεν αναιρεί το γεγονός πως πρόκειται περί θεσμού που άπτεται συγκεκριμένα του ζητήματος του αυταρχισμού και μιλιταρισμού, που προσέδιδε τον φασίζοντα χαρακτήρα στο καθεστώς του Μεταξά.

2)Παρελάσεις (όμως) συνεχίστηκαν να γίνονται και δη από το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ μέσα στην Κατοχή, τον βασικό φορέα (κατά τα 4/5) της Εθνικής μας Αντίστασης. Μπορεί κανεις να παρατηρήσει και σήμερα τους παλαίμαχους της Εθνικής Αντίστασης να συμμετέχουν στην παρελαση με μία ταμπέλα που αναγράφει «ΕΑΜ-ΕΛΑΣ-ΕΠΟΝ».  (Παλαιότερα είχα βγάλει μια φωτογραφία τους).

3)Όπως είπα, υπάρχουν πολλοί ένθερμοι υποστηρικτές της σημερινής μορφής του θεσμού, μάλιστα δε και στον «εκκλησιαστικό»/οργανωσιακό Τύπο.

Αυτοί προσπαθούν να βρουν προ του Μεταξά ανάλογες εκδηλώσεις του Λαού. Δυστυχώς, αυτά τα οποία βρίσκουμε δεν έχουν πολλή σχέση και ως προς τον χαρακτήρα και ως προς το νόημα με την σημερινή, προφανώς μαζοποιημένη, μορφή της παρέλασης, που αποπροσωποποιεί τον άνθρωπο, εθίζοντάς τον κατά τα φαινόμενα σε μια τυφλή πειθαρχία. Αντιγράφω από το βιβλίο των Καρόλου Ντηλ- Γ. Σλουμπερζέ δύο αράδες σχετικά με αυτό το θέμα στο «Βυζάντιο»:

«Στην βυζαντινή εποχή η επιστροφή ενός βασιλιά, αυτοκράτορα, ή στρατηλάτη γιορταζόταν συνήθως στον ιππόδρομο μπροστά από τον αυτοκρατορικό θρόνο κάτω από τα βλέμματα του βασιλικού ζεύγους και όλων των παλατιανών που συναθροίζονταν εκεί. Οι ψηλόσωμοι, καλοφτιαγμένοι στρατιώτες αλλά και οι αιχμάλωτοι, οι πιο νέοι και ευπαρουσίαστοι, παρέλαυναν βηματίζοντας αργά, μέσα από την μεγάλη πολιτεία, με χρυσοστόλιστες φορεσιές, με αστραφτερά άρματα, με τις ωραίες, νεανικές τους όψεις να λάμπουν.

Πιο συχνά αυτοί οι πανηγυρισμοί που ονομάζονταν θρίαμβοι γίνονταν στο Αυγουσταίο, δηλαδή στην Αγορά. Αυτή ήταν μια μεγάλη, περίφημη, μαρμαροστρωμένη πλατεία με περιστύλια γύρω γύρω στην καρδιά του Βυζαντίου, που απλωνόταν από το βασιλικό ανάκτορο και έφτανε ως την Αγιά Σοφιά.»

(«Βυζαντινές ιστορίες», κεφ. «Η επιστροφή των νικητών και η θριαμβευτική υποδοχή», σελ. 54-55)

************

Μια πολύ ενδιαφέρουσα, κριτική ή κριτικά θετική μάλλον, άποψη δίνει ο μεγάλος Θεσσαλονικέας λογοτέχνης Γιώργος Ιωάννου για τις παρελάσεις σε ένα άρθρο του της 10.11.1979 με τίτλο «η παρέλαση» .

Θα αρκεστούμε εδώ σε δύο χαρακτηριστικά αποσπάσματα:

α)«Δεν θά’ θελα να είμαι στην εξέδρα. Έβλεπα παλιούς μου αξιωματικούς και πώς κατάντησαν γερασμένοι και χρυσοποίκιλτοι και με νότιζε λύπη. Πρέπει κι αυτοί να το συναισθάνονται, δεν είναι δυνατό. Αυτά τα φανταράκια, τα παιδιά αυτά, που περνάν σαν καλογυμνασμένα ζωάκια του τσίρκου και αστόλιστα, αυτά είναι οι πραγματικοί ανώτεροι στις παρελάσεις. Πιστεύω ότι δεν υπάρχει στην πραγματικότητα βαθμός ανώτερος από αυτόν του εφέδρου λοχία. Ως εκεί είναι η ηγεσία η φυσική και η αποδεκτή° όλα τ’ άλλα είναι καριέρα, γράμματα, πτυχία και ξίγκια.» (σελ. 23, «Κοιτάσματα»)

β)«Κι εδώ που τα λέμε, ξέρω τι κρύβεται πίσω από τις ατσάλινες παρελάσεις, πόση μπλόφα και πόση προσποίηση. Πόση γυναικουλίστικου πνεύματος προετοιμασία, για να αναδειχθεί τελικά η σκληράδα και η αρρενωπότητα. Όμως εκείνο που δεν αποτελεί μπλόφα ή προσποίηση είναι τα ασυναίσθητα, και ενίοτε αναίσθητα, αυτά νιάτα που περνάν σαν άνεμος κάθε χρονιά και σαν φουσκωμένο αέναο ποτάμι του Οκτώβρη ή του Μάρτη, όπου ποτέ του δεν είναι το ίδιο. Πράγματι είναι οι αυριανοί- αυτά δεν είναι κούφια λόγια.» (οπ.π. , σελ.22)

4) Και επειδή την αφορμή για το κείμενο μου έδωσε ένα απόσπασμα από ένα κείμενο του δάσκαλου -αξιολογότατου κατά τα άλλα, και με πολύ αξιόλογη εκπομπή σε σταθμό που αγοράστηκε πρόσφατα με απόφαση της Ι.Σ. της Εκκλησίας της Ελλάδος- Δ. Νατσιού στον «Ορθόδοξο Τύπο» της περασμένης Παρασκευής 8/11/2013, δύο λόγια περί πειθαρχίας, που διδάσκουν οι παρελάσεις και που (τάχα, υποθετικώς) χρειάζονται στην σημερινή, άναρχη εποχή μας.

Θεωρώ την γενική άποψη ότι η εποχή μας είναι απείθαρχη άστοχη και επιπόλαιη.

Δύο πράγματα λείπουν από την εποχή μας:

οπωσδήποτε και η καλή υπακοή(η υπακοή πρώτα στον Θεό και μετά σε ό,τι καλό μας πει οποιοσδήποτε- ο αγ. Εφραίμ ο Σύρος είχε διδαχθεί από μια εκδιδόμενη γυναίκα κάποτε), αλλά και η αγία ανυπακοή.

Ενώ υπερπερισσεύει η κακή υπακοή. Σημασία έχει να μάθει ο άνθρωπος να είναι απείθαρχος στα κελεύσματα του οποιουδήποτε μπορεί να τον βλάψει ψυχικά, και ηθικοπνευματικά. Να σκέφτεται όλα τα πράγματα ανεξάρτητα με ένα τρόπο αντικομφορμιστικό και να δέχεται κάτι, ολόθυμα, όταν κρίνει πως είναι καλό και ωφέλιμο.

Ας δούμε ένα πολύ απλό παράδειγμα:

πόσοι Ορθόδοξοι Χριστιανοί σήμερα έχουν κριτική άποψη για τον Στρατό ή το στοιχειωδέστερο για την ορκομωσία που λαμβάνει χώρα εκεί;  Μάλλον έχουμε γίνει «βασιλικότεροι του βασιλέως».

Και ας μιλάει ο χθεσινής μνήμης ι. Χρυσόστομος για την απίστευτη παράνοια να ορκίζεται κανείς πάνω στο βιβλίο του Ευαγγελίου, που απαγορεύει τον όρκο!  Και ας μιλάει και ο ίδιος ο Χριστός με τον σαφέστερο τρόπο εναντίον…

Οι ιεροί κανόνες και η Πατερική διαγνώμη ενδιαφέρουν ορισμένους μόνον εκεί που συμφέρει στα φρονήματα και στην ιδεολογία τους.

Το κατά Λουκάν Ευαγγέλιο έχει ένα καταπληκτικό λόγο, με τον οποίο και θα κλείσουμε αυτές τις σημειώσεις:

«Όταν τυφλός οδηγή τυφλόν, αμφότεροι εις βόθυνον πεσούνται»!

Όπως έχουμε πει δε και αλλού, χρειάζεται να ενστερνιστούμε ένα τελείως άλλο είδος φιλοπατρίας, πιο εκκλησιαστικό και σίγουρα πολύ λιγότερο… εισαγόμενο. «Ουκ είθισται τοις Έλλησι άνθρωπον προσκυνέειν».

Advertisements

Ετικέτες: , , , , , ,

2 Σχόλια to “Εκκλησιαστικά εφημεριδογραφικά: Μέρος 1ο (περί παρελάσεων)”

  1. Evi Voulgaraki Says:

    Η κακή υπακοή είναι όντως πληγή. Η υπακοή είναι άσκηση ελευθερίας και ως τέτοια πρέπει να νοείται. Πολύ ενδιαφέρουσα η κατακλείδα, και θα προσέθετα ένα ερώτημα: ποια είναι η όντως πατρίδα μας, από τη σκοπιά του λαού του Θεού;

  2. philalethe00 Says:

    @Evi Voulgaraki
    Σωστά, πολύ σωστά… 🙂

    Θα έλεγα ότι απάντηση στο ερώτημα αυτό μας έχει δοθεί από την «προς Διόγνητον επιστολή», αλλά και από τον Μ. Βασίλειο στην απάντησή του προς τον έπαρχο Μόδεστο.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: