Η επιστροφή του «χυδαίου υλισμού» ως επιστήμης

by

Η επιστροφή του  «χυδαίου υλισμού» ως επιστήμης


Υπάρχει ένα  θέμα που με απασχολεί επί καιρό πολύ. Σε πολλές περιπτώσεις συγχρόνων «επιστημόνων»(«αμόρφωτων επιστημόνων», που είναι μάλλον πλεονασμός κατά Καστοριάδη) και «διανοητών», βλέπουμε ένα άκρως, χονδροειδές υλιστικό πνεύμα. Οι απριορισμοί, οι προκαταλήψεις εγγίζουν το επίπεδο του «ιδεολογικού κάλου».  Βεβαίως, όλοι γνωρίζουμε, ελπίζω, ότι ο «επιστημονικός υλισμός», καθώς και ο επιστημονισμός(scientism), που υπονοούν και τον «επιστημονικό αθεϊσμό», είναι ιδεολογίες που κατέπεσαν πολύ καιρό πριν, όπως, άλλωστε, και ο (αστικός ευρωπαϊκός) Διαφωτισμός από την «ρομαντική δημιουργική αντίδραση» του 19ου αι.. Συγκεκριμένα, για αυτό υπήρξε, όπως έχει ξαναγραφτεί πολλάκις, ομολογία του ιδίου του σκαπανέα(μαζί με τον Haeckel) του υλισμού των φυσικών επιστημών, βιολόγου και φιλοσόφου Hans Driesch(1867-1941): ο υλισμός, είπε τότε, κάπου στο δεύτερο τέταρτο του 20ου αιώνα, είναι μία θεωρία πλέον ξεπερασμένη. Ο δε θετικισμός(positivism) κατά πολλούς, π.χ. Σεφέρη(ο «επιστημονικός πολιτισμός της Δύσης» ακριβέστερα) και Max Horkheimer, οδήγησε στην ναζιστική άκρα φρικίαση και, άρα, σε μία καθολικότερη κατάπτωση αυτών των ιδεολογιών και φιλοσοφημάτων, και επίσης στην άνοδο ενός πνευματικότερου κλίματος με μορφές επιστημόνων όπως ο (Χριστιανός) Planck, ο de Broglie κ.α..

Ο Max Planck, γνωστός από τα "κβάντα" που ανακάλυψε. Η βασική γραμμή της κρατικοποιημένης σοβιετικής φιλοσοφίας τον ήθελε "εκπρόσωπο της αστικής αντίδρασης και του κλήρου"

Ο ίδιος  ο Β’ Π.Π., ο ναζισμός ειδικά, χαρακτηρίστηκε από την χρήση της επιστήμης ως δικαιώνουσα συλλογιστική μαζικών σφαγών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Ευγονική.* Θα πει κανείς, ότι η Ευγονική δεν είναι βιολογία, είναι βιολογισμός, παρόμοιος με αυτόν του βιταλιστή(όπως και ο Driesch, βλ. θέληση για δύναμη) Νίτσε. Και, επίσης, ότι «άλλο είναι επιστήμη και άλλο επιστημονισμός» (Μπερντιάεφ). Οπωσδήποτε, αλλά την διαφορά στο όργανο γνώσης κτιστού –ακτίστου ή, αντιστοίχως, φυσικού- μεταφυσικού την έχουν δεχθεί οι Πατέρες, μεγάλοι φιλόσοφοι όπως ο όχι πρώιμος Λούντβιχ Βιτγκενστάιν(φιντεϊσμός-αποφατισμός) ή ο Καντ. Επίσης, μέγιστοι επιστήμονες όπως ο Σρέντιγκερ. Δεν την δέχονται, όμως, άνθρωποι όπως, π.χ., ο μέγιστος απολογητής του αθεϊσμού της σήμερον, ο φορέας του «καθολικού δαρβινισμού» συγγραφέας καθ. Βιολογίας Ρίτσαρντ Ντώκινς. Ο Ντώκινς ανήκει, συγκεκριμένα και μεταξύ άλλων, στην ομάδα εκείνη που ονομάζουμε προωθητές της νεοφιλελεύθερης γενετικής. Με άλλα λόγια, η … «φυσική επιλογή» διαλέγει, προκρίνει τους ατομιστές/καπιταλιστές, διότι έχουμε τα “selfish genes”(τίτλος παλιότερου βιβλίου του Ντώκινς, εγωιστικά γονίδια)**. Βεβαίως, το ίδιο περίπου έλεγε και ο Χίτλερ, που αναφερόταν στον Hegel, όπως και ο Μαρξ, για την Ιστορία: ευνοεί τους ανελέητους. Και είναι, πάντοτε, απορίας άξιον, αν μπορεί κανείς να δεχθεί με συνέπεια τον δαρβινισμό δίχως να δεχθεί τον κοινωνικό δαρβινισμό, που δικαιώνει τον πιο ακραίο καπιταλισμό, πράγμα που ήξεραν πολύ καλά π.χ. ο Σύνδεσμος Αμερικανών Βιομηχάνων και ο πρώτος, Τζ. Ντ. Ροκφέλερ. Άλλά αυτά όλα δεν είναι… μεταφυσικές απόψεις(που οι Πατέρες, όπως και οι Γάλλοι Διαφωτιστές, καταδίκαζαν ως φανταστικές και μη-πραγματικές), είναι… επιστήμη. Το ίδιο ισχύει για την θεωρία περί μιμιδίων(memes) στα οποία ανήκει, βεβαίως, και η «θρησκεία» ως «διανοητικός ιός»(sic). Δυστυχώς, ο μέγιστος αυτός απολογητής έχει προσχωρήσει, όπως του καταλόγισαν εμμέσως και πολλοί ομοιδεάτες του, στον αθεϊστικό φονταμενταλισμό. Στην Ελλάδα, βέβαια, πολλοί αποβλακωμένοι «προοδευτικοί» δεν έχουν καταλάβει γρυ από τις χοντράδες του «Dawkins του δογματιστή»(περιοδικό Prospect, πατήστε εδώ), τον θεωρούν σπουδαίο και ότι μάχεται τον …(θρησκευτικό) ανορθολογισμό, ένα ευγενές καθήκον***. Δεν ξέρουν, π.χ., ότι μέγιστος των ανορθολογιστών υπήρξε ο αυτοαποκαλούμενος «αντίχριστος» και μηδενιστής Φ. Νίτσε…

Hans Driesch, πατήρ και κηδευτής του "υλισμού των φυσικών επιστημών"

Παρόμοια  ισχύουν και για άλλες περιπτώσεις. Θα έχετε ακούσει, χάριν παραδείγματος, τις απόψεις επιφανούς καθηγητού Φυσικής, του Δ. Νανόπουλου. Ο ίδιος έχει ασχοληθεί με κάποια θέματα της «νευροεπιστήμης», ας πούμε της επιστήμης που μελετά τον ανθρώπινο εγκέφαλο και τις λειτουργίες του. Ένας από τους σπουδαιότερους και πιο ευσυνείδητους συγγραφείς πάνω σε αυτά τα θέματα, ο Π. Μπρέγκιν, έγραφε, ότι η επιτομή ενός εγχειριδίου της νευροεπιστήμης(neuroscience) είναι, ότι η λειτουργία του εγκεφάλου είναι καλυμμένη από μυστήριο (“shrouded in mystery”), και δεν γνωρίζουμε πώς ακριβώς και ποιες ουσίες συμμετέχουν στην μεταβίβαση των σημάτων από ένα νευρώνα στον άλλο. Π.χ. μέχρι πρότινος δεν ήταν γνωστή η συμμετοχή κάποιον ουσιών που λειτουργούν και ως νευροδιαβιβαστές, που απαιτούνται(δεν γνωρίζουμε παρά ελάχιστους), ώστε να μεταβιβαστεί το σήμα. Θεωρείτο, ότι όλα εξαντλούνταν στις ηλεκτρομαγνητικές διεργασίες. Αυτό, όμως, δεν επτόησε ορισμένους, που οπωσδήποτε θα σκέφτεστε, ότι εκπροσωπούν το πεντόσταγμα του άκρατου σκοταδισμού και της προπέτειας, να μας πουν, ότι τα πάντα είναι ηλεκτρομαγνητισμός, άρα δεν υπάρχει ούτε ψυχή ούτε πνεύμα ούτε νους(καρδία) με την πασίγνωστη στην Ορθοδοξία «φυλακή» και κάθαρσή του, που άγει στον φωτισμό και, μετά, την θέωση.

Η μόνη "μεταφυσική" που ανέχεται ο αγαπητός μας κος καθηγητής είναι η παγανιστική φυσιολατρία του Σπινόζα, που έγραψε την Ηθική του "more geometrico", δηλαδή με τρόπο γεωμετρικό

Οπωσδήποτε, μου τέθηκε το ζήτημα σχετικά με το πώς έβγαλαν την αυτοεκπληρούμενη προφητεία με τέτοια …αξιοθαύμαστη σαφήνεια από αυτά τα ψηγματάκια γνώσης περί εγκεφάλου(έλλειμμα που είχαν προπεί οι Πατέρες). Οι απορίες άρχισαν να μου λύνονται διαβάζοντας πρόσφατα για την «γενική γραμμή της σοβιετικής φιλοσοφίας» από τον Ν. Μπερντιάεφ(εκδ. Σιδέρης, 1977, σσ. 150-198), που μας μιλάει για την πάλη του διαλεκτικού υλισμού εναντίον άλλων ειδών υλισμού με πλήρη ενημέρωση της σοβιετικής γραμματείας του 1931, αλλά και νωρίτερα. Ένας από αυτούς, που καταδικάστηκε ως αίρεση είναι ο «αστικός» και αντιδιαλεκτικός μηχανιστικός υλισμός του πρώην εκλεκτού Ν. Μπουχάριν, ενώ άλλος είναι ο «χυδαίος υλισμός», «χονδροειδής υλισμός», των Μπύχνερ και Μολεσότ. Αυτοί οι τελευταίοι όντως είχαν διατυπώσει ακριβώς αυτές τις θεμελιώδεις υλιστικές θέσεις που με θαυμάσιο πνεύμα μαθητείας επαναδιατυπώνουν ως τάχα πορίσματα της μεγάλης θέας επιστήμης οι προαναφερθέντες.

Ο Λ. Μπύχνερ(1824-1899) -τα φιλοσοφήματά του παρουσιάζονται ως πορίσματα της επιστήμης από ορισμένους ιδεολόγους του επιστημονισμού κ.τ.ο.

Δηλαδή δεν υπάρχει τίποτα πέραν της ύλης, εκδήλωση της οποίας είναι τα πάντα, είτε ψυχή, είτε πνεύμα, είτε το «βίωμα της θέωσης» είτε ο,τιδήποτε. Όπως επίσης «η σκέψη χωρίζεται από το μυαλό όπως η χολή από το συκώτι»(!!). Αλλά, αν αυτά φαίνονται, και αναμφισβήτητα είναι, ακραιφνείς χοντράδες κάποιων ησσόνων φιλοσόφων του 19ου αι.(«ο μωρός μωρά λαλήσει»), σίγουρα είναι μέγιστη ανευθυνότητα να τα σύρουμε ρετουσαρισμένα από τους τάφους τους σε ευπίστους ακροατές και σήμερα, δεν είναι έτσι;

*O Horkheimer γράφει στην «έκλειψη του Λόγου» του, ότι η Ευγονική έχει τις ρίζες της στον Διαφωτισμό
**έτσι εξηγείται, αν και εν μέρει μόνο, γιατί ακροδεξιοί καπιταλιστές, ήτοι νεοφιλελεύθεροι, κονδυλοφόροι προωθούν τον Ντώκινς και λοιπούς …αγιατολλάδες-φανατικούς-προπαγανδιστές
***Δεν θέλω να είμαι προσωπολήπτης, αλλά μία τυπική τέτοια περίπτωση είναι η -αξιόλογη εν μέρει- «βιβλιοθήκη» της εφ. Ελευθεροτυπίας. Το μόνο που κατάλαβε και μας επισήμανε από το βιβλίο του συναδέλφου του Ντώκινς «Η αυταπάτη του Ντώκινς;» είναι, ότι τον θεωρεί ως τον μέγιστο απολογητή του αθεϊσμού. Αυτό είναι σωστό μεν, αλλά τα συμφραζόμενα δείχνουν, ότι χρησιμοποιείται, για να υποδείξει και τον απίθανο εκφυλισμό αυτού του χώρου
Advertisements

Ετικέτες: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

9 Σχόλια to “Η επιστροφή του «χυδαίου υλισμού» ως επιστήμης”

  1. Γ Says:

    Αν θέλεις, δίνεις λίγες πληροφορίες ακόμα για αυτά τα δύο;
    1. Την διαφορά στο όργανο γνώσης κτιστού –ακτίστου ή, αντιστοίχως, φυσικού- μεταφυσικού την έχουν ΔΕΧΘΕΙ οι Βιτγκενστάιν, Καντ, Σρέντιγκερ.
    2. Ο Τζ. Ντ. Ροκφέλερ ΗΞΕΡΕ πολύ καλά πως ο κοινωνικός δαρβινισμός δικαιώνει τον πιο ακραίο καπιταλισμό.

    Το ονοματεπώνυμο Susan McKinnon ίσως το είχα συναντήσει μέσα σε κείμενα πολιτισμικής ανθρωπολογίας, αλλά το οτι η εν λόγω είχε γράψει για την εξελικτική ψυχολογία, δεν το ήξερα, δεν είχα ιδέα! (ευχαριστώ για την πληροφορία).
    Πάνω σε τέτοια θέματα είχα πληροφορηθεί από το γλυκό βιβλιαράκι του Michael Sandel (Ενάντια στην τελειότητα. Η ηθική στην εποχή της γενετικής μηχανικής). Τέλειο ανάγνωσμα για όσους δεν ξέρουν πράγματα που είχες σχολιάσει, Φιλαλήθη, σε αυτή την ανάρτησή σου.

  2. philalethe00 Says:


    Καλησπέρα και ευχαριστώ πολύ για τα ωραία ερωτήματα. 🙂
    Για να δούμε…
    1. Για τους Βιτγκενστάιν και Σρέντιγκερ, έχω κατά νου ότι ο Βιτγκενστάιν θεωρεί ότι δεν μπορούμε να μιλήσουμε για τα πάντα, και ότι η μεταφυσική κινείται γενικώς έξω από αυτά που μπορούμε να γνωρίσουμε με τον λόγο. Είχα διαβάσει παλαιότερα κάποιες «διαλέξεις πάνω στην θρησκεία» ή κάπως έτσι, τις δανείστηκα από μια δημοτική βιβλιοθήκη της Θεσσαλονίκης, ήταν ένα παλιό βιβλίο που δεν ξέρω πόσο είναι ευπρόσιτο στο εμπόριο… 🙂
    Για αυτόν τον λόγο, στον Βιτγκενστάιν προσάπτουν φιντεϊσμό. Πολύ ενδιαφέρον έχουν και οι ‘στοχασμοί’ -κυκλοφορούν στο εμπόριο- του. Εκεί λέει πως η αλήθεια βρίσκεται εκτός τόπου και χρόνου.
    Ο Σρέντιγκερ, σύμφωνα με τα wikiquotes (ρητά του που βρίσκονται στην αγγλική εκδοχή της wikipedia) , έχει πει πολύ παρόμοια πράγματα… Δεν μπορεί , λέει, να γίνει καμιά κριτική στα θρησκευτικά θέματα, ας πούμε, βάσει της επιστήμης. Είναι άτοπο, είναι λάθος, λέει. Θυμάμαι και από το …σχολείο την εξίσωση του Σρέντιγκερ στην χημεία και διάφορα άλλα. Απέδειξε ότι δεν μπορούμε να ξέρουμε την ακριβή θέση (και ταχύτητα) ενός ηλεκτρονίου κ.λπ.., κάνοντας έτσι ένα μεγάλο βήμα μακριά από τις απλοϊκές παραδοχές του Καρτέσιου και άλλων ανθρώπων που έχτισαν ένα υπόστρωμα που χρησιμοποίησε ο Διαφωτισμός και άλλες απλοϊκές φιλοσοφίες του 18ου αιώνα.

    Για τον Καντ, ίσως επανέλθω, καθώς δεν θυμάμαι τι ακριβώς είχε υποστηρίξει. Πάντως, ο Καντ είχε πει ότι η μετά θάνατον ζωή υπάρχει και τούτο αποδεικνύεται ορθολογικά. Διότι κάθε τι το οποίο αποτελεί αντικείμενο της θέλησης του ανθρώπου υπάρχει. Άρα, και η μετά θάνατον ζωή υφίσταται, έλεγε. Μιλούσε για μια «θρησκεία στα όρια του λόγου». Βέβαια, είχε και χριστιανικές αποκλίσεις, από ό,τι θυμάμαι, δεν γνωρίζω πώς κατέληξε…

    2. Υπάρχει ένα ρητό σε κάποιο βιβλίο του Galbraith, που λέει ο Ροκφέλερ ότι ένα όμορφο φυτό/τριαντάφυλλο, για να ανθίσει, πρέπει να αναλώσει και καταστρέψει τα φυτά γύρω του. Από εκεί βγάζει το ΚΟΙΝΩΝΙΚΌ συμπέρασμα ότι το ίδιο πρέπει να συμβαίνει και είναι καλό ή ουδέτερο να συμβαίνει και στον οικονομικό ανταγωνισμό. Με άλλα λόγια, εφαρμόζει όπως οι κοινωνικοί δαρβινιστές, τις ιδέες περί βιολογίας στην κοινωνία. Αυτό έλεγε πως έκανε και ο Χέρμπερτ Σπένσερ, από τους πατέρες του κοινωνικού δαρβινισμού: «απλώς εφαρμόζω τις ιδέες του κου Δαρβίνου στην κοινωνία», επί λέξει. Ο Σπένσερ είχε μεγάλη επιτυχία στις ΗΠΑ του επιφυλάχθηκε θερμή υποδοχή και αποδοχή, σύμφωνα με τον Galbraith(στο «Η εποχή της αβεβαιότητας»: ιστορία των οικονομικών ιδεών…») .

    Ελπίζω με αυτά κάπως να βοηθάω… 🙂

    Τέλος, να πω ότι με βοήθησε πολύ σε αυτό το -βαρύ μάλλον, τώρα που το ξαναβλέπω :-/ – κείμενο ένα πολύ ωραίο βιβλιαράκι του Νικολάι Μπερντιάεφ, από όπου πήρα πολλές πληροφορίες για τον χυδαίο υλισμό, το «Ο Χριστιανισμός και το πρόβλημα του κομμουνισμού«. Έχει εξαιρετικά πράγματα μέσα και εγώ το είχα βρει από εκδόσεις Σιδέρη τότε, στην σειρά «πειστήρια»· αν τα θυμάμαι καλά… 🙂 Εδώ: http://www.oldbooks.gr/index.php?option=com_bookstore&task=book&id=4163&catid=124&Itemid=69

  3. Dark Says:

    Για εκατομμυριοστή πρώτη φορά »αναιρέθηκε» το »μεγάλο κακό» ,ο υλισμός.
    Ποιόν υλισμό αναιρείται;
    Και με τι δεδομένα αναιρέθηκε ο υλισμός;
    Αναιρέθηκε ο διαλεκτικός υλισμός ,ας πούμε;
    Όσο για τον λεγόμενο »χυδαίο υλισμό» ,εγώ θα τον χαρακτήριζα μηχανιστικό υλισμό,θα πω τουλάχιστον για τον Μπύχνερ,που έχω διαβάσει το βιβλίο του »δύναμη και ύλη»,
    στα βασικά σημεία δεν διαφωνώ.
    Συμφωνώ απόλυτα στον υλισμό του ,στην αθεΐα του.
    Διαφωνώ βέβαια με ορισμένες διατυπώσεις του,λάθη και ανακρίβειες του.
    Μην ξεχνάμε ,η πρώτη του έκδοση έγινε αν δεν κάνω λάθος γύρω στα 1850,και το βασικότερο είναι η υλιστική εξήγηση του κόσμου ,το πως ερμηνεύεις τον κόσμο.
    Και ο Μπύχνερ λοιπόν με βάση τα τότε στοιχεία επιστημονικά,με τα δεδομένα,προσπαθεί να ερμηνεύσει υλιστικά τον κόσμο με βάση μόνο την ύλη και τις δυνάμεις της,τους νόμους της χωρίς καμία καταφυγή και παραδοχή κάποιου υπερφυσικού δημιουργού, άυλης δυνάμεως,θεών,υπερφυσικό ,ανεξάρτητο από την ύλη κλπ.
    Και αυτή είναι και η ουσία φυσικά,η υλιστική ερμηνεία της φύσης,και σε αυτά συμφωνώ πέρα από τις όποιες αντιρρήσεις μου όπως είπα ,με επιμέρους απόψεις,διατυπώσεις,ανακρίβειες ,λάθη κλπ.
    Και επίσης ,μιλάμε και για τον μηχανιστικό υλισμό.
    Υπάρχει και ο διαλεκτικός υλισμός,που συμφωνεί πλήρως με τα δεδομένα ,τα έως τώρα των επιστημών.Σε αντίθεση με τις θρησκευτικές διδαχές.

  4. philalethe00 Says:

    @Dark
    Καλημέρα, Dark, και καλωσόρισες στο ιστολόγιο!

    Ναι, ο «χυδαίος υλισμός» είναι μια έννοια συναφής με τον μηχανιστικό υλισμό. Στην Σοβιετική Ένωση, είχαν κατηγορηθεί ορισμένοι, όπως ο μεγάλος διανοούμενος του ΚΚΣΕ Νικολάι Μπουχάριν, για αυτού του είδους την (δεξιά) παρέκκλιση και αυτό είχε ως αποτέλεσμα την έκπτωση και τον διωγμό τους. Από τέτοιου τύπου υλισμό κατεχόταν και ο Βαρώνος Χόλμπαχ που προκάλεσε την εκτενή και σε βιβλίο απάντηση του Βολταίρου, που έλεγε χαρακτηριστικά ότι «κινδυνεύει να γίνει Χριστιανός».
    Ο υλισμός έχει πολλές μορφές, μπορεί να είναι φιλοσοφικός, οικονομικός, διαλεκτικός, αντιδιαλεκτικός κ.λπ. Τον 19ο αιώνα ειδικά είχε μια κάπως περισσότερο στοιχειώδη μορφή, για αυτό και δεν είχε μεγάλη τύχη, όπως εξηγείται στο κείμενο.
    Ο διαλεκτικός ειδικά υλισμός επικράτησε μέσω των διαφόρων επαναστάσεων και είχε κηρύξει, όπως είπαμε, τον πόλεμο τόσο στον «μυστικισμό» όσο και στον «μηχανιστικό υλισμό».
    Ο Νικολάι Μπερντιάγεφ(Ορθόδοξος Χριστιανός Ρώσος συγγραφέας και φιλόσοφος) έγραφε πάντως ότι οι ορισμοί που δίνει ο Ένγκελς (και κατόπιν οι μαρξιστές) σχετικά με τον υλισμό και τον ιδεαλισμό είναι μάλλον πρωτότυποι στην ιστορία της Φιλοσοφίας και σύμφωνα με αυτούς τόσο ο ίδιος όσο και άλλοι όπως ο Θωμάς Ακινάτης(!) θα έπρεπε να θεωρηθούν υλιστές.
    Είναι αλήθεια ότι σε τοποθετήσεις θρησκευόμενων ανθρώπων ή εκκλησιαστικών ταγών πολλές φορές φαίνεται ότι υποτιμάται το σώμα ή η ύλη, ενώ παραπέμπουν σε νεοπλατωνισμό. Αντίθετα όμως, οι Πατέρες της Εκκλησίας δεν υποτίμησαν γενικά την ύλη και καταδίκασαν τον μανιχαϊστικό και ιδεαλιστικό τρόπο σκέψης. Κάποιοι όπως ο πατέρας Νικόλαος Λουδοβίκος λένε -με φιλοσοφικούς όρους- ότι η Εκκλησία πρεσβεύει έναν ιερό υλισμό.
    Αυτό που προσωπικά πάντως με ξενίζει σε πολλές υλιστικές θεωρίες είναι ότι υπάρχει η τάση θεοποίησης της ύλης. Όπως δηλαδή ο Χέγκελ μιλάει για την Ιδέα αντί για τον Θεό και δίνει όλες τις ιδιότητες του σε αυτήν, έτσι και πολλοί υλιστές δίνουν ιδιότητες στην ύλη(αΐδια, αυθύπαρκτη, με τελεολογία κ.λπ., κ.λπ.) που προσομοιάζουν σε ιδιότητες θεϊκές…

  5. «God’s not dead»(2014): παρουσίαση και λίγες σκέψεις για την ταινία | Ιστολογικόν σημειωματάριο φιλαλήθους (philalethe00) Says:

    […] σε αυτό το ιστολόγιο παρουσιάσει παλαιότερα: βλ. εδώ, εδώ και εδώ), νομίζω ότι θα άξιζε τον κόπο να […]

  6. Dark Says:

    Είναι αλήθεια ότι ο υλισμός [ο συνεπής υλισμός] δέχεται την οντολογική αυθυπαρξία της ύλης,εκτός από την αντικειμενικότητα της ,που μπορεί να την δέχεται κι ένας χριστιανός πχ.
    Αλλά δεν σημαίνει αυτό ότι θεοποιεί την ύλη.Δεν νομίζω ο υλιστής να προσκυνήσει πέτρες,ξύλα,λιβάδια κλπ.Κι αν ναι, μάλλον μιλάμε για κάτι πανθεϊστικό ιδεαλιστικό ,για κάποιου είδους λατρεία κλπ.Πάντως όχι υλισμό.
    Ο διαλεκτικός υλισμός [και γενικότερα ο υλισμός μπορώ να πω] είναι μία μονιστική αντίληψη.
    Δέχεται ότι η μόνη »ουσία» που υπάρχει στον κόσμο είναι η ύλη.
    Το »’πνεύμα» ,η ιδέα ,η νόηση,είναι δευτερεύοντα ,παράγωγα της .το χρονικά ύστερον ,προϊόν της λειτουργίας του εγκεφάλου.Και δεν μπορούν να υπάρξουν αυτόνομα.Νόηση,δηλαδή αποσπασμένη από την ύλη ,δεν υφίσταται.
    Δεν ξέρω τι εννοεί με αυτά Μπερντιάγεφ..ο Μαρξ και ο Ένγκελς »εντόπισαν» το »βασικό πρόβλημα της φιλοσοφίας» ,το πρόβλημα της σχέσης της νόησης με το είναι ,του πνεύματος με τη φύση.
    Αν ανατρέξει κάποιος εκεί θα το αντιληφθεί κι ας εμφανίζεται σχετικά πρόσφατα ο όρος »υλισμός» ,γύρω στον 17 αιώνα αν δεν κάνω λάθος.
    Επίσης ,δεν ξέρω με ποιον τρόπο θα μπορούσε ο Θωμάς Ακινάτης κλπ..να θεωρηθούν υλιστές…
    Ο υλισμός θεωρεί ως πρωτεύον την φύση ,την ύλη και θεμελιώνεται σε δύο αρχές ..της αντικειμενικότητας και της αυθυπαρξίας της φύσης.
    Για να δώσω ένα παράδειγμα ,ο Νεύτων πχ,δέχονταν την θεωρία του Δημόκριτου,για τα άτομα,πίστευε στην αντικειμενικότητα τους,ήταν επιστημολογικά ρεαλιστής,αλλά σε αντίθεση με τον Δημοκρίτεια κοσμολογία ,που θεωρούσε τα άτομα αδημιούργητα και αιώνια ,τα σωμάτια του Νεύτωνα [ απέφευγε να μιλήσει για άτομα ,γιατί ο όρος ήταν συνδεδεμένος με την αρχαία ελληνική υλιστική φιλοσοφία] ,ήταν δημιουργημένα από τον θεό.Συνεπώς ο Νεύτων σε αντίθεση με τον Δημόκριτο ,δεν ήταν υλιστής αλλά μεταφυσικός ρεαλιστής.[Όπως άλλωστε οι περισσότεροι δημιουργοί των νεώτερων επιστημόνων].
    Για την αρχαία σκέψη τώρα,και ειδικά στην ελληνική ,μπορούμε να ανιχνεύσουμε αυτά τα δύο ρεύματα ,του υλισμού και του ιδεαλισμού,ειδικά η »ρήξη» παρατηρείται με τον Δημόκριτο και τον Πλάτωνα,αλλά φυσικά δεν απολυτοποιούμε τίποτε.Και ειδικά για τους Ίωνες κλπ,δεν μπορούμε,είναι αλήθεια να μιλάμε για υλισμό με την σύγχρονη έννοια,αλλά για μία φυσιοκρατική αντίληψη ,δυναμική ,εξελικτική [Υλοζωισμός].Ακόμη και ο Δημόκριτος και ο Επίκουρους ,δεν είχαν »αποκλείσει » εντελώς τους θεούς από την κοσμολογία τους. Αλλά ήταν δημιουργήματα και όχι δημιουργοί της Φύσης.
    Ο χριστιανισμός ,ούτως ή άλλως θεώρησε και θεωρεί την ύλη ,κτίσμα ,δημιούργημα,δευτερεύον,και διαστρέβλωσαν τον υλισμό και ειδικά τον Επίκουρο ,αποδίδοντας του φιλοσοφίες ακολασίες κλπ,διαστρέβλωσε εν ολίγοις τις έννοιες ,και τον φιλοσοφικό υλισμό ,να τον παρουσιάσει σαν υλισμό του στομαχιού κλπ.
    Επίσης,δεν κατάλαβα τι εννοούσατε για την »τελεολογία» εκεί που αναφέρατε για τις ιδιότητες της ύλης.
    Την ύπαρξη κάποιου »τελικού σκοπού» ‘σχεδίου» δεν την δέχεται ο υλισμός.Υπάρχει μόνο η ύλη με τους νόμους και τις δυναμικότητες της.Δεν εξελίσσεται προς κάποιο »τέλος» κλπ.
    Ελπίζω να μην κούρασα.

  7. philalethe00 Says:

    @Dark
    Σε ευχαριστώ πολύ για την τοποθέτηση. Όχι, δεν είναι κουραστική, άλλωστε όλες οι αναρτήσεις έχουν την πρόθεση του διαλόγου και όχι του μονολόγου.

    Ο Μπερντιάγεφ είχε αποδώσει στον μαρξισμό ένα είδος υλοζωισμού, αν και όχι με την έννοια την αριστοτελική. Αυτό συνδυάζεται και με το ζήτημα που αφορά την τελεολογία. Η τελεολογία είναι ένας έμφυτος προορισμός, σκοπός.
    Ο μαρξισμός θεώρησε, αν δεν κάνω λάθος, ότι οι υλικές δυνάμεις με ένα ντετερμινιστικό τρόπο και μέσα από την «διαλεκτική αντιπαράθεσή» τους θα οδηγήσουν στον κομμουνισμό, την παγκόσμια αταξική κοινωνία.

    Αυτό είναι τελεολογία και βέβαια είναι μια φιλοσοφία κάποιας μορφής(ο Αλ. Τσιριντάνης έλεγε ότι ο Απόστολος Παύλος και ο Καρλ Μαρξ ήταν τα μεγαλύτερα μυαλά της ιστορίας), μόνο που δεν μπορεί κανείς κάτι τέτοιο να το θεωρήσει ως αμιγώς τουλάχιστον επιστημονική φιλοσοφία…

    Ευχαριστώ και καλό μήνα.

  8. Dark Says:

    Ναι,ο μαρξισμός ή καλύτερα ο διαλεκτικός υλισμός είναι ντετερμινιστικός και αντίθετος με θεωρίες αυταρχίας κλπ..[ιντερμινισμός] αυτή η αντίληψη που λέτε..προς την άκαμπτη πορεία σε μία αταξική κοινωνία ,όντως λεγόταν και λέγεται..
    όπως στη φύση έτσι και στην κοινωνία αλλαγές συμβαίνουν,εξέλιξη κλπ..τώρα θα είναι αυτές προς το καλύτερο ; προς το χειρότερο;
    Η ιστορία θα δείξει! Είμαι καχύποπτος κι εγώ στην αντίληψη ,περί μονόπλευρης εξέλιξης μόνο ανοδικά …στο κάτω κάτω αυτό δεν μπορεί να συνεχίζει επί αόριστον ..διότι το ανθρώπινο γένος θα εξαφανιστεί και θα καταστραφεί κάποια στιγμή..
    Και ποιοι νόμοι εγγυούνται ότι ο άνθρωπος δεν θα αυτοκαταστραφεί προτού φτάσει στην λεγόμενη αταξική κοινωνία;;![και αν] Είναι κάποιες εύλογες απορίες…
    Ως προς την φύση τώρα ,να πούμε κι εδώ λίγο..ο ίδιος ο Ένγκελς ..την τελεολογία την ειρωνευόταν…
    Και για να γυρίσω και σε αυτά που έλεγα πριν..έχετε δίκιο και ίσως κάποιοι έχουν αυτό κατά νου..υπάρχει μία εκδοχή ..ως προς την ύλη..να την πω μαρξίζουσα; που θέλει την ύλη να έχει την »τάση’να οργανώνεται σε όλο και πιο σύνθετες μορφές…πολύπλοκες..ανοδικά κλπ.
    Χτυπάει κάπως τελεολογικό αυτό και είναι μονόπλευρο.
    Διότι δεν υπάρχει μόνο σύνθεση,όλο και αυξανόμενη πολυπλοκότητα στην φύση..υπάρχει και η αποικοδόμηση ,η αποσύνθεση…και όλα αυτά έχουν να κάνουν με νόμους της φύσης..και όχι με κάποια απόκρυφη τάση [πάντα κατά την γνώμη μου].
    Εγώ ευχαριστώ για την φιλοξενία!

  9. philalethe00 Says:

    @Dark
    Συμφωνώ στα περισσότερο από αυτά που αναφέρεις.
    Προσωπικά έχω σε εκτίμηση και τον Μαρξ και τη μαρξιστική θεωρία ως επιστημονική θεωρία. Επίσης ο ίδιος ο Μαρξ ήταν πολύ πιο περίπλοκος (με την καλή έννοια) και ακριβής από ό,τι πολλοί συνεχιστές ή «συνεχιστές» του…
    Αλλά πιστεύω ότι επηρεάστηκε, ίσως ασυνείδητα, από ορισμένες αρχές, φιλοσοφικές ή άλλες, τις οποίες ανέδειξαν κατεξοχήν ορισμένοι πιο απλοί συνεχιστές του.

    Χαρακτηριστικά ο *Νόρμαν Κον
    έβλεπε τις σοβιετικού τύπου προσπάθειες για εγκαθίδρυση μαρξιστικού καθεστώτος στη χώρα του και σε άλλες χώρες κατά τον 20ο αιώνα ως μια εκκοσμικευμένη μορφή του επαναστατικού χιλιασμού που είχαν ορισμένοι Χριστιανοί και ιεροκήρυκες του Μεσαίωνα. Το ζήτημα είναι κατά τη γνώμη μου να δει κανείς τον σοσιαλισμό (ή τον χριστιανικό σοσιαλισμό) ως στόχο, ως ιδεώδες κ.λπ., αλλά όχι ως κάτι που μέλλεται οπωσδήποτε να έρθει, δηλαδή με χιλιαστικό τρόπο, ανεξάρτητα από την ανθρώπινη θέληση και δραστηριότητα.

    Ευχαριστώ κι εγώ!

    * http://www.biblionet.gr/book/80764/Cohn,_Norman/%CE%91%CE%B3%CF%8E%CE%BD%CE%B5%CF%82_%CE%B3%CE%B9%CE%B1_%CF%84%CE%B7%CE%BD_%CE%AD%CE%BB%CE%B5%CF%85%CF%83%CE%B7_%CF%84%CE%B7%CF%82_%CF%87%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CE%B5%CF%84%CE%BF%CF%8D%CF%82_%CE%B2%CE%B1%CF%83%CE%B9%CE%BB%CE%B5%CE%AF%CE%B1%CF%82_%CF%84%CE%BF%CF%85_%CE%98%CE%B5%CE%BF%CF%8D._%CE%95%CF%80%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%AC%CF%84%CE%B5%CF%82_%CF%87%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%AD%CF%82_%CE%BA%CE%B1%CE%B9_%CE%BC%CF%85%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%AD%CF%82_%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%AF_%CF%84%CE%BF%CF%85_%CE%9C%CE%B5%CF%83%CE%B1%CE%AF%CF%89%CE%BD%CE%B1

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: