Προεισαγωγικό σχόλιο για τον επαναστάτη Άγιο Μακάριο Κορίνθου

by

Παραπάνω βλέπετε μία εικόνα του Αγίου Μακαρίου Κορίνθου ή Νοταρά. Τον  βίο του και την πολιτεία του(άνευ αμφοτέρων δεν γίνεται αγιότης ορθοδόξως και εμπράκτως) συμβαίνει να διαβάζω από ένα εξαίρετο έργο του Πατρολόγου Στ. Παπαδόπουλου, εκ του οποίου έχω επωφεληθή ιδιαίτερα και από άλλες δύο «μελέτες», περί των Αγίων Μεγάλου Βασίλειου και του Γρηγόριου του Θεολόγου.

Για τον Άγιο Μακάριο(1731-1805) έμαθα διαβάζοντας τους Αγίους που εκτιμούσε ο Φ. Κόντογλου, για τον οποίον μιλήσαμε προηγουμένως, μερικοί εκ των οποίων ήσαν απόλυτα «εκζητημένοι».  Ο Κόντογλου ήδη έκτοτε είχε σε τεράστια εκτίμηση τον Αθανάσιο Πάριο, συνεργάτη του Μακαρίου, και εκτιμούσε ιδιαίτερα το έργο του «Αντιφώνησις», όπου έγραφε, ότι πρέπει να θεωρήσουμε την Ευρώπη ως χώρο πνευματικού σκότους, και πώς πρέπει να βάλουμε, αντίθετα με αυτήν, την κατά Θεόν φιλοσοφία πάνωθε της διανοητικής και κατά κόσμον και πώς άρα δεν πρέπει μάλλον οι νέοι να αποχωρούν για την Ευρώπη για σπουδές.

Στον Αθανάσιο Πάριο έχει αποδοθή από ορισμένους και το έργο «Πατρική διδασκαλία» όπου εμφανίζεται μία αντίθεση στην Επανάσταση εκείνη την εποχή. Μας θυμίζει και την ρήση του A. Toynbee, ότι «οι Έλληνες έκαναν μίαν άφρονη ενέργεια και έχασαν ολόκληρη αυτοκρατορία». Γεγονός είναι, πάντως, ότι μεγάλη μερίδα των Ανθενωτικών, και των Παραδοσιακών κύκλων στάθηκε με επιφύλαξη εναντι της (προκείμενης) επαναστάσεως, ανεξαρτήτως της τεράστιας συμμετοχής και του ανώτερου Κλήρου, της συμμετοχής και αυτού του Γρηγορίου του Ε’ του απαγχονισθέντος κτλ.

Όμως, αυτό που δεν έχει επισημανθή από παραδοσιακούς ή «aufklarers» είναι το εξής: ότι ο Άγιος Μακάριος, ως ο γενάρχης του Φιλοκαλισμού, της Φιλοκαλικής Αναγέννησης, αυτός που περιέδραμε Πάτμο, Χίο και Άγιο Όρος, προκειμένου να συλλέξη τα ασκητικά και νηπτικά κείμενα των έμπειρων της «ενώσεως του νοός(=»καρδίας»- κατά την θεολογική και όχι …δυτική ιατρική έννοια) με τον Θεό», του «βιώματος της θέωσης» που, όπως έλεγε και ο Κωστής Μοσκώφ, απαντάται μόνο στην «καθ’ημάς Ανατολή», υπήρξε τι στο θέμα της απελευθερώσεως; Ένας ένθερμος επαναστάτης. Μάλιστα, υπήρξε ο στην περιοχή του πρώτος μπροστάρης της επανάστασης, βάσει των πηγών, της επανάστασης των Ορλωφικών(1770), που τελικώς έληξε άδοξα, λόγω της αθέτησης σχετικών υποσχέσεων (-από το ρωσσικό Κράτος). Κατόπιν, παρά την πατριαρχική τύποις «επίπληξη», έφυγε εγγύς και επί μικρό χρονικό διάστημα, ως καλός ποιμήν.

Αυτός επίσης έπεισε τον πατέρα του Γεωργαντά(Γεώργιο) για την ενεργό συμμετοχή τους και της περιοχής τους(Κόρινθος-Τρίκαλα Κορινθίας) στην πελοποννησιακή εξέγερσιν αυτή του 1770. Αυτός μνημονεύεται από τον εξόχως περίφημο και συνδεόμενο με την εν λόγω, Φιλοκαλική Αναγέννηση μοναχό Παΐσιο Βελιτσκόφσκυ.

Και σκέπτομαι το εξής: είναι άραγε αληθές, ότι η διαγωγή των Νεομαρτύρων, των οποίων ο Μακάριος υπήρξε «αλείπτης»(=προετοιμαστής), είναι η πιο συνεπής Ορθόδοξα στάση; Ή μήπως και η επαναστατική αλλαγή, διπλού, κοινωνικοεθνικοαπελευθερωτικού περιεχομένου, ενός τυραννικού και καταπιεστικού καθεστώτος μπορεί να αξιωθή κάτι τέτοιο;

Πράγματι, αυτό το ερώτημα μοιάζει να μην έχει κλείση εν τέλει. Πάντως, το βέβαιον είναι, ότι οι κατεστημένοι μεταφορείς Δυτικών σχημάτων στα καθ’ημάς αποδεικνύονται οσημέραι και πιο αναξιόπιστοι……

Ο ειρημένος Άγιος Μακάριος  προσπαθούσε να πείση τα πνευματικά του τέκνα να συμμετάσχουν σε επανάσταση εναντίον των τυράννων και υπήρξε στην πρώτη γραμμή των φερόντων τις εξεγερτικές «παντιέρες»……

Advertisements

Ετικέτες: ,

4 Σχόλια to “Προεισαγωγικό σχόλιο για τον επαναστάτη Άγιο Μακάριο Κορίνθου”

  1. Αθανάσιος Παυλάκης Says:

    Αδελφέ μου καλημέρα. Εμένα προσωπικά με προβληματίζει η επανάσταση η οποία οπλίζει τα χέρια μου με δυνάμεις του κόσμου. μπορεί να δικαιολογώ τον κόσμο για την άμυνα που χρησιμοποιεί αλλά την ίδια ώρα τι κάνω με αυτόν που σκοτώνει ακόμα και αμυνόμενος; Η εκκλησία των συγχωρεί και υπάρχει και επιτίμιο για αυτό. Προσωπικά ακόμα και σαν μέλος της εκκλησίας μπορώ να κάνω και να λέω ότι θέλω, η στάση όμως της εκκλησίας απέναντι σε αυτή μου τη στάση είναι που πρέπει να μελετηθεί και να μας προβληματίσει. Δεν περνάει καν από το μυαλό μου οτι η εκκλησία ευλόγησε τα όπλα που θα σκοτώσουν τον αδελφό μου. επαναστάτης ήταν και ο άγιος Κοσμάς αλλά μίας άλλης επανάστασης αυτής του πνεύματος.

  2. philalethe00 Says:

    @Αθανάσιος Παυλάκης
    Αδελφέ, έρρωσο και χαίρε, και συγγνώμην για την… εξέχουσά μου βραδυπορία στην απάντηση(παραμονές εξεταστικής περιόδου γαρ… 🙂 ).

    Οι προβληματισμοί που θέτεις είναι και δικοί μου, ομολογώ, και θα ήμουν έτοιμος να περιοδεύσω σε …Συρία και Αίγυπτο για να τους λύσω, κάπως όπως ο Μέγας Βασίλειος για τον ιδιο λόγο(πρόσκτηση σοφίας) μετά τις σπουδές του. Και αυτό το θέμα με απασχολεί εδώ και πολύ καιρό, ιδιαίτερα από τότε που άρχισα να ασχολούμαι με τα ζητήματα που αφορούν την «δέουσα χριστιανική πολιτική στάση». Ο Νίκος Ψαρουδάκης είχε γράψη πολλά σωστά πάνω σε αυτό το θέμα, σε …προσωπική, συστημένη επιστολή προς τον δικτάτορα Γεώργιο Παπαδόπουλο. Και είναι βέβαιο, ότι και η Παναγία μας, όπως διάβαζα και χθες, λέει: «τυράννους καθείλεν από θρόνον», δηλαδή υπονοεί, ότι οι (οποιοιδήποτε) τύραννοι γκρεμίζονται, και δεν φεύγουν -δυστυχώς- μόνοι τους ειρηνικά…

    Ακόμη, Πατέρες όπως ο Μ. Βασίλειος τιμούν όσους πολεμούν αμυντικά (και απελευθερωτικά), ενώ Πατέρες όπως ο Όσιος Ισίδωρος ο Πηλουσιώτης τιμούν πολύ όσους «τυραννοκτόνους», δηλαδή όσους αντιστέκονται με «ορμή» κατά των τυράννων.

    Από την άλλη, είναι τα επιτίμια που αναφέρεις. Γενικώς, τα επιτίμια έχουν, όπως τα πάντα στην Εκκλησία, θεραπευτικό χαρακτήρα.

    Πάντως, συμφωνώ με το πνεύμα της αγάπης προς όλους. Αυτό είναι και το τεράστιο μεγαλείο των «ανθρώπων του (αληθινού) Θεού». Και αυτό το μεγαλείο φάνηκε σε μία επανάσταση με χριστιανικό πνεύμα και πολλούς συμμετέχοντες Χριστιανούς, όπως ήταν αυτή των Σαντινίστας στην Νικαράγουα. Ή στην δική μας του ’21. Και πράγματι το καλλίτερο θα ήταν να γκρεμίζαμε τους τυράννους με τις προσευχές μας, όπως ορισμένοι Άγιοι τα είδωλα όπου …..καθιέρωνονταν δαιμόνια που παρίσταναν τους ψευτοθεούς και που τυραννούσαν τον απλό λαό, όπως έκανε ο Άγιος Γεώργιος με τον Διοκλητιανό στην σχετική αίθουσα. Το καλύτερο. Δυστυχώς, όμως, όχι το εφικτό πάντοτε…

    Και ιδού που το θέμα μένει εκκρεμές. 🙂 Πολλές ευχές, αδελφέ! Και σε ευχαριστούμε πάρα πολύ για την επίσκεψίν σου στο παράπηγμά μας -που ελπίζουμε να επαναλάβης όταν το επιθυμείς…..!

  3. Αθανάσιος Παυλάκης Says:

    Πριν από χρόνια 4 με 5 αν δε κάνω λάθος στο μάθημα της ιεραποστολής μου δόθηκε μια φωτοτυπία . Είναι ένα από τα ομορφότερα κείμενα τα οποία μου έχει προσφέρει κάποιος σε μάθημα. Το κρατάω σαν φυλακτό.

    ¨Χαρακτηριστικόν δείγμα της άψογου και ταυτοχρόνως χριστιανικώς πεφω¬τισμένης στάσεως, την οποίαν ετήρησεν ο Άγιος Νικόλαος Καζάτκιν έναντι της Ρωσίας ως πατρίδος του και της Ιαπωνίας ως αρχηγού της εκεί δημιουργηθείσης Ορθοδόξου Εκκλησίας, είναι το ακόλουθο απόσπασμα της εγκυκλίου, την οποίαν εξαπέλυσε την 11ην Φεβρουαρίου 1904 προς το ποίμνιον του έξ αφορμή του Ρωσοΐαπωνικού πολέμου:
    «…Εσείς που θα κληθείτε στα παιδία των μαχών, πρέπει να πολεμήσετε χωρίς να νοιάζεστε για την ζωή σας. Όχι όμως να πολεμήσετε από μίσος εναντίον τον εχθρών, αλλά από αγάπη για τους συμπατριώτες μας. Και να θυμάστε τα λόγια του Σωτήρα: « κανείς δεν έχει μεγαλύτερη αγάπη από αυτήν, απ’ το να δώσει τη ζωή του για τους αγαπημένους του ». με ένα λόγο να κάνετε ό,τι η αγάπη της πατρίδας σας ζητά… Εκτός όμως από την επίγεια πατρίδα έχουμε και την επουράνια. Σ’ αυτήν ανήκουν όλοι οι άνθρωποι ανεξαίρετα και ανεξάρτητα από εθνικότητα, γιατί είναι τέκνα του ουράνιου Πατέρα και αδέλφια μεταξύ τους. Αυτή η Πατρίδα μας είναι η Εκκλησία, της οποία όλοι είμαστε εξίσου μέλη και μέσα στην οποία τα τέκνα του ουράνιου Πατέρα απαρτίζουν πράγματι μία και μοναδική οικογένεια.
    Ως εκ τούτου δεν χωρίζω εμαυτόν εξ υμών, αδελφοί και αδελφαι, αλλα παραμένω είς την οικογένειαν υμών, ως και είς την εμήν. Από κοινού δε καλούμεθα να εκπληρώσωμεν τα προς τον ουράνιον Πατέρα μας καθήκοντα, ως πρέπει εις ένα έκαστον εξ ημών…»
    RAEDER,friedrich,Die Missionstatigkeit der russiscen orthodoxen KircheQAllgemeine Missions-Zeitschrift 32(1905), σελ.551¨

    Δεν χρειάζεται να ζητάς συγνώμη αδελφέ. Καλή χρονιά!!!

  4. philalethe00 Says:

    @Αθανάσιος Παυλάκης
    Καταπληκτικόν, αδ. Αθανάσιε! Ειλικρινά ευχαριστούμε, αν και αγνοούσα τον Άγιο… :-/
    Βέβαια, πρέπει να σημειωθή, ότι αναφέρεται σε μία διαφορετική περίπτωση…
    Μία αδελφή μας εν Χριστώ μου έλεγε τελείως συγκινητικά για το πώς πρέπει να χρησιμοποιούμε την προσευχή σε όλες αυτές τις περιπτώσεις. Όντως, πρόκειται για την τέλεια αυτοθυσία και άρνηση να βλάψω τον αδελφό-συνάνθρωπο σε άπασες τις περιπτώσεις.
    Παραταύτα, όπως της εξήγησα, έχω τις επιφυλάξεις μου, αν και εκτιμώ βαθύτατα αυτήν την στάση και θεώρηση των πραγμάτων. 🙂

    Καλημέρα!!!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: