Σημειώσεις για το θέμα των σχέσεων ελληνισμού-Ορθοδοξίας

Οι Πατέρες πράγματι τίμησαν την παιδεία. Επιπλέον, απέκτησαν, ορισμένοι, και οι ίδιοι την παιδεία και επιπλέον μέχρι και όλη την παιδεία της εποχής τους. Από τους πιο μελετηρούς ήσαν ο Μ. Φώτιος, ο Άγ. Γρηγόριος ο Θεολόγος, ο Άγ. Μάξιμος ο Γραικός και ο Μ. Βασίλειος, σύγχρονα ο Άγιος Ιγνάτιος Μπριαντσιανίνωφ. Όπως ο Μέγας Αθανάσιος είχε γράψει το «κατά Ελλήνων/ειδώλων», έτσι και ο Μ. Βασίλειος είχε γράψει εκείνο τον λόγο (ή επιστολή) προς τους νέους, για την ωφέλεια από τα ελληνικά κείμενα. Πολλοί, λαμβάνοντας αφορμή από αυτόν τον λόγο και μόνον, μίλησαν για τον «θαυμάσιο ελληνοχριστιανικό πολιτισμό» και τα «ελληνοχριστιανικά ιδεώδη». Μπορώ να θυμηθώ πρόχειρα μερικούς εν ενεργεία Μητροπολίτες, καθώς και την ιστοσελίδα της Ι.Μ. Θεσσαλονίκης, που κάνει λόγο για την προώθηση του «Ορθόδοξου(;) Ελληνοχριστιανικού πολιτισμού».  Και τίθεται το ερώτημα, αν με όλα αυτά ισχύει το «Ουκ έστι Έλλην ου Σκύθης ου Ιουδαίος… πάντες εις εσμέν».

Ως γνωστόν, οι Πατέρες έλεγαν ότι το «εθνικιστικό σαράκι» και ο «σωβινιστικός οίστρος», καταπώς το αποκαλούσε ο π. Επιφάνιος Θεοδωρόπουλος εμφατικότατα, είναι χαρακτηριστικά προχριστιανικά, των εθνικών και των παγανιστών. Αυτό σημαίνει πως όταν υπάρχει μια καταγωγή από κάποιο έθνος που τίμησε περισσότερο τον Θεό ή είχε σημαντικά επιτεύγματα σε κάποιους όντως σημαντικούς τομείς, αυτό συνεπάγεται απλώς μεγαλύτερη ευθύνη και όχι αξιωσύνη. Διότι «ο Θεός μπορεί να εγείρει από τις πέτρες απογόνους στον Αβραάμ». Και «εάν ήσασταν τέκνα του Αβραάμ, θα κάνατε τα έργα του Αβραάμ». Ομοίως και για εμάς.

Θεμελιώδεις χριστιανικές πολιτικές θέσεις: Δημοκρατία & Εκκλησία, Άμυνα & Ειρήνη, Εργασία & Ανεργία

Με κάποια πρόσφατη αφορμή, είχα να διατυπώσω κάποιες σκέψεις για κάποια θεμελιώδη θέματα από χριστιανική σκοπιά. Επειδή τελικώς προέκυψε πιο σουλουπωμένο και καλύτερο το κείμενο-σχεδίασμα από το προσδοκώμενο, παρακάτω μπορείτε να το διαβάσετε με την ελπίδα να ωφεληθείτε όλοι κάπως και κατά τι και να ωφελήσουμε και αυτήν την έρημη την κοινωνία μας, που κείται εν τω πονηρώ και τη άκρα αδικία…Οι ενότητες είναι τρεις και φαίνονται στον τίτλο.

1. Δημοκρατία & Εκκλησία: εκκλησιαστική διοίκηση

«Εκδημοκρατισμός» της εκκλησιαστικής διοίκησης  κατά τους ιερούς κανόνες: «η ψήφος των πλειόνων κρατείτω». Εφαρμογή του «ψήφω κλήρου και λαού», πρακτική που εκπηγάζει από τους ιερούς κανόνες και που συνιστά σύμφωνα με τον ι. Χρυσόστομο την πρακτική διοίκησης της αρχαίας Εκκλησίας από τον Απ. Πέτρο. Χριστιανική δημοκρατία: αντιστροφή κοσμικής. Άρχοντας=υπηρέτης και αυτοθυσιαζόμενος: «Ο άρχοντας υπέρ των αρχομένων αποθνήσκει». Οι άρχοντες βιάζονται από τον δήμο να κυβερνήσουν αντί να βιάζουν αυτοί τον δήμο να κυβερνήσουν.

“Ανέλεος η κρίσις τω μη ποιήσαντι έλεος”…

Η (τελική) κρίση θα είναι, δηλαδή, ανελέητη για αυτόν που δεν ποίησε έλεος… Για αυτόν που ήταν σκληρόκαρδος, που ήταν απρόσιτος, που ήταν αναίσθητος στις ανάγκες του διπλανού του, που, αντί να είναι “όλος αυτιά”, ήταν βράχος που συντρίβεται το κύμα. Αυτά ισχύουν ιδιαίτερα για τους έχοντες εξουσία: ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος ερμήνευε το (ο άρχοντας)“ου γαρ εική την μάχαιρα φορεί”(=η εξουσία δεν φέρει άσκοπα το ξίφος, το μαχαίρι) λέγοντας πως δεν το έχει, για να το χρησιμοποιεί, αλλά για να προκαλεί το φόβο στους αδίκους και τους (κοινωνικά) κακούς. Διότι “ίδιον αρχής το ελεείν”.

“Των τυράννων εστί το στασιάζειν τα πλήθη”

Οπως έχει γράψει ακόμη και ο αφόρητα μονόπλευρος ιστορικός & κριτικός λογοτεχνίας  Γ. Κορδάτος, ο Άγ. Ιωάννης  Βατάτζης  ο λεγόμενος Ελεήμων πολέμησε σκληρά την αδικία στην εποχή του και έγινε πράγματι, έτσι, «έκδικος αδικουμένων» και «ελεήμων».  Συνέτριψε τους μεγαλογαιοκτήμονες και επίσης καθιέρωσε ένα, συνεχίζει, είδος «συγκεντρωτικής δημοκρατίας»(!).  Στάθηκε γενναίος και κατά τον Άγ. Ιωάννη τον Χρυσόστομο,  «ο άρχοντας υπέρ των αρχομένων αποθνήσκει».  Εμείς σήμερα τι βλέπουμε ; Καταλεηλατούνται οι ολίγιστοι ήδη πόροι των φτωχών ανθρώπων, των αδυνάτων, των γερόντων κ.λπ. ώστε να βρεθούν πόροι, για να πληρώσουμε τόκους στους ιδιώτες πιστωτές, αλλά και στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα κττ.

Το φθαρμένο επαναστατικό χρώμα

Άγιος Αμβρόσιος Μεδιολάνων αποπέμπει Θεοδόσιο Μέγα

Ο Άγιος Νικόλαος Καβάσιλας(1322- 1391;), που και ο ίδιος είχε ασκήσει πολιτική εξουσία, είχε γράψει θεόσοφα πως [Ο Χριστός στους πιστούς]“δεν τους χαρίζει απλώς τούτο ή εκείνο, αλλά τους χαρίζει την ίδια την εξουσία, το διάδημα[] (ενώ)οι άρχοντες του κόσμου, που και αν ακόμη τα δώσουν όλα στους υπηκόους, την εξουσία ούτε και στο όνειρό τους ανέχονται να την μοιραστούν μαζί τους”.(Βλ. “Ο Ορθόδοξος δρόμος για την πολιτική εξουσία”, Ν. Μπουγάτσου, εκδ. Αποστ. Διακονίας, οπισθόφυλλο)  Πόσο αληθινό είναι αυτό το συνάγουμε και από τις πιο πρόσφατες πολιτικές εξελίξεις: οι βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος τώρα, που το κόμμα τους έχει τελικώς καταρρεύσει ποσοστιαία και αγγίξει το υποτετραπλάσιο περίπου του ποσοστού του στις εκλογές(12%), άρχισαν να μην ψηφίζουν μαζικώς τα ολέθρια, κινεζοποιητικά νομοσχέδια που φέρνει η κατειλημμένη από την Τρόικα κυβέρνηση. Τώρα που φαίνεται άμεσο και κατά κόσμον επονειδιστικό το τέλος ΤΩΝ ΙΔΊΩΝ, “ευαισθητοποιήθηκαν”, διότι είναι, κατά το κοινώς λεγόμενο, “καμμένα χαρτιά”.

Η δανική εκκλησία και ο λαϊκός τύπος

 Έλεγε κάποτε ο μεγάλος Soren Kierkegaard, ο σπουδαίος και πιστότατος Χριστιανός φιλόσοφος και πατέρας της υπαρξιστικής φιλοσοφίας για τους στυλοβάτες του εκάστοτε κατεστημένου, δύο εκ των οποίων ήταν η δανική “εκκλησία” και ο λεγόμενος “λαϊκός τύπος”. Ο λαϊκός τύπος αυτός τον αντάμειβε με απαξιωτικά σκιτσάκια-γελοιογραφίες, στις οποίες παριστανόταν σαν φασουλής και σαλτιμπάγκος, με τερατώδη και γελοία χαρακτηριστικά.

   Βέβαια, κανείς δεν θυμάται σήμερα κάποιον από εκείνους τους καμπόσους δημοσιογράφους της εποχής. Τα γεγονότα, όμως, μας τον θυμίζουν πολύ τον Σ. Κίρκεγκωρ και τις “αποφάνσεις” του αυτές τις μέρες. Ικανό τμήμα των ελλαδικών ΜΜΕ έχει επιδοθεί σε μια προσπάθεια να κάνει το άσπρο μαύρο -ή τουλάχιστον το γκρι μαύρο. Με βάση εικοτολογίες, ατεκμηρίωτες καθεστωτικές εικασίες και ανέρειστα πορίσματα προσπαθούν να πειθαναγκάσουν, να τρομοκρατήσουν τους αναγνώστες, να υποταχθούν και να υπακούσουν σε ό,τι κελεύει η Τρόικα ή και σε ό,τι κελεύουν οι …γριφώδεις συμβουλάτορες της Τρόικας.

Νέο έτος σε μία κοινωνία ακοινώνητη

Τώρα τελευταία κυκλοφορήθηκε μία νέα ταινία στους κινηματογράφους που αφορά και διαζωγραφίζει την ζωή της Μάργκαρετ Θάτσερ, της γνωστής ως Σιδηράς Κυρίας, αρνητικά λόγω του ανελέητου χαρακτήρα της απέναντι στους εργάτες και τα συνδικάτα τους, αλλά και λόγω του πολέμου που έκανε στα νησάκια Φώκλαντ. Έλεγε, λοιπόν, αυτή η κυρία που πίστευε στις ακραιφνείς φιλελεύθερες ιδέες και που ήταν υπέρ της ελεύθερης από κάθε νομική δέσμευση επιχειρηματικότητας: “Δεν υπάρχει κοινωνία, παρά μόνο άτομα και οικογένειες”. Η Θάτσερ έφυγε από την εξουσία, γύρω στα μέσα της δεκαετίας του 90, αλλά ο Τόνυ Μπλερ, ο ίδιος προερχόμενος όχι μόνο από το Νέο Εργατικό Κόμμα, αλλά -αλί και τρισαλί- και από το …”Χριστιανικό Σοσιαλιστικό Κίνημα”(CSM) της Μ. Βρεττανίας(!), υποστήριξε ότι διατηρούσε την κληρονομιά της. Ένα έως δύο έτη αργότερα γράφτηκαν και εκδόθηκαν κάποια κείμενα που ξαναδιάβαζα τελευταία, με τίτλο “Ορθοδοξία ή βαρβαρότητα”, του αρχιμ. Δοσίθεου Καστόρη, με προλόγισμα του τότε Θηβών και Λεβαδείας Ιερώνυμου. Ένα από αυτά τα κείμενα τιτλοφορείται “σκέψεις πάνω στην νέα χρονιά” και το βρήκα πραγματικά εύστοχο και συγκλονιστικά πραγματικό, μέσα στα πράγματα, μια γνήσια εκκλησιαστική φωνή, που αντιστέκεται, που δεν συσχηματίστηκε:

“Η κοινωνία μας είναι μια κατ’ευφημισμόν κοινωνία. Θα ήταν προτιμότερο αν την χαρακτηρίζαμε αγέλη ή ένα σύνολο ακοινώνητων ατόμων. Είναι μια ζούγκλα αγρίων θηρίων, όπου ισχύει ο νόμος της δύναμης και της βίας. Ο σκληρός και ανελέητος ανταγωνισμός είναι ο μόνος κανόνας της κοινωνικής ζωής, που τείνει να θεσμοθετηθεί. Ο άνθρωπος για τον άνθρωπο είναι ο αδυσώπητος ανταγωνιστής, το αρπακτικό θηρίο, ο λύκος της λατινικής ρήσης. Μια τέτοια κοινωνία αφήνει περιθώρια μόνο για τους ισχυρότερους, ενώ οι άλλοι κινδυνεύουν να αφανισθούν μέσα σ’ ένα κλίμα παγερής αδιαφορίας, σύμφωνα με το ανελέητο δόγμα: Ζήσε κι άσε τους άλλους να πεθάνουν.”[]

Η δικαιοσύνη έγινε ουτοπία και άπιαστο όνειρο, γιατί λησμονήσαμε Εκείνον,  που μέσα από τον προφητικό λόγο βροντοφώναξε “Δικαιοσύνη μάθετε οι ενοικούντες επί της γης“.”

Πρόσθες αυτοίς κακά, Κύριε, τοις ενδόξοις της γης…

Είναι πολύ παράξενο, αλλά το να μιλάμε για την οικονομική κρίση, την οσημέραι επιδεινούμενη, καθίσταται βαρετό, έως ανιαρό. Όσα έπρεπε να εξηγηθούν έχουν ήδη γραφτεί· πολλοί άνθρωποι έντιμοι, αλλά και με στοιχειώδη ενσυναίσθηση, γράφουν για αυτά εδώ και δύο χρόνια και πολύ παραπάνω. Και πρέπει ειλικρινώς να τους ευχαριστήσουμε που διατήρησαν ήθος μέσα στο πλήθος- το πλήθος των κονδυλοφόρων των εμπαθών ή και των χειραγωγημένων.

Ο φοβερότερος τύραννος όλων των εποχών… αποκτά αντίπαλο…(Παραβολική διήγηση)

Ήταν κάποτε ένας τύραννος δεινός, που είχε επιβάλει την εξουσία του στην γη. Ήταν κουτός μεν, αλλά αδίστακτος, επινοητικός στο κακό. Είχε μεγάλη πείρα στα ανθρώπινα πράγματα και ήξερε πώς να κατεξουσιάζει θεληματικά και να υποτάσσει την μεγάλη μάζα των ανθρώπων- όπως στον Χάξλει. Το στέμμα του ήταν από λευκόχρυσο, η πανοπλία του από βολφράμιο. Κατοικούσε μέσα σε ένα πυκνό λόγγο, εφάμιλλο των  Μεγάλων Βόρειων Δασών και του Καρπάθιου Δάσους της Τρανσυλβανίας. Ήταν μυστικοπαθής, αθέατος σαν τον Πυθαγόρα. Kαι αυτή η  κατοικία του μυστικοπαθής σαν γοτθικός ναός…

Σωτηρία εκ νέου- Νέα μαργαριτάρια στην ερειπωμένη πολιτεία

Ο μεγάλος πρωτογενής σωτήρ τούτης της πολύπαθης πατρίδας, δηλονότι o κ. Τόμσεν, “κάνει θραύση” με τις θαυμάσιες ρήσεις σοφίας των οποίων μας καθιστά κοινωνούς κάθε φορά. Ο σοφός τούτος ομιλητής και καθοριστής των οικονομικών μας στόχων, αλλά και, εμμέσως πλην σαφώς, των τρόπων δια των οποίων πρέπει αυτοί να επιτευχθούν, επανέλαβε τον ηράκλειο άθλο ξανά προ ημερών, στις 15 του τρέχοντος μηνός Δεκεμβρίου: είπε ο κ. Π. Τόμσεν, τοποτηρητής των πιστωτών μας και του Δ.Ν.Τ. -πλεονασμός- εν Ελλάδι, και εδήλωσε ότι “η Ελλάδα πρέπει να αντιμετωπίσει το ‘ταμπού’ των απολύσεων”. Βεβαίως, αναρωτιέται κανείς πώς έμειναν τέτοια ταμπού, τέτοιες δεισιδαιμονίες και προκαταλήψεις μετά τον εκσυγχρονισμό της ελληνικής κοινωνίας. Κι όμως, αγαπητοί μου, κι όμως… η Ελλάδα έμεινε καχεκτική στην αφομοίωση της αστικής ιδεολογίας. Έτσι, έχει τέτοια μικροαστικά και ηθικολογικά ταμπού, όπως αυτό των απολύσεων. Ας δούμε, όμως, διεξοδικότερα τι εδήλωσε ο εκπρόσωπος της Τρόικα στην Ελλάδα, κατά την πρόσφατη επιθεώρησή του στην χώρα μας.