Για την οπισθοδρόμηση στα “ορθολογιστικά φώτα” του 18ου αιώνα(μέρος Γ’)

by

Στα δύο προηγηθέντα μέρη (πατήστε εδώ ή εδώ) , μιλήσαμε, εν συνόψει, για δύο εξαιρετικά σημαντικές πτυχές ενός γεγονότος της σημερινής Ελλάδας. Δηλαδή, το πώς θα έπρεπε να δούμε την οπισθοδρόμηση στα «ορθολογιστικά φώτα του 18ου αι.». Η σημερινή ελλαδική κοινωνία εμβαπτίζεται, σε σημαντικό της μέρος που, λόγω της παρακμής της ζωής του ή λόγω ιδεολογίας,(η μετακένωσις του Κοραή υπήρξε κυρίαρχη ιδεολογία από την αρχή, εξ άλλου) θέλει να χαρακτηρίζεται δυτικό ή ευρωπαϊκό, μπορεί ή δεν μπορεί να το εκφράση έτσι, στα μελανά ύδατα του μηδενός, που, όπως αναφέρει και ο Ζακ Ελλύλ, υπήρξε η ασύνειδη πρόθεση του αστού, από την εποχή του Βολταίρου και της ριζοσπαστικής μορφής της Μασωνίας (στην οποία στασιάζεται αν ο ίδιος ανήκε όπως ο Μαξιμιλιανός Ροβεσπιέρος).

Εξορθολογισμός, ο κυρίαρχος.

Αυτό το μηδέν είναι ακριβώς ό,τι απομένει βλέποντας τα συντρίμμια της αστικής ιδεολογίας να ρημάζουν· ο ουμανισμός, η ιδεολογία της ευτυχίας, έχουν ήδη καταντήση από τις επίγονες μορφές της αστικής τάξης, ιδίως από την επιφανειακά «ριζοσπαστική», αλλά βαθιά ενσωματωμένη στην κυρίαρχη ιδεολογία,  πτέρυγά της, περίγελα. Ουδείς διαβασμένος σήμερα μπορεί να θεωρήση, ότι η «Διακήρυξη των δικαιωμάτων του ανθρώπου και του πολίτη» μπόρεσε να επιφέρη κάτι περισσότερο από ένα «ευχολόγιο», και μετά περισσότερη αποικιοκρατία, περισσότερη εκμετάλλευση, πείνα και ένδεια για ένα ολοένα αυξανόμενο τμήμα του κόσμου, και, επ’εσχάτοις, ανθρωπιστικούς βομβαρδισμούς. Ο πολύς κος Φουκώ ήδη αντέτασσε ένα «φιλοσοφικό γέλιο» σε όλα αυτά, όπως έλεγε. Ο Νίτσε, προφήτης και ενσαρκωτής του μηδενισμού της σημερινής εποχής, ήδη είχε κατορθώση να δη την απουσία βάσης για τα ιδεώδη του αστού, για την «επιστημονική» εντιμότητά του κτό., παρά το ότι ο ubermensch(υπεράνθρωπος) που προσέβλεπε ήταν ένα πορτραίτο μολυσμένο από όλα αυτά τα γνωρίσματα της υπαρκτής αστικής τάξης. Όλα αυτά, όμως, δεν πτοούν αυτούς που θέλουν να ξανακάνουμε τα ίδια, να πιστέψουμε στα ίδια αδιέξοδα πράγματα από την αρχή: να πιστέψουμε, στην ορθολογικότητα, στην παραγωγικότητα, στην ανταγωνιστικότητα, στην επιστήμη και στην τεχνοεπιστήμη. Αυτά, λένε, θα μας σώσουν, αυτά θα μας βγάλουν από το αδιέξοδό μας· έτσι, πρέπει να μισήσουμε ό,τι έρχεται σε αντίθεση με αυτά, έστω με ένα διακριτικό τρόπο, να το βάλουμε στην άκρη. Δεν θα πάμε μπροστά με τα «Κύριε, ελέησον». Άλλωστε, το «πολύ το Κύριε ελέησον το βαριέται κι ο παπάς», έτσι δεν είναι; Να φροντίσουμε να είμαστε εργατικοί, χρήσιμοι, χρησιμοθήρες στο κάτω- κάτω. Όχι σπουδές «θεωρητικές», θεολογικές, φιλοσοφικές, καλλιτεχνικές, ανούσιες, όχι για το ειδέναι, αυτά ξεπεράστηκαν πια· αλλά σπουδές αυστηρά προσανατολισμένες στην παραγωγικότητα, στην άνοδο του βιοτικού επιπέδου που θα συντελεστεί, άλλωστε, όπως λέει κι ο οικονομολόγος Φρίντμαν, με τα trickle-down economics. Έτσι θα πάμε στον δρόμο της «πρόοδου», στον δρόμο της Ευρώπης και όχι της καθυστέρησης. Προπαγάνδα; Αναμφίβολα. Αλλά βλέπετε πόση πέραση έχει; Και πώς και η επίσημη ελλαδική Αριστερά είναι βαθύτατα ενσωματωμένη σε αυτά από την εποχή του Μαρξ που έλεγε στις «θέσεις για τον Φόυερμπαχ», ότι το σημαντικό είναι να αλλάξουμε τον κόσμο και όχι να τον καταλάβουμε, όπως αυτοί οι παλιάνθρωποι φιλόσοφοι; Marx dixit*, σου λέει, ca suffit.

Εσωτερική (α)συνέπεια των ορθολογιστών του 18ου αι., καταγωγή του αντιχριστιανισμού

Ένα από τα τεράστια προβλήματα όλων αυτών των ιδεών είναι, ότι δεν είναι καν εσωτερικά συνεπείς. Η ιδέα της προόδου είναι μία από τις θεμελιώδεις στην οποία βασίζονται. Χωρις αυτήν, τα πάντα καταρρέουν. Αυτή η ιδέα ήλθε ακριβώς στα πλαίσια της ανόδου της αστικής τάξης και από τους εκπροσώπους της κατά τον 18ο αιώνα. Πριν, δεν υπήρχε τέτοια πίστη και σήμερα όταν καταδικάζεται το «προνεωτερικό» ή το, υποτίθεται, «καθυστερημένο» πολιτιστικά, ακριβώς αυτή η ιδέα υπονοείται, αυτή της ιστορικής προόδου. Αλλά η πρόοδος ορισμένοι δεν κατάλαβαν, όπως δείξαμε στο προηγούμενο, ότι έφτασε αλλού από εκεί που θα προσέβλεπαν. Έφτασε, άμεσα, στον Ρομαντισμό, στην Γαλλία ήδη ο Σατωμπριάν ζούσε και δρούσε κατά την διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης( και βίωσε, βέβαια, όλη την βαρβαρότητά της και τις ματαιώσεις της). Βεβαίως, ο ρομαντισμός δεν είναι το τελικό στάδιο της νεωτερικότητας(μετά Αμερικανική/Γαλλική Επανάσταση), όπως συνήθως καταγράφονται τα στάδιά της.  Υπάρχει ο μοντερνισμός, και ο μεταμοντερνισμός, ο οποίος επέφερε και αυτό το μηδέν και τις ιδεολογίες του που αναφέραμε πιο πάνω, αυτά εν όλω. Αλλά αυτό δεν δικαιολογεί καν την θετικιστική ελληνική αριστερά** και ακόμη περισσότερο την μαρξιστική τοιαύτη. Διότι ο Μαρξ χρωστάει πολλά στον Ρομαντισμό: το απόσπασμα από το Κομμουνιστικό Μανιφέστο όπου η αστική τάξη αναφέρεται, ότι έπνιξε στα παγωμένα νερά του εγωιστικού υπολογισμού τα «ιερά ρίγη», τις «ευλαβικές εξάρσεις» και τον «ιπποτικό ενθουσιασμό» είναι ένα απλώς ενδεικτικό τέτοιο παράδειγμα· οι Sayre/Lowy αναφέρουν στο πολύ αξιόλογο, όπως νομίζω, έργο τους, πολλά ακόμη. Είναι σαν το ρολόι να κόλλησε στον 18ο αιώνα ή, το πολύ, στον πρώιμο 19ο.

Ο Κωστής Μοσκώφ είναι από τους πρώτους που μας έχουν μιλήση για αυτό το θέμα εν εκτάσει και, ενίοτε, με βαρείς χαρακτηρισμούς, αλλά δίκαιους ή δικαιολογημένους γενικώς, θα έλεγα. Κάνει λόγο για ένα θετικιστικό(εννοείται: ιδεαλιστικό θετικιστικό) ρεύμα μίας ορισμένης, ευρωπαιοκεντρικής μάλλον, ελλαδικής αριστεράς που θέλει να καταργήση και μισεί κάθε ιδεολογία ή στάση και πράξη ζωής που είναι ερωτική·  μισεί το όνειρο, την ποίηση, τον έρωτα(βλ. και αντιωφελιμισμός), στην βαθύτερή του, και όχι βέβαια σαρκ(ολατρ)ική, σημασία, και τα καταδικάζει σε μία μεγάλη φωτιά ως ανορθολογήματα. Ο δε Νοβάλις(+1801), που έζησε τα γεγονότα από την Γερμανία, είναι αυτός που θα μας μιλήση για την καταγωγή αυτού του μίσους. Είναι το μίσος προς την «καθολική πίστη», λέει, που επεκτείνεται σε ένα αντιχριστιανισμό, και κατόπιν περιλαμβάνει όλα αυτά τα υπόλοιπα, την τέχνη, το συναίσθημα κτλ..

Από την άλλη, είναι και κάτι άλλο θεμελιώδες: είναι η χρησιμότητα, η χρησιμοθηρία, και αυτό πρέπει να το δούμε μαζί με το γεγονός, ότι, στην συνεχώς συσκοτιζόμενη από ιδεολογήματα πραγματικότητα,  ήσαν οι αστοί που έκαναν την Γαλλική Επανάσταση, και κατ’ εξοχήν τέτοια παραδείγματα είναι ο Ροβεσπιέρος και ο Σαιν-Ζυστ. Υποσκάπτοντας αυτά τα φιλοσοφικοθεολογικά-ιδεολογικά θεμέλια, υπέσκαπτες την επικυριαρχία των θεσμών. Ο λαός και οι χωρικοί δεν επιθυμούσαν και πολύ μία, ιδίως, τέτοια αλλαγή των -ιερόσυλων, για εμάς τους Ορθόδοξους, εννοείται- θεσμών που διήρκεσαν επί 1200 χρόνια… Αυτό δεν σημαίνει, ότι η αστική τάξη δεν είναι αθεϊστική, είναι θεμελιωδώς και αρχετυπικά αθεϊστική, διότι πρώτα-πρώτα δεν επιθυμεί κανέναν άλλο να εμπλακή στο πώς αυτή θέλει να πλάση τον κόσμο με την φρενήρη της και τόσο «πρακτική» ενεργητικότητα ή δεν θέλει ηθικές μικρολογίες, κουβέντες περί ηθικής και δέοντος· όπως ακριβώς θα διακήρυσσε, δηλαδή, και ένας ορισμένος(διότι υπάρχουν πολλοί) Μαρξ. Απλώς, καμιά φορά να δείχνεσαι Χριστιανός ή να αφομοιώσης τον τεράστιο αντίπαλό σου ξεδοντιάζοντάς τον είναι χρήσιμο. Χωρίς να προκαλέσης σκάνδαλο, πάντα «πηγαίνοντας με το ρεύμα»… Και επίσης ο αθεϊσμός έχει και αυτός την χρησιμότητά του. (Συνεχίζεται…!)

*το είπε ο Μαρξ
**αυτή η θετικιστική ελληνική αριστερά είναι ό,τι εννοούσε ο Καστοριάδης, όταν μιλούσε για «ρασιοναλιστικά αλτουσσεριανά μουλάρια»(με την έννοια, ότι αναμειγνύουν άμικτα πράγματα, τον υλισμό και την διαλεκτική). Βεβαίως, ο Λουί Αλτουσσέρ αναίρεσε όλα όσα έλεγε (προς το τέλος της εδώ ζωής του), και έκανε ένα άλμα προς τον Χριστιανισμό. Στην Ελλάδα, έχουμε μείνει στον πρώιμο Αλτουσσέρ(μαρξιστής θεωρητικός του 20ου αιώνα, με ορισμένη ερμηνεία και επιλογή των έργων του Μαρξ -όχι των πρώτων). Και αυτό είναι η καλύτερη περίπτωση.
Advertisements

Ετικέτες: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

10 Σχόλια to “Για την οπισθοδρόμηση στα “ορθολογιστικά φώτα” του 18ου αιώνα(μέρος Γ’)”

  1. agapi+ Says:

    an eixe agapi o typos me to gigantio sfyri
    den tha eixe etoimastei na skotwsei tin mygoula kai taytoxronws
    kai tin «honey»tou….

    H elleipsi agapis
    einai Olo to provlima…pantou+panta…………

    ayto to 3o meros einai the last one?

    grapse kati kai gia tin Agapi tou Xristou mas bre phil,
    dioti xwris ayti …xanomaste….

  2. philalethe00 Says:

    @agapi+
    Έτσι είναι. Ο Λόγος συγκροτεί το 25% των δυνάμεων και ιδιοτήτων και γνωρισμάτων του ανθρώπου κατά τον Στάρετς Σέργιο του Παρισιού. Και ο Λόγος καθίσταται άμεσα όργανο των δυνάμεων που φωλιάζουν στην ψυχή, δηλαδή καθίσταται κτηνώδης ή/και δαιμονιώδης. Και το βλέπουμε. Θαυμάσια συλλογιστική πολλών ανθρώπων, όμως στραμμένη προς ό,τι το πιο δαιμονικό/κτηνώδες. Για αυτό και προσπαθώ να εξηγήσω πώς είναι δυνατόν οι φωστήρες οι υπέρλαμπροι της Δύσης να στράφηκαν στον «ορθολογισμό» αυτόν τον απίθανο. Π.χ. με τον Παπισμό εξηγείται, αφ’ενός από τις κοσμοκρατορικές βλέψεις των Παπών των οιηματιών, αφ’ετέρου από τις βλέψεις του Καρλομάγνου… Και εδώ, λοιπόν, κάτι παρόμοιο… Και το πρόβλημα είναι, ότι μας μόλυναν και μας φαρμάκωσαν, σιγά-σιγά, σαν με αρσενικό.

    Εύχου!

  3. agapi+ Says:

    @ thnx phil.!!! 🙂
    SPASIBA!-
    o Starets Sergios exei therapeysei proswpa/psyxes me psyxologikes diataraxes….

    NAI-exw diavasei to vivlio peri tis dynamews tis eyxis tou,
    xarismatouxos papoulis-batouska…+
    🙂
    +DOKSA TW THEW PANTWN ENEKEN+

  4. Παράρτημα “ορθολογιστικών φώτων”: απόσπασμα από “Χριστιανοσύνη ή άλλως Ευρώπη” του Novalis(+1801) « Ιστολογιακόν σημειωματάριον φ Says:

    […] […]

  5. agapi+ Says:

    ??????????????????????????????? ΕΙΠΕΣ ΚΑΤΙ?!
    🙂

  6. philalethe00 Says:

    @agapi+
    Όχι, μην δίνετε προσοχή. 🙂 Ένα απλό «pingback» λόγω της ζεύξης, link προς το κείμενο…

  7. Agapi+ Says:

    🙂 mon cher phil!!! 🙂

    ti esti….. pingback!?!?

    dioti zen eimai eksypno paizaki
    kai zen kserw osa ksereis!!! 😦

    aaa !!! H ZEUKSHS-PALI….TI EINAI?!

    MAKIA!
    SYGNWMHN POY SE EZALISON PALIN!!!!!!!!!!!
    xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx 🙂

  8. 0anjel6 Says:

    η επιτομή της θολοκουλτούρας αν και προσπαθείς σε κάποια σημεία να συνάγεις έστω και ένα λογικοφανές αντι-συμπέρασμα από αυτή τη συρραφή ασύνδετων απόψεων και παραθέσεων..

  9. philalethe00 Says:

    @0anjel6
    Ευχαριστώ για την επίσκεψη και για την προσπάθεια κριτικής προσέγγισης. Αυτό προσδοκώ βασικά. 🙂 Δεύτερον, θεωρώ ότι δεν είναι εξαιρετικά εύκολο για κάποιον μη-μυημένο να μην χάσει τον ειρμό. Παρ’όλ’αυτά, και παρά το ότι κάνω κάποιες παρεκβάσεις εδώ κι’ εκεί, νομίζω ότι υπάρχει ένας κάπως φανερός άξονας στο κείμενο, ένας άξονας «θεματικών προτάσεων» ή θεμελιωδών φράσεων έστω, στις οποίες μπορεί και να συνοψιστεί το κείμενο και αυτά που θέλω να πω, έστω και αν τα λέω μέσω τρίτων(αυτό λέγεται και «επίκληση στην αυθεντία») . 🙂

    Για να δούμε την σύνοψη:
    1.Η σημερινή ελλαδική κοινωνία εμβαπτίζεται[..]στα μελανά ύδατα του μηδενός.
    2.Αυτό το μηδέν είναι ακριβώς ό,τι απομένει βλέποντας τα συντρίμμια της αστικής ιδεολογίας να ρημάζουν.
    3.Αυτά δεν πτοούν αυτούς που θέλουν να ξανακάνουμε τα ίδια, να πιστέψουμε στα ίδια αδιέξοδα πράγματα από την αρχή[δηλαδή την αστική ιδεολογία από τότε που πρωτοδιαμορφώθηκε, τον 18ο αιώνα].
    4.η επίσημη ελλαδική Αριστερά είναι βαθύτατα ενσωματωμένη σε αυτά[αστική ιδεολογία] από την εποχή του Μαρξ
    5.Ένα από τα τεράστια προβλήματα όλων αυτών των ιδεών[σημ.:των αναπαλαιωτών της αστικής ιδεολογίας] είναι, ότι δεν είναι καν εσωτερικά συνεπείς. Η ιδέα της προόδου είναι μία από τις θεμελιώδεις στην οποία βασίζονται.
    6.Αλλά η «πρόοδος» ορισμένοι δεν κατάλαβαν, όπως δείξαμε στο προηγούμενο, ότι έφτασε αλλού από εκεί που θα προσέβλεπαν[σημ.:έφτασε στον Ρομαντισμό πολύ νωρίς, που είναι πιο νέος, πιο μπροστά στην Ιστορία, από τον ορθολογισμό του 18ου αιώνα].
    7.Ο Κωστής Μοσκώφ είναι από τους πρώτους που μας έχουν μιλήση για αυτό το θέμα εν εκτάσει και, ενίοτε, με βαρείς χαρακτηρισμούς,
    8.Ο δε Νοβάλις(+1801), που έζησε τα γεγονότα από την Γερμανία, είναι αυτός που θα μας μιλήση για την καταγωγή αυτού του μίσους.
    9.Από την άλλη, είναι και κάτι άλλο θεμελιώδες[σημ:που εξηγεί τον αντιχριστιανισμό, πλην της ιδεολογίας]: είναι η χρησιμότητα, η χρησιμοθηρία.
    10.Αυτό[σημ.:ότι υπάρχει χρησιμοθηρία στην αστική τάξη, που είχε τον αντιχριστιανισμό] δεν σημαίνει, ότι η αστική τάξη δεν είναι αθεϊστική, είναι θεμελιωδώς και αρχετυπικά αθεϊστική[..]διότι δεν επιθυμεί κανέναν άλλο να εμπλακή στο πώς αυτή θέλει να πλάση τον κόσμο.

    Ο μετρητής μου λέει ότι είναι 196 λέξεις αυτή η περίληψη/σύνοψη(χωρίς τα επεξηγητικά σχόλια). Οι λέξεις του κειμένου είναι 1149. 🙂 Καταλαβαίνω ειλικρινά, παιδιά, ότι υπάρχει δυσκολία, αλλά για ένα πιο εξοικειωμένο αναγνώστη, η ανάγνωση θα ήταν πιο ρέουσα. Το ξέρω κι εγώ από τις δικές μου αναγνώσεις: ακόμη και όταν το κείμενο/βιβλίο που διαβάζεις είναι εξαιρετικά καλογραμμένο(πράγμα που ούτε κατά διάνοια ισχυριζομαι για εμένα και εδώ, ειδικότερα), η πυκνότητα των ΝΕΩΝ νοημάτων αποτελεί μια …δοκιμασία. 🙂 Και βέβαια, σημειωτέον, εδώ το κείμενο δεν υπέστη ούτε επεξεργασία ούτε ξαναγράψιμο.

    Θα προσπαθήσω να βελτιωθώ στο επόμενο(και τελευταίο, συν Θεώ)τμήμα. Να είσαι να μας πης την άποψή σου, αν θέλεις! Ευχαριστούμε…

  10. AGAPH+ Says:

    O ->ANJEL6

    EINAI O 6os ek espagna angelos?

    anti symperasma?
    poly …………….super culture!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: